Eşanlamlılar: Parenteral Beslenme İlişkili Karaciğer Hastalığı, PNAC, TPN İlişkili Kolestaz, TPN Kolestazı
Kategori: Gastroenteroloji · Tür: hastalık
Özet
Uzun süreli parenteral beslenmeye bağlı kolestazla seyreden, fibrozis ve siroza ilerleyebilen karaciğer hastalığıdır; prematüreler, uzun bağırsak istirahati gerekenler, kısa barsak sendromu ve tekrarlayan sepsisi olanlar yüksek risk altındadır. Yenidoğan döneminde 2 haftadan uzun TPN alan bebeklerde risk artar ve soya bazlı lipitler suçlanır. Total ve direkt bilirubin ile GGT yüksekliği kolestazı gösterir, ALT ve AST izlem parametreleridir. Kısa barsak sendromu veya intestinal yetmezlikte siroza ilerleyerek sepsisten sonra en sık ikinci mortalite nedeni olabilir. Önlemede erken enteral beslenme, tedavide lipid dozunun azaltılması, SMOFlipid/balık yağı ve ursodeoksikolik asit düşünülür.
Bölümlerdeki özetler
- Uzun süreli parenteral beslenmeye bağlı kolestazla seyreden, fibrozis ve siroza ilerleyebilen karaciğer hastalığı; prematüreler, uzun bağırsak istirahati gerekenler, kısa barsak sendromu ve tekrarlayan sepsis yüksek risklidir. Önlemede erken enteral beslenme, tedavide lipid dozunun azaltılması, SMOFlipid/balık yağı ve ursodeoksikolik asit düşünülür. (Yenidoğan › Yenidoğanda Parenteral Beslenme; s.1218, s.1222, s.1223)
- Yenidoğan döneminde 2 haftadan uzun TPN alan bebeklerde risk artar; soya bazlı lipitler suçlanır. Kısa barsak sendromu/intestinal yetmezlikte siroza ilerleyip sepsisten sonra en sık ikinci mortalite nedeni olabilir. (Gastroenteroloji › Neonatal/erken İnfantil Kolestaz Tanım Ve Patogenez; s.3688)
- Uzun TPN’de prematüre ve bebeklerde kolestaz, büyük çocuk ve adolesanlarda yağlanma. Enzimler TPN’den 2 hafta sonra yükselir, kesilince ~4 haftada normale döner. Kısa bağırsak, sepsis, akciğer ve kalp hastalığında daha sık; erken oral beslenme, siklik TPN, UDCA. (Gastroenteroloji › Sistemik Hastalıklarda Karaciğer Tutulumu; s.3696, s.3697)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- PNAC: parenteral beslenmeyle ilişkili karaciğer hastalığı kolestazla seyreder, karaciğer fibrozisi ve siroza ilerleyebilir (s.1218)
- TPN’nin en önemli komplikasyonları PNAC ve kateter ilişkili sorunlardır; hepatobiliyer komplikasyonlar orta ağırlıkta ve geri dönüşümlüdür (s.1222, s.1223)
Epidemiyoloji
- Yüksek riskli grup: prematüreler, uzun süreli bağırsak istirahati gerektirenler, enterohepatik döngü kaybı (ileal rezeksiyon, enterostomi) veya tekrarlayan sepsisi olanlar ve kısa barsak sendromlu bebekler (s.1218)
- Kısa bağırsak sendromu, sepsis, ciddi akciğer hastalığı ve konjenital kalp hastalığı olanlarda daha sık görülür (s.3697).
Etiyoloji ve patogenez
- Patogenezi tam anlaşılmamıştır; aşırı veya yetersiz aminoasit, aşırı glukoz (hiperinsülinizm, steatoz), aşırı lipid ve lipoperoksidasyon katkıda bulunur; lipid emülsiyonlarındaki fitosteroller karaciğer fonksiyon bozukluğuna katkı sağlayabilir (s.1222)
- Aminoasit solüsyonları PNAC için risk faktörü olabilir; anne sütü aminogramlı ve kord kanı aminogramlı solüsyonlar karşılaştırıldığında kord kanı bazlı solüsyon daha yüksek taurin ve düşük metiyonin sağlamış, Kolestaz gelişiminde fark yaratmamıştır; Trophamine daha az kolestaza neden olur (s.1220)
- İntravenöz lipid solüsyonları Kolestaz için risk faktörü kabul edilir (s.1218)