| Özellik |
Değer |
| tags |
karşılaştırma |
| baslik |
İdiyopatik trombositopenik purpura için tedavi seçeneklerinin avantaj, dezavantaj ve maliyeti |
| tus-onceligi |
yüksek |
| guncelleme |
2026-10-08 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 20 Kan |
İTP Tedavi Seçeneklerinin Karşılaştırılması
Tablo 511.3’ün tam aktarımı (Nelson - Bölüm 20 Kan). Ana sayfa: İdiyopatik Trombositopenik Purpura.
| Seçenek |
Avantajlar |
Dezavantajlar |
Maliyet |
| Gözlem |
Hastayı gereksiz tedavilere maruz bırakmaz |
Hasta ve doktorun anksiyetesini artırabilir |
Görece pahalı değil |
| IVIG |
Birçok durumda hızlı cevap alınır |
IV kullanım, yan etkiler |
Pahalı |
| Kortikosteroidler |
Oral, hastaların %70-80’inde etkilidir, kısa sürelerde az yan etkileri vardır |
Yan etkiler, uzun süreli sonuçları etkilemeyebilir |
Pahalı değil |
| Rituksimab |
Hastaların %40-60’ında uzun süreli remisyon sağlar |
IV kullanım, immün baskılanma, hepatitin reaktive olması için potansiyeldir |
Çok pahalı |
| Splenektomi |
Hastaların %80’inde tedavi edicidir |
Cerrahi ve anestezi gerektirir, hayat boyu enfeksiyon riski vardır |
Pahalı |
| Trombopoetin reseptör agonistleri |
Oral alım için potansiyeli vardır, hastaların %40-60’ında cevap alınır |
Tedavi edici değildir, sıklıkla uzun süreli kullanım gerektirir, karaciğer enzimlerinde artışa yol açabilir |
Çok pahalı |
IV, intravenöz; IVIG, intravenöz immün globülin.Flood VH, Scott JP: Bleeding and thrombosis. İçinde Kliegman R, Lye P, Bordini B, et al, editörler: Nelson pediatric symptom based diagnosis, 2017, Saunders Elsevier — Nelson - Bölüm 20 Kan içinde.
Tedavi yaklaşımı
Birçok tedavi seçeneği yer alır, ancak tedavinin İTP’de kısa ya da uzun dönemli sonlanımı etkilediği yönünde veri yoktur (Nelson - Bölüm 20 Kan).
- Yeni başlangıçlı İTP olan çoğu hastada hafif belirtiler vardır ve belirtiler şiddetli trombositopeniye rağmen deride peteşi ve purpura ile sınırlıdır.
- [!warning] Tedavi edilmemiş kontrol bireylerle karşılaştırıldığında tedavi teorik olarak güvenli düzey olan 20×10⁹/L’ye kadar hızlı yükselme sağlar, ancak erken tedavinin kafa içi kanamayı önlediği yönünde kanıt yoktur.
- Antitrombosit antikorlar otolog trombositlere bağlandığı gibi transfüze edilmiş trombositlere de bağlanırlar. Bu nedenle İTP’de trombosit transfüzyonu yaşamı tehdit eden kanama olmadığı sürece genellikle kontrendikedir.
Basamaklı yaklaşım
- Daha önceden tanımlandığı gibi minimal, hafif ve orta düzeyde belirtileri olan hastalarda aileye eğitim ve danışmanlık dışında tedavi verilmez. Bu yaklaşım İTP’nin genellikle iyi olan doğasına vurgu yapar ve müdahale içeren tedavi başlandıktan sonra yaşanan gelişmelerden uzak durulmasını sağlar. Bu yaklaşımın maliyeti çok azdır ve yan etkileri minimaldir. Amerikan Hematoloji Derneği kılavuzları morarma ya da peteşi gibi sadece hafif kanama bulguları olan çocuklar için gözlemi önermektedir.
- Özellikle mukokutanöz kanamaları olan çocuklarda intravenöz immünglobülin (IVIG) ya da kortikosteroid ile tedavi. Amerikan Hematoloji Derneği “IVIG” nin tek dozu (0,8-1 gr/kg) ya da kısa süreli kortikosteroidler ilk basamak tedavi olarak kullanılmalıdır şeklinde bildirir. IVIG 0,8-1,0 gr/kg/gün dozunda 1-2 gün verildiğinde 48 saat içinde hastaların %95’inde trombosit sayısında (genellikle 20×10⁹/L’nin üzerinde) hızlı bir artışı uyarır. IVIG antikor kaplı trombositlerin Fc aracılı fagositozunu azaltarak bir yanıt oluşturuyor gibi görünmektedir. > [!warning] IVIG tedavisi hem pahalıdır hem de zaman alır. İlave olarak, infüzyon sonrasında yüksek sıklıkta baş ağrıları ve kusma vardır, bu da IVIG tarafından uyarılan Aseptik Menenjit Nedenleri düşündürür.
- Erişkinler ve çocuklarda akut ve kronik İTP’yi tedavi etmek için uzun yıllardır kortikosteroid tedavisi kullanılmıştır. Prednizon 1-4 mg/kg/24 saat dozlarında İTP ile tedavi edilmeyen hastalara kıyasla trombosit sayısında daha hızlı bir artış sağlar. Kortikosteroid tedavisine kısa bir süre trombosit sayısı 20×10⁹/L’nin üzerinde elde edilene kadar kortikosteroid tedavisinin Büyüme Geriliği, diyabetes mellitus ve osteoporoz gibi uzun dönemli yan etkilerinden uzak durulması için devam edilir.
Akut yönetim
- [!warning] Akut çocukluk çağı İTP’sinin tedavisi konusunda uzlaşı yoktur. İstisna olarak İTP hastalarının %5’inden daha azı temsil eden anlamlı kanaması olan hastalar tedavi edilmelidir. Erken kanama seyrektir ve tedavinin gerçekten de bunun insidansını azalttığını gösteren veri yoktur.Mukozal kanama özellikle öngörülen ağır kanama durumlarında en belirgin olanıdır.
- İTP’de splenektomi (1) bir yıldan uzun süren şiddetli İTP olan ve belirtileri tedavi ile kolay kontrol edilemeyen büyük çocuk (dört yaştan büyük) hastalar ve (2) splenektomi ayrıca yaşamı tehdit eden kanama akut İTP’yi komplike ettiğinde, trombosit sayısı trombosit transfüzyonu ve IVIG ve kortikosteroid verilmesi ile kolayca tedavi edilemediğinde düşünülmelidir.
- [!warning] Splenektomi hayat boyunca kapsüllü organizmalarının neden olduğu şiddetli splenektomi sonrası enfeksiyon riski ve erişkinlikte Pulmoner Hipertansiyon gelişmesi potansiyeli ile ilişkilidir. Bkz. Splenektomi.
- Splenektomi alternatif olarak, rituksimab kronik İTP vasinde çocuklarda “endikasyon dışı” kullanılmaktadır. Çocukların %30-40’ında, rituksimab parsiyel ya da tam remisyonu uyarmaktadır.
- Trombopoetin reseptör agonistleri trombosit sayısını artırmak için kullanılmaktadır ve çocuklarda kullanımı onaylanmıştır.