Eşanlamlılar: Osteopeni, Prematüre Raşitizmi, Prematüre Riketsi

Kategori: Neonatoloji · Tür: hastalık

Özet

Osteopeni veya prematüre raşitizmi olarak da bilinir; çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerde Ca ve P yetersizliğine bağlı kemik mineralizasyon bozukluğudur. ELBW bebeklerin %55-60’ında, 1000-1500 g olanların %23’ünde, 3-12 (özellikle 6-12.) haftalarda ortaya çıkar ve sıklıkla klinik olarak sessizdir. Serum P <3.5-4 mg/dL ve ALP >800-1000 IU/L ise tanıdan şüphelenilir ve el bilek/diz grafisiyle doğrulanır: epifizyal genişleme, metafizde fırçalaşma ve çanaklaşma, geçici kalsifikasyon bölgesi kaybı, kostokondral bileşkede belirginlik, ciddi osteopenide kırık. Yetersiz Büyüme, kilo alamama, frontal bossing, Kraniotabes ve zayıf göğüs duvarı kompliyansına bağlı solunum sıkıntısı (ventilatörden ayıramama) görülebilir. Önlemde ve tedavide erken enteral beslenme, zenginleştirilmiş/güçlendirilmiş anne sütü veya prematüre formülü, kalsiyum, fosfor ve D vitamini kullanılır.

Bölümlerdeki özetler

• Çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerde Ca ve P yetersizliğine bağlı kemik mineralizasyon bozukluğudur; 3-12 haftalıkken gelişir, genellikle klinik olarak sessizdir. Zenginleştirilmiş anne sütü/prematüre formülü ve Ca-P takviyesiyle tedavi edilir. (Yenidoğan › Preterm Bebekler Ve Sorunları; s.1056, s.1057)
• Prematürelerde kemik mineral içeriğinin azalması; ELBW bebeklerin %55-60’ında, 1000-1500 gr olanların %23’ünde görülür, 6-12. haftalarda ortaya çıkar ve sıklıkla asemptomatiktir. Önlemde erken enteral beslenme, güçlendirilmiş anne sütü, kalsiyum, fosfor ve D vitamini verilir. (Yenidoğan › Riskli Yenidoğanın İzlemi; s.1232, s.1233)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Osteopeni: kemik mineral içeriğinin azalması ve iskelet mineralizasyonunun bozulması; prematüritenin metabolik kemik hastalığı olarak da tanımlanır (s.1056, s.1232)
• Evrensel tanım yok; ALP >800 IU/L veya P <4 mg/dl ise ciddi osteopeni; ALP <800 ve P >4 mg/dl ise düşük risk (s.1232, s.1233)

Epidemiyoloji

• Osteopeni sıklığı <32 hafta prematürelerde %2, 32-36 haftada ~%0,1 bildirilmiştir (s.1056)
• Doğum ağırlığı <1000 g’lıların %55-60’ında, 1000-1500 g’lıların %23’ünde bildirilmiştir (s.1232)

Etiyoloji ve patogenez

• Üçüncü trimester mineral depolanması bitmeden doğum, hızlı büyümeyle Ca/P alımının yetersizliği, bağırsaktan Ca/P emiliminin azalması, renal Ca kaybı (s.1232)
• Diğer risk faktörleri: uzamış mekanik ventilasyon, BPD, hareket eksikliği, NEK, uzun TPN süresi, kafein-diüretik-kortikosteroid, diyabetik anne bebeği, İUBK ve SGA; uzun parenteral beslenme (>4 hafta), loop diüretik ve sıvı kısıtlamasıyla tedavi edilen BPD, uzun süreli postnatal kortikosteroid, NEK öyküsü (özellikle cerrahi), yüksek mineral içerikli formül/anne sütüne tolerans gösterememe (s.1056, s.1232)
• Kemik sağlığını D vitamini düzeyi ve kemikte Ca-P depolanması etkiler (s.1232)

Klinik bulgular ve seyir