Eşanlamlılar: Spastik SP
Kategori: Nöroloji · Tür: hastalık
Özet
Spastik serebral palsi, SP’nin %80’ini oluşturur ve tek taraflı (hemipleji) veya çift taraflı (dipleji, kuadripleji) olabilir; etiyolojide prematürede periventriküler lökomalazi, perinatal inme, asfiksi ve kortikal malformasyonlar yer alır. Motor gelişim geriliği, spastisite, hiperrefleksi, klonus, Babinski işareti ve kontraktür görülür. Hemiplejide erken el tercihi ve tek taraflı Moro refleksi ilk 3-6 ayda gözden kaçabilir; diplejide 6 aydan küçükte alt ekstremitede Nöromüsküler Hipotoni, komando şeklinde emekleme, W şeklinde oturma ve parmak ucunda yürüme izlenir. Tanı klinik olup 3-4 hafta arayla en az 3 muayene gerekir; MRG tercih edilir, spontan jeneralize hareket değerlendirmesi ve HINE kullanılır. Tedavide baklofen, benzodiazepin, triheksifenidil, tizanidin, botulinum toksin ve selektif dorsal rizotomi yer alır.
Bölümlerdeki özetler
- SP’nin %80’i; tek taraflı (hemipleji) veya çift taraflı (dipleji, kuadripleji); PVL (prematür), perinatal inme, asfiksi, kortikal malformasyonlar etiyolojide. Tedavi: baklofen, benzodiazepin, triheksifenidil, tizanidin, botulinum toksin, selektif dorsal rizotomi. (Nöroloji › Serebral Palsi; s.3941, s.3942, s.3943, s.3944)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- SP: gelişmekte olan beyinde lezyon/zedelenmeyle ortaya çıkan, ilerleyici olmayan ama yaşla değişebilen kalıcı hareket, duruş ve motor fonksiyon bozukluğu; ilk kez 1862’de William John Little tanımlamış (zor doğum, prematürite, neonatal asfiksi spastisiteye yol açar) (s.3941)
- Motor yetersizliğe duyusal (görme-işitme), bilişsel (MR), iletişim, davranış (DEHB), Epilepsi ve ikincil kas-iskelet sorunları eşlik edebilir; lezyon değişmez, yaşam boyu sürer (s.3941)
- SCPE sınıflaması baskın muayene bulgusuna göre: spastik SP (tek taraflı (hemipleji), çift taraflı (dipleji vb.)), diskinetik SP (distonik, koreoatetoik), ataksik SP, mikst SP; yürüme tipleri sagital kinematiğe göre tanımlanmıştır (s.3942, s.5227, s.5229)
- Kaba Motor Fonksiyon İşlev Ölçeği (Tablo 2): seviye 1 kısıtlamasız yürür, 2 kısıtlamayla yürür, 3 yardımla yürür, 4 araçla hareket eder/hareket kısıtlı, 5 bağımsız hareket edemez (s.3943)
- MRICS (MRG sınıflama sistemi) beş grup: gelişimsel anomaliler, baskın beyaz cevher hasarı, baskın gri cevher hasarı, diğerleri (atrofi, miyelinizasyon gecikmesi), normal (s.3944)
Epidemiyoloji
- Dünyada sıklık 1000 canlı doğumda 1.3-3; Türkiye’de bir araştırmada 4.4; tıbbi bakım gelişmesine rağmen azalma olmamıştır (düşük doğum ağırlıklı prematürlerin yaşatılması) (s.3941)
- SP sıklığı <1500 g doğanlarda 59.2/1000, >2500 g doğanlarda 1.3/1000; >36. haftada doğanlarda 1.4/1000, <28. haftada 82/1000; ancak hastaların %50-65’i term bebeklerdir (s.3941)
- Spastik tip en sık, olguların yaklaşık %80’i (s.3943)
Etiyoloji ve patogenez
- Etiyoloji multifaktöriyel; %70-80 doğum öncesi, %10-20 doğum ve sonrası risk faktörü, %20-30’unda neden gösterilemez (s.3941)