Nontifoidal Salmonelloz

💡 Salmonellanın iki yüzü“Salmonelloz MİLYONLARCA İNSANI ETKİLEYEN VE ÖNEMLİ SAYIDA ÖLÜME YOL AÇAN, SIK GÖRÜLEN, BESİN KAYNAKLI GLOBAL BİR HALK SAĞLIĞI PROBLEMİDİR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 225 — Jeffrey S. McKinney)

“Salmonella enterica serovar Typhi ve Salmonella typhimurium genomlarının sekans analizi organizmalar arasında %95 BENZERLİK göstermiştir. Buna rağmen iki mikroorganizmanın yol açtığı HASTALIK KLİNİĞİ BİRBİRİNDEN FARKLIDIR.”

⚠️ İki klinik yol — aynı aileden iki farklı hastalık“Ağızdan alınan salmonellae midenin asidik pH’ında hayatta kalıp ince bağırsağa ulaştığında TERCİHEN, ALTTA YATAN PEYER PLAKLARINDA BULUNAN LENFOİD HÜCRELERE (T ve B HÜCRELER) GEÇİŞİNİ SAĞLAYACAK M HÜCRELERİNE GİRMEYİ TERCİH EDER.”

Yol	Nelson açıklaması
Tifoidal (S. enterica serovar Typhi)	EPİTELİ GEÇTİKTEN SONRA, SİSTEMİK HASTALIKTAN SORUMLU OLAN SALMONELLA SEROTİPLERİ BARSAK MAKROFAJLARINA GEÇER VE BURADAN TÜM RETİKÜLOENDOTELYAL SİSTEME (RES) YAYILIR
Nontifoidal (NTS)	NTS SEROVARLARI ERKEN BÖLGESEL ENFLAMATUAR YANITI UYARARAK, BAĞIRSAK LÜMENİNE POLİMORFONÜKLEER LÖKOSİTLERİN (PMNL) GEÇİŞİ VE İSHALE NEDEN OLUR. Bu NTS serovarları BELİRGİN UZUN İNKÜBASYON PERİYODU OLAN VE ÇOCUKLARIN KÜÇÜK BİR KISMINDA İSHAL İZLENEN, SİSTEMİK SEMPTOMLARIN BASKIN OLDUĞU TİFOİD ATEŞE KIYASLA, HIZLI BAŞLAYAN VE KISA SÜREN GASTROENTERİT TABLOSUNA NEDEN OLUR

💡 Neden bazı serovarlar sistemik, bazıları lokal?“Bu iki farklı grup patojenin yol açtığı BİRİ BASKIN BAĞIRSAK ENFLAMASYONU OLAN, DİĞERİ SİSTEMİK HASTALIĞA NEDEN OLAN HASTALIK TABLOSUNDAKİ FARKLILIKLAR ORGANİZMALARDAKİ BELLİ GENETİK ADALARDAKİ FARKLILIKLARDAN KAYNAKLANIYOR OLABİLİR.”

“Çoğu NTS serovarı İMMÜNKOMPETAN OLAN BİREYLERDE BAĞIRSAKTAN SİSTEMİK BAKTERİ YAYILMASINI ENGELLEYEN SAVUNMA MEKANİZMALARINI AŞAMAZ VE KENDİNİ KISITLAYAN GASTROENTERİTE yol açar.”

Etiyoloji

ℹ️ Geniş konak spektrumu“Bir veya birkaç hayvan türünü etkileyebilen sığırlarda SALMONELLA DUBLIN ve domuzlarda S. CHOLERAESUIS gibi birkaç serotip dışında, GENİŞ KONAK SPEKTRUMUNA SAHİPTİRLER.”

“Tipik olarak bu türler sıklıkla KOMPLİKE OLMAYAN GASTROENTERİTE yol açar ve tedavi gerektirmezler, ama YAŞLILARDA VE İMMÜNKOMPROMİZE KİŞİLERDE ŞİDDETLİ ETKİLERE sahiptir.”

“Etkenler tipik olarak HAYVANLARDAN İNSANLARA AKTARIMDA SALMONELLOZUN EN ÖNEMLİ İKİ ETKENİ OLAN SALMONELLA ENTERİTİDİS (Salmonella enterica var. Enteritidis) VE SALMONELLA TYPHIMURIUM’DUR (S. enterica var Typhimurium).”

“Afrika’da, özellikle HIV Enfeksiyonu ve AIDS ENFEKSİYONUNUN YÜKSEK İNSİDANSTA OLDUĞU TOPLUMLARDA OLMAK ÜZERE BAKTERİYEMİNİN SIK SEBEBİ OLARAK NONTİFOİDAL SALMONELLA ARTIŞA GEÇMİŞTİR.”

Epidemiyoloji

⚠️ Küresel yük ve ABD verisi“Salmonelloz önemli bir halk sağlığı problemidir ve birçok ülkede TOPLUMA YÜKSEK MALİYETE neden olur. Bu organizmanın yol açtığı tifo ateşi, YILLIK DÜNYA ÇAPINDA 27 MİLYONUN ÜZERİNDE VAKA VE TAHMİNİ 217.000 ÖLÜM ile global bir sorundur.”

“S. Typhimurium ve S. Enteritidis gibi serovarlarla olan enfeksiyonlar yıllık tahmini 93,8 MİLYON VAKA VE 155.000 ÖLÜM ile önemli bir hastalık yükü oluşturur.”

“Geleneksel olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde TÜM BAKTERİYEL İSHALLERİN YARISINDAN FAZLASINDAN SALMONELLA GASTROENTERİTİ SORUMLUDUR, İNSİDANSI KÜÇÜK BEBEKLERDE VE YAŞLILARDA DAHA FAZLADIR.”

“Bazı ülkelerde, çoğu ülkede enfeksiyonların büyük kısmından S. ENTERITIDIS SORUMLUDUR. Ancak yakın zamanda A.B.D bölgesinde yapılan tarama programları sonucunda diğer salmonella tiplerine göre S. TYPHIMURIUM İNSİDANSINDA DÜŞÜŞ GÖZLENMİŞTİR, bu KÜMES HAYVANLARININ ETKİSİZLEŞTİRİLMİŞ CANLI S. TYPHIMURIUM İLE AŞILANMASI VE KÜMES HAYVANLARININ LEŞLERİNE SALMONELLA BULAŞININ SIKI KONTROLÜ SAYESİNDE OLABİLİR.”

Hayvancılık ve antibiyotik direnci

⚠️ Yoğun hayvancılığın ilaç dirençli suşlara etkisi“Dünyanın bir çok kısmında Salmonella enfeksiyonları hayvanların besinlerinde kullanılan antibiyotikler sonucunda, ÖZELLİKLE İLAÇ DİRENCİ BELLİ TÜRLERİN ÇOĞALMASINA YOL AÇAN YOĞUN HAYVANCILIK UYGULAMALARIYLA İLİŞKİLİ OLABİLİR.”

“Bazı çoklu ilaç dirençli (MDR) salmonella türleri, ÖYLE GÖRÜNÜYOR Kİ HASSAS TÜRLERE KIYASLA DAHA VİRULANDIR VE KÖTÜ SONUÇLAR ETKİLİ OLMAYAN BİR ANTİBİYOTİĞİN AMPİRİK OLARAK SEÇİLMESİ YÜZÜNDEN TEDAVİ YANITINDA GECİKMEYLE ilişkilendirilemez.”

“S. Typhimurium faj tipi DT104 GİBİ MDR SALMONELLA TİPLERİ ÇOĞU İLAÇ DİRENÇ GENİİ İÇEREN GENOMİK ADACIKLARA SAHİPTİR. Bu integronlarda ayrıca VİRULANS FAKTÖRLERİNİ DE İÇEREN GENLER mevcuttur.”

ℹ️ CDC direnç verisi“Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) tarafından değerlendirilen NTS izolatlarında %3 SEFTRİAKSON VE %3 SİPROFLOKSASİN DİRENCİ bildirilmiştir.”

“CDC tarafınca test edilen NTS izolatlarının yaklaşık %5’İ BEŞ VEYA DAHA FAZLA ANTİBİYOTİĞE KARŞI DİRENÇLİDİR. Bunun sonucunda DİRENÇLİ BAKTERİLERLE OLAN ENFEKSİYONLARIN MALİYET YÜKÜ, DİĞER TÜRLERE GÖRE DAHA FAZLA OLMAKTADIR. Bu HASTALAR DAHA SIKLIKLA HASTANEYE YATIRILMAKTA OLUP, TEDAVİ DAHA AZ ETKİLİDİR.”

“CDC test edilen S. Typhi suşlarının ÜÇTE İKİSİNDE KISMİ SİPROFLOKSASİN DİRENCİ görmüştür. Dünyanın başka kısımlarında SEFTRİAKSON VEYA AZİTROMİSİN DİRENCİ görülmüştür.”

Risk faktörleri ve bulaş kaynakları

⚠️ Yüksek riskli evcil hayvanlar“Hayvanlarla temas öyküsü olan insanlarda görülen NTS enfeksiyonlarının birincil kaynağıdır: KÖPEK, SÜRÜNGEN, FARE VE AMFİBİLER, YÜKSEK RİSKLİ KAPLUMBAĞA, İGUANA, SAKALLI EJDER, KERTENKELE, ÇEŞİTLİ YILANLAR, SEMENDER, GEKO.”

“Belirli serotipler BELLİ HAYVAN KONAKLARI İLE İLİŞKİLENDİRİLEBİLİR; örneğin S. ENTERICA VAR MARINA İLE ENFEKTE OLAN ÇOCUKLARIN TİPİK OLARAK EVCİL KERTENKELE İLE TEMAS ÖYKÜSÜ VARDIR.”

“NTS serovarları genellikle KISITLAYICI İSHAL İLE BAŞVURURLAR, HASTALARIN %10’UNDAN AZINDA İKİNCİL BAKTERİYEMİ OLABİLİR.”

💡 Salgın kaynakları — 1998-2008 ABD verisi“Her ne kadar Salmonella enfeksiyonlarının neredeyse %80’İ GİZLİ KALSA DA, salgınlar halk sağlığı sistemleri için yük oluşturmaktadır.”

⚠️ Yumurta ve meyve-sebze salgınları“Tavuklarda SALMONELLA ENFEKSİYONU YUMURTAYA BULAŞMA İÇİN RİSK FAKTÖRÜDÜR VE HEM KÜMES HAYVANLARI HEM YUMURTA SIK KAYNAKLI SALGINLARIN EN SIK NEDENİ OLARAK GÖRÜLÜR.”

“Buna rağmen Salmonella salgınlarının bir kısmı giderek artan oranda DİĞER BESİN KAYNAKLARIYLA DA İLİŞKİLENDİRİLMİŞTİR: MEYVE VE SEBZELER, DOMATES GİBİ KÖK SEBZELER, KARPUZ, KAVUN, MARUL VE MANGOLARDA DA OLABİLİR. Çoğr fıstık ezmesi gibi ÜRETİLEN ve DAĞITILAN YİYECEKLERDEN KAYNAKLANIYOR olabilir.”

💡 Hayvan yemlerindeki antibiyotik“Hayvanlar için SALMONELLA İLE KONTAMİNE HAYVAN YEMLERİ ÖNEMLİ BİR KAYNAKTIR. Dahası, büyümeyi desteklemek amacıyla hayvan yemlerine SIKLIKLA ANTİBİYOTİKLER EKLENMEKTEDİR. BU UYGULAMALAR HAYVANLARIN BAĞIRSAK FLORASINDA BULUNAN BAKTERİLERDE, SALMONELLA DA DAHİL OLMAK ÜZERE ANTİBİYOTİK DİRENCİ GELİŞMESİNE NEDEN OLUR.”

“S. Typhimurium’da FLOROKİNOLON DİRENCİ GELİŞMESİ ARASINDA GÜÇLÜ KANITLAR MEVCUTTUR. Çoğu enfekte hayvanlar ASEMPTOMATİK OLUP İNSANLARA ARASI AKTARIM GERÇEKLEŞEBİLİR.”

⚠️ Kontamine tıbbi araçlar ve risk altındaki çocuklar“Organizmanın çeşitlilik gösteren doğası göz önünde bulundurulduğunda, NTS tipleri özellikle HAYVAN KÖKENLİ OLAN (ÖRN. PANKREATİK ENZİMLER, SAFRA TUZLARI, ÇINGIRAKLI YILAN KUYRUĞU) MALZEMELER VEYA TANI VE TEDAVİDE KULLANILAN ARAÇLARIN KONTAMİNASYONU sonucunda hastane kaynaklı enfeksiyona neden olabilir.”

“HASTANEDE YATAN ÇOCUKLAR ÖZELLİKLE İLAÇ DİRENÇLİ ORGANİZMALARIN YOL AÇTIĞI ŞİDDETLİ VE KOMPLİKE SALMONELLA ENFEKSİYONU AÇISINDAN RİSK ALTINDADIR.”