Karşılaştırılan: Dental Plağa Bağlı Gingivitis · Nekrotizan Ülseratif Gingivitis · Perikoronit · İlaca Bağlı Diş Eti Büyümesi · Başlık: Diş ve Ağız Hastalıkları
Diş Eti Kanaması, Diş Eti Ağrısı ve Ağız Kokusu bu tabloların hepsinde görülebilir. En sık neden Dental Plağa Bağlı Gingivitistir. Ateş, halsizlik ve interdental papillada krater benzeri çöküntü varsa Nekrotizan Ülseratif Gingivitis (NUG), sürmekte olan dişin üzerindeki flepte şişlik ve trismus varsa Perikoronit düşünülür. Diş etinde ağrısız büyüme ve ilgili ilaç öyküsü ise İlaca Bağlı Diş Eti Büyümesini gösterir. Ayrımı lezyonun yeri (yaygın diş eti kenarı, papilla, tek bir flep) ve sistemik bulgular sağlar.
| Özellik | Dental Plağa Bağlı Gingivitis | Nekrotizan Ülseratif Gingivitis | Perikoronit | İlaca Bağlı Diş Eti Büyümesi |
|---|---|---|---|---|
| Etiyoloji ve mekanizma | Plağa bağlı, ataşman kaybı olmadan diş etinin geri dönüşümlü iltihabı; çürük, ağız solunumu, çapraşıklık, hormonal değişiklikler ve tip 1 diyabet predispozan | Konak yanıtı bozukluğunda gelişen, diş eti dokusu ölümüyle seyreden mikrobiyal hastalık | Sürmekte olan veya tam sürmemiş dişin distalindeki flep altında besin birikimi | Fenitoin, valproat, kalsiyum kanal blokörleri, siklosporin; oluşumu için plak gerekir |
| Tipik yaş | Çocuk ve ergenlerde yaygın | Yetersiz beslenen çocuklarda ağır seyir | En sık mandibular üçüncü molar (ergen) | — |
| Başlangıç ve seyir | Geri dönüşümlü; periodontitis için ön koşul | Hızlı başlangıçlı; kemik kaybı olursa nekrotizan ülseratif periodontitis | Akut, subakut veya kronik | İlaç kullanımıyla gelişir |
| Ana semptomlar | Diş eti kanaması, diş eti ağrısı, ağız kokusu, metalik veya değişmiş tat, beslenme güçlüğü | Sıcak/baharatlı yiyecekle artan hızlı başlangıçlı diş eti ağrısı, kanama, ağız kokusu, metalik tat, salya akması, ateş, iştahsızlık, halsizlik | Diş eti ağrısı, kulağa, boğaza ve ağız tabanına yayılan ağrı, kötü tat, halsizlik; şiddetli olguda ateş, trismus, çeneleri kapatamama | Belirgin yakınma tanımlanmamış |
| Ayırt ettirici fizik muayene bulguları | Diş eti kızarıklığı, diş eti ödemi (bıçak sırtı görünümünün kaybı, papilde küntleşme), sondalamada kanama | İnterdental papilde krater benzeri çöküntü (gri psödomembran), interproksimal nekroz, bölgesel lenfadenopati, ağır olguda taşikardi | Süpüratif, ileri derecede hassas flep şişliği, çene açısında yanak şişliği, lenfadenit (submaksiller, servikal, retrofaringeal) | Diş eti hipertrofisi |
| Laboratuvar | — | Ağır olguda lökositoz | Lökositoz | — |
| Tedavi | — | Mekanik debridman ve metronidazol | — | — |
| Komplikasyon ve prognoz | Periodontitise zemin hazırlar | Yetersiz beslenen çocukta yaşamı tehdit eden hızlı doku yıkımı | Seyrek olarak peritonsiller apse, selülit, Ludwig anjini | — |
Tanı klinik muayeneyle konur. Diş eti tutulumunun yaygın mı, papillalara mı yoksa tek bir flebe mi sınırlı olduğu belirlenir. Ateş, halsizlik ve lenfadenopati sorgulanır, beslenme durumu değerlendirilir. Papilla nekrozu varsa NUG kabul edilip debridman ve metronidazol başlanır. Flep şişliği ve trismus olan ergende perikoronitin derin boyun yayılımı (peritonsiller apse, Ludwig anjini) açısından boyun muayenesi yapılır. Diş eti büyümesinde ilaç öyküsü alınır ve plak kontrolü sağlanır.