Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	Serolojik tanı
ad-en	Serologic diagnosis
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-10-09
kaynaklar	Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 195

Serolojik Tanı

“Serolojik testler öncelikle IN-VITRO KÜLTÜRÜ ZOR OLAN ENFEKSİYON AJANLARININ TANISINDA veya DOĞRUDAN İNCELEME İLE TESPİTİNDE KULLANILIR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları)

Hangi patojenler için?

Grup	Örnekler
Bakteriler	**BARTONELLA, FRANCISELLA, ‣, BORELIA (LYME HASTALIĞI), ‣, MİKOPLAZMA, RİCKETSİA**
Virüsler	‣, EPSTEIN-BARR, HEPATİT A VE B
Parazitler	**TOXOPLASMA, TRICHINELLA**

IgM ve IgG — zamanlama

ℹ️ Temel ayrım“Antikor testleri İMMÜNOGLOBULİN (IgG) VEYA IgM’YE ÖZGÜ OLABİLİR veya İMMÜNOGLOBULİN SINIFINDAN BAĞIMSIZ OLARAK ANTİKOR YANITINI ÖLÇEBİLİR.”

Antikor	Zamanlama
IgM	HASTALIK GİDİŞİNDE DAHA ERKEN ORTAYA ÇIKAR, GENELLİKLE ENFEKSİYONDAN 7-10 GÜN SONRA ZİRVE YAPAR VE GENELLİKLE BİRKAÇ HAFTA İÇİNDE KAYBOLUR
IgG	ANCAK BAZI ENFEKSİYONLAR (örn. HEPATİT A, ‣) İÇİN AYLARCA SÜREBİLİR. IgG YANITI 4-6 HAFTADA ZİRVE YAPAR VE SIKLIKLA YAŞAM BOYU KALIR

⚠️ IgM testlerinin üç zayıflığı

“IgM yanıtı GEÇİCİ OLDUĞUNDAN, IgM ANTİKORLARININ VARLIĞI ÇOĞU OLGUDA YAKIN ZAMANDA MEYDANA GELMİŞ ENFEKSİYONLA İLİŞKİLİDİR.”

“IgM saptama YÖNTEMLERİNİN STANDARDİZASYONU ZORDUR.”

“Bazı IgM testlerinde TİPİK OLARAK YANLIŞ POZİTİF SONUÇLAR ÇIKAR.”

Buna karşılık: “IgG antikorunun varlığı, YENİ SEROKONVERSİYONU VEYA GEÇMİŞ PATOJEN MARUZİYETİNİ GÖSTEREBİLİR.”

Akut ve iyileşme dönemi titreleri — 4 kat kuralı

💡 Serolojik tanının altın kuralı“IgG testi kullanarak YENİ BİR ENFEKSİYONU DOĞRULAMAK İÇİN SEROKONVERSİYONU VEYA IgG TİTRESİ GİDERMEN ELDE EDİLMESİ GEREKLİDİR. AKUT TİTREDEN 3-4 HAFTA SONRA ELDE EDİLEN BİR İYİLEŞME TİTRESİNDE 4 KAT ARTIŞ ÇOĞU DURUMDA TANISAL OLARAK KABUL EDİLİR.”

Yenidoğanda serolojinin tuzağı

⚠️ Maternal IgG geçişi“Yenidoğanlarda serolojik testlerin yorumlanması, MATERNAL IgG’NİN PASİF TRANSFERİ NEDENİYLE DOĞUMDAN SONRA 6-18 AY SÜREBİLEN IgG VARLIĞI NEDENİYLE ZORDUR.”

Bu nedenle yenidoğanda IgM (plasentayı geçmez) veya seri IgG titrelerinin düşmemesi kullanılır → Konjenital Enfeksiyonlar Karşılaştırması

Bağlam ve yorumlama

“Serolojik bulguların yorumlanmasında BAĞLAM ÇOK ÖNEMLİDİR.”

Dikkat edilmesi gereken	Açıklama
Konak	KONAĞIN BİR BAĞIŞIKLIK YANITI VEREBİLİRLİĞİ
Zamanlama	ARKA PLAN SEROPOZİTİFLİK ORANI (ÖZELLİKLE IgG TESPİT İNCELEMELERİ İÇİN)
Seropozitiflik	VE BAZI HASTALIKLAR İÇİN ANTİKOR TİTRESİDİR

Lyme hastalığı — iki basamaklı test

⚠️ Her pozitif EIA doğrulanmalı“Ek olarak, LYME HASTALIĞINI TEŞHİS ETMEK İÇİN KULLANILAN BAZI SEROLOJİK TESTLERİN YORUMLANMASI, İNİM İNCELEMELERİN ÖZGÜLLÜĞÜNÜN EKSİKLİĞİ NEDENİYLE PROBLEMLİDİR.”

“LYME HASTALIĞI İÇİN TÜM POZİTİF VE MUĞLAK ENZİM İMMÜNOANALİZ (EIA) SONUÇLARI İÇİN DOĞRULAYICI BİR İMMÜNOBLOT (WESTERN BLOT) GEREKLİDİR.”

Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.

💡 TUS ipucu — seroloji

IgM 7-10 günde zirve, birkaç haftada kaybolur → YAKIN ZAMANLI enfeksiyon. Ama yanlış pozitif sık.

IgG 4-6 haftada zirve, yaşam boyu kalır → geçmiş maruziyet VEYA yeni serokonversiyon.

3-4 hafta arayla 4 KAT TİTRE ARTIŞI = tanısal.

Yenidoğanda maternal IgG 6-18 ay kalır → IgG tek başına tanı koydurmaz.

Lyme: pozitif/muğlak EIA → MUTLAKA Western blot (iki basamaklı algoritma).

Kültürü zor olanlar için seroloji: Bartonella, Francisella, Legionella, Borrelia, Treponema, Mycoplasma, Rickettsia, Toxoplasma, Trichinella.