Eşanlamlılar: Asit Sfingomiyelinaz Eksikliği Tip A, NP-A
Kategori: Metabolizma · Tür: hastalık
Özet
SMPD1 mutasyonlarına bağlı asit sfingomiyelinaz eksikliğinin ağır nörodejeneratif formudur; sfingomiyelin birikimi, hepatosplenomegali ve nörodejenerasyon vardır, genellikle 18-36 ayda ölüm olur. Prenatal nonimmün hidrops fetalis görülebilir. Kilo alamama ilk bulgu olabilir; 3-4 aylıkken hepatosplenomegali ve abdominal distansiyon, 5-10 aylıkken Nöromüsküler Hipotoni ve motor beceri kaybı gelişir, aksiyel hipotoniye periferik spastisite eklenir, şiddetli olguda piramidal bulgu ve İştahsızlık görülür. Maküla kiraz kırmızısı nokta %50’de bulunur, erken evrede görülmeyebilir; kemik iliğinde köpük hücresi (deniz mavisi histiyosit) saptanır. Tanı asit sfingomiyelinaz eksikliği ve SMPD1 mutasyonuyla konur; lisosfingomiyelin, kitotriosidaz ve asit fosfataz yüksektir. Tedavi destekleyicidir. Gaucher hastalığı ayırıcı tanıdadır.
Bölümlerdeki özetler
- SMPD1 mutasyonlarına bağlı ağır nörodejeneratif form; sfingomiyelin birikimi, hepatosplenomegali ve nörodejenerasyon, genellikle 18-36 ayda ölüm. Tedavi destekleyicidir. (Metabolizma › Sfıngolıpıt Metabolızması Bozuklukları Ve Lızozomal Asıt Lıpaz Eksıklığı; s.2598)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Asit sfingomiyelinaz eksikliği, SMPD1; 1914’te tanımlandı, otozomal resesif; rezidüel enzime göre A ve B; Aşkenazilerde ağır nörodejenerasyonlu A tipi daha sık (s.2598).
- Sfingomiyelin dalak, karaciğer, kemik, beyin, akciğerde birikir; köpük hücreleri (deniz mavisi histiyositler) Gaucher ve Wolman’da da görülür (s.2598).
Klinik bulgular ve seyir
- Yenidoğanda genelde sorun yok, ilk bulgu yetersiz kilo alımı; 3-4 ayda hepatosplenomegali; 5-10 ayda hipotoni, kazanılmış motor basamak kaybı, iletişimde azalma; sonra aksiyel hipotoniye ilerleyici periferik spastisite; makulada kiraz kırmızısı leke (%50), erken evrede olmayabilir; nöbet nadir; hızla yatağa bağımlı, çok şiddetli piramidal bulgu ve beslenme sorunu; genellikle 18-36 ayda ölüm (s.2598).
- Tablo: HSM, hızlı nörodejenerasyon, kiraz kırmızısı leke; prenatal nonimmün hidrops olabilir (s.2594–2595).
Tanı
- Anemi, Trombositopeni, bazen lökopeni (Gaucher’den sık), KCFT ve koagülasyon bozukluğu (Gaucher’den belirgin), lizosfingomiyelin, kitotriosidaz, asit fosfataz yüksekliği, LDL-K ve ferritin yüksek, HDL-K düşük; sfingomiyelinaz eksikliği ve SMPD1 mutasyonu gösterilir (s.2598).
- Tablo 2: gen SMPD1; sıklık 1/250.000; RES, KC, dalak, beyin, akciğer; HSM, karaciğer fonksiyon bozukluğu, Trombositopeni, Anemi, kiraz kırmızısı leke, nörodejenerasyon, hipotoni; tedavi destekleyici/semptomatik (s.2594).
- Tablo 3: intrauterin normal/nonimmun hidrops fetalis; erken dönemde fatal seyir (s.2595).
Tedavi
- Destekleyici/semptomatik; NP-A’da KİT/kök hücre nakli denenmiş, mortalitesi yüksek ve nörolojik etkisi tartışmalı; karaciğer nakli akut hepatik yetmezlik dışında kanıtsız (s.2598).