Özellik	Değer
tags	sendrom, tek-gen, iskelet-displazisi, bağ-dokusu
ad-tr	Osteogenezis imperfekta (cam kemik hastalığı)
ad-en	Osteogenesis imperfecta
omim	166200
gen	COL1A1, COL1A2 (%85-90); CRTAP, P3H1, PPIB, SERPINF1 vb.
lokus	17q21.33 (COL1A1), 7q21.3 (COL1A2)
kalitim	Çoğunlukla otozomal dominant; nadir resesif formlar
insidans	~1/20.000 (süt çocukluğunda saptanabilen tüm tipler)
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-14
kaynaklar	Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem

Osteogenezis İmperfekta

Tip I kollajen yapım kusuruna bağlı, kemik kırılganlığı ile seyreden hastalık grubu. Kollajen tip I yalnızca kemikte değil sklera, diş dentini, ligaman ve iç kulakta da bulunduğundan tutulum multisistemiktir.

Genetik

%85-90:COL1A1 veya COL1A2 — otozomal dominant
Nadir otozomal resesif formlar: CRTAP, P3H1 (LEPRE1), PPIB — kollajen post-translasyonel işlenmesinde görevli; genelde ağır seyreder
IFITM5 (tip V), SERPINF1 (tip VI)
Klinik olarak OI’den ayırt edilemeyen hastaların %15-20’sinde tip 1 kollajen kusuru YOKTUR — kusur, kollajenle etkileşen proteinleri kodlayan genlerdedir (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
Süt çocukluğunda saptanabilen tüm OI tiplerinin toplam insidansı ~1/20.000; hafif tip (Tip I) tek başına buna yakın bir insidansa sahiptir (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
Kuzey Amerika’da tanı konan OI’nin %7-10’u resesiftir. Resesif tipler akraba evliliğinin sık olduğu gruplarda ve kurucu etkiyle izole popülasyonlarda öne çıkar. Tip VIII için Batı Afrika kurucu mutasyonu — Afrikalı Amerikalılarda taşıyıcı sıklığı 1/200-300 (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
Ailevi nükslerin bir kısmı ebeveyn Mozaisizmnden kaynaklanır — “de novo” görünen bir olguda kardeş riski sıfır değildir

Mutasyon tipleri (Nelson)

Tip	Oran	Ne olur
Nokta mutasyonu	%80	Sarmaldaki glisin yerine başka bir amino asit geçer
“Splicing” kusuru	%20	Tek düzen “splicing” kusuru

Tip I OI niceliksel bir kusurdur: bir α1(I) alelindeki “null” mutasyon, normal kollajen miktarını yarıya indirir (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).

İki farklı mekanizma — şiddeti belirler

Mekanizma	Ne olur	Sonuç
Nicel (kantitatif) — haploinsufisiyans	Normal kollajenin yarısı üretilir	Daha HAFİF (Tip I)
Nitel (kalitatif) — dominant negatif	Anormal kollajen üretilir, normal zincirlerle birleşip onları da bozar (özellikle glisin yerine geçen amino asit değişimleri)	Daha AĞIR (Tip II, III, IV)

💡 Sezgiye aykırı ama mantıklı Proteinin hiç üretilmemesi, bozuk üretilmesinden daha iyidir — bozuk zincirler normal olanları da sabote eder (dominant negatif). Bu yüzden “null” mutasyonlu Tip I en hafif formdur.

Sillence sınıflaması

Tip	Şiddet	Sklera	Kalıtım	Özellik
I	Hafif (en sık)	Mavi	OD, nicel defekt	Kırıklar okul çağında, deformite az, erişkinde ‣ %30-60, normal/normale yakın boy
II	Perinatal ÖLÜMCÜL	Koyu mavi/gri	OD (de novo)	İn utero çoklu kırık, “akordeon” femur, boncuklu kaburgalar, dar toraks → ‣
III	Progresif deforme edici (yaşayanların en ağırı)	Beyazdan maviye değişken	OD (de novo) / OR	Doğumda kırıklar, ilerleyici deformite, ağır boy kısalığı, ‣, üçgen yüz
IV	Orta	Normal / gri	OD	Değişken; dentinogenezis imperfekta sık, boy kısalığı orta

Genişletilmiş sınıflamada Tip V (interosseöz membran kalsifikasyonu, hipertrofik kallus) ve resesif tipler (VI-XXI) yer alır.