Eşanlamlılar: Saç Kıran Kuru Kel, Siyah Nokta Tinea Kapitis
Kategori: Dermatoloji · Tür: hastalık
Özet
Tinea kapitis süperfisyalis, dermatofitlerin (M. canis, T. tonsurans vb.) neden olduğu, 3-14 yaş ve erkek çocuklarda sık görülen yüzeyel saçlı deri enfeksiyonudur ve sikatris bırakmaz. Saçlı deride yuvarlak veya oval pitriyazik skuamlı plaklar, kısa kırık gri saçlar (tuz-karabiber görünümü) ve yuvarlak alopesik yamalar vardır. Wood ışığında ektotriks M. canis yeşil-sarı floresans verir, T. tonsurans vermez; dermoskopide virgül ve tirbuşon kıl belirteçtir. Tanı KOH, Wood ışığı, dermoskopi ve kültürle konur (kültür altın standart). Tedavi sistemik antifungaldir (griseofulvin 4-8 hafta). Alopesi areata, bakteriyel folikülit, dissekan selülit, Kontakt Dermatit, lupus eritematozus, Psoriazis (Dış Kulak), seboreik dermatit, sekonder sifiliz ve trikotillomani ayırıcı tanıdadır.
Bölümlerdeki özetler
- Dermatofitlerin (M. canis, T. tonsurans vb.) neden olduğu, 3-14 yaş ve erkek çocuklarında sık görülen yüzeyel saçlı deri enfeksiyonu; sikatris bırakmaz. Tanı KOH, Wood ışığı, dermoskopi ve kültürle; tedavi sistemik antifungal (griseofulvin 4-8 hafta). (Dermatoloji › Derinin Yüzeyel Mantar Hastalıkları; s.4441, s.4442, s.4443)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Tinea kapitis (saç kıran, kuru kel) çocuklarda en sık görülen yüzeyel mantar hastalığıdır; yüzeyel, derin (kerion) ve favus olmak üzere 3 klinik formu vardır; süperfisyalis form ‘black dot’ ile ilişkilidir (s.4441).
Epidemiyoloji
- 3-14 yaşta ve kısa saçlı erkek çocuklarda daha sık; erişkinde görülmez çünkü puberteden sonra sebumdaki fungustatik yağ asitleri belirgin artar (s.4441).
- Bulaş direkt temasla veya oyuncak, çarşaf, yastık kılıfı, tarak, makas, bere ile olur (s.4441).
- Etkenler: T. tonsurans, M. audouinii, M. canis, M. ferrugineum, T. violaceum, T. schoenleinii; T. rubrum dünyada en yaygın etken olsa da saçlı deride sık değildir; ABD’de en sık T. tonsurans, Türkiye’de M. canis, T. rubrum ve T. violaceum (s.4441).
Etiyoloji ve patogenez
- Mantar kıl şaftının içine (endotriks; T. tonsurans büyük sporlu, T. schoenleinii) veya dışına (ektotriks; M. canis, M. audouinii) yerleşir; endotriks kılı folikül ağzında kırar ve siyah nokta, kerion, favus görünümü verir (s.4441).
- Microsporum tırnakları, Epidermophyton saçları tutmaz (s.4441).
Klinik bulgular ve seyir
- Saçlı deride yuvarlak/oval, sınırı hafif belirgin, pitriyazik skuamlı plak(lar) ve az sayıda kısa, kırık gri saç; sikatris bırakmaz (s.4441).
- Kardinal bulgular: saçlı deride pitriyazik skuam, saçlarda incelme-kırılma, alopesik alanlar (s.4441).