Sülfit Oksidaz ve Molibden Kofaktör Eksikliği

“Sistein metabolizmasında son basamakta sülfit, sülfit oksidaz ile sülfata oksitlenir ve sülfat idrarla atılır” (Şekil 103.3) (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar, Bölüm 103.4).

Genetik

• “Sülfit oksidaz SUOX geni tarafından kodlanır (kromozom 12q13.2’de bulunur).”
• “Bu enzim molibden kofaktör olarak adlandırılan bir molibden-pterin kompleksine gereksinim duyar.”
• “Bu kofaktör aynı zamanda insanlarda diğer 2 enzimin işlevi için gereklidir. Bu enzimler ksantin dehidrogenaz (ksantin ve hipoksantini ürik aside oksitler) ve aldehid oksidaz (bir dizi dogal bileşiğin ve ilaçların oksitlenmesinde rol alır).”
• “Üç farklı gen tarafından kodlanan üç enzim (MOCS1, MOCS2 ve GPHN sırasıyla 6p21.2, 5q11.2 ve 14q23.3 kromozomlarında bulunur) kofaktörün sentezinde rol oynar.”

❗ Aynı fenotip, iki ayrı hastalık“Üç enzimin herhangi birinin eksikliği benzer fenotiplere kofaktör eksikliğine neden olur. Başlangıçta sülfit oksidaz eksikliği tanısı alan çoğu hastanın molibden kofaktör eksikliği olduğu gösterilmiştir.”

“Sülfit oksidaz eksikliği ve molibden kofaktör eksikliği otozomal resesif geçiş gösterir” (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar).

Klinik Bulgular

⚠️ Ektopia lentisin dört sistemik nedeninden biri Nelson göz bölümünde “Lensin yer değiştirmesiyle ilişkili sistemik hastalıklar Marfan sendromu, homosistinüri, Weill-Marchesani sendromu ve sülfit oksidaz eksikliğidir” der (Nelson - Bölüm 28 Göz) → Göz Bulguları ile Giden Sendromlar

“Enzim ve kofaktör eksiklikleri benzer klinik özellikler gösterir.”

• “Doğumdan sonraki birkaç hafta içinde beslemeyi reddetme, kusma, abartılı bir irkilme reaksiyonu, şiddetli inatçı nöbetler (tonik, klonik, miyoklonik), subkortikal multikistik lezyonlar ile kortikal atrofi ve ciddi Zihinsel Yetersizlik gelişebilir.”
• “Biyokimyasal tanı Yenidoğan Nöbetlerileri ile gelen bebeklerde ve hipoksik iskemik ensefalopatiyi andıran semptomları olan yenidoğanlarda göz önünde bulundurulmalıdır.”
• “Oküler lenslerin bilateral dislokasyonu yenidoğan dönemini atlatabilen hastalarda yaygın bir bulgudur.”

❗ Neden B6’ya kısmen yanıt verir?“Bu durumda görülen inatçı nöbetler kısmen sekonder B₆ vitamin bağımlılığının sonucudur. Bu durumda vücut sıvılarında biriken sülfit α-amino adipik semialdehid’in α-aminoadipik aside dönüşümü için gerekli olan antikuitin enziminin inhibisyonuna neden olur. Sonuçta α-aminoadipik semialdehit ve bunun siklik şekli olan P6C birikerek piridoksal-5-fosfatın (B₆ vitaminin aktif şekli) inaktivasyonuna ve böylece B₆ vitamini bağımlı epilepsiye neden olur” → Piridoksin Bağımlı Epilepsi

Laboratuvar ve tanı

• “Etkilenen çocukların idrarlarında büyük miktarlarda sülfit, tiyosülfat, Ssülfosistein, ksantin ve hipoksantin atarlar. İdrar ve serum ürik asit düzeyleri ve idrardaki sülfat düzeyi azalmıştır.”
• “Tarama amacıyla ve niceliksel ölçümler için taze idrar kullanılmalıdır. Çünkü oda sıcaklığında sülfitin sülfata oksidasyonu yanlış negatif sonuçlara sebep olabilir.”
• “Beyin-omurilik sıvısı, plazma ve idrarda α-aminoadipik semialdehit ve P6C artmış düzeylerde bulunur.”