Eşanlamlılar: TYB
Kategori: Ergen Sağlığı / Psikiyatri · Tür: hastalık
Özet
Tıkınırcasına yeme bozukluğu, kontrol kaybı hissiyle tekrarlayan tıkınırcasına yeme atakları ile karakterizedir ve uygunsuz telafi edici davranış eşlik etmez; bireyler çoğunlukla aşırı kilolu veya obezdir. DSM-5 ölçütleri: yineleyici tıkınırcasına yeme dönemleri, bunlara üç veya daha fazlasının eşlik etmesi (normalden hızlı yeme, rahatsız edici tokluğa kadar yeme, aç değilken aşırı yeme, utanç nedeniyle yalnız yeme, sonrasında kendinden tiksinme, çökkünlük veya suçluluk), belirgin sıkıntı, ortalama 3 ay boyunca haftada en az bir kez görülme ve yalnızca Bulimiya Nervoza ya da anoreksiya nervoza seyrinde olmama. Tedavide bilişsel davranışçı terapi, kişilerarası psikoterapi ve antidepresanlar kullanılır. Bulimia nervoza ayırıcı tanıdadır.
Bölümlerdeki özetler
- En az haftada bir, 3 aydan uzun süren tekrarlayan tıkınırcasına yeme ile karakterizedir; uygunsuz telafi edici davranış eşlik etmez. Genellikle aşırı kilolu veya obez bireylerde görülür; tedavide kişilerarası psikoterapi ve antidepresanlar kullanılır. (Ergen Sağlığı › Ergen Ve Genç Yetişkinlerde Yeme Bozukluklarına Yaklaşım; s.426)
- Telafi edici davranışların olmadığı, kontrol kaybı hissiyle tekrarlayan tıkınırcasına yeme atakları; bireyler çoğunlukla aşırı kilolu veya obezdir. BDT ve kişilerarası psikoterapi uygulanır. (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları › Beslenme Ve Yeme Bozuklukları; s.4318)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- DSM-5: yineleyen tıkınma dönemleri (2 saatte fazla miktarda yeme + kontrol kaybı) ve şunlardan üçü: normalden hızlı yeme, rahatsız edici tokluğa dek yeme, aç değilken aşırı yeme, utançtan tek başına yeme, sonrasında tiksinme/çökkünlük/suçluluk; belirgin sıkıntı; ortalama 3 ay (başka yerde 3 aydan uzun) boyunca en az haftada bir; uygunsuz ödünleyici davranış yok ve yalnızca BN/AN sırasında olmaz (s.426, s.4318)
- BN’ye benzer ancak telafi edici davranış yok; kontrol kaybıyla tekrarlayan çok miktarda yeme atakları; belirgin sıkıntı; beden imajı kaygısı gerekli değildir (s.4318)
Epidemiyoloji
- 10-19 yaş gençlerin %1-2’sinde; yaşam boyu yaygınlık %2.8; ergenlik/genç erişkinlikte başlar, üniversite çağında yaygındır (s.426)
- Kadınlar daha yüksek risklidir; kilo vermek için tedavi alanlarda genel popülasyondan daha yaygındır (s.426–427)
- Ergen veya yetişkin başlangıçlı; yeni eklenen DSM-5 tanısı olduğundan çalışma azdır (s.4313, s.4318)
Etiyoloji ve patogenez
- Aile ilişkili faktörler ön plandadır ancak neden bilinmemektedir (s.427)
Klinik bulgular ve seyir
- Hızlı yeme, açlık/tokluktan bağımsız yeme, utançla tek başına yeme, sonrasında olumsuz duygular; genellikle aşırı kilolu veya obezdir (s.426)