Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	Nütrisyonel dermatozlar
ad-en	Nutritional dermatoses
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-10-26
kaynaklar	Nelson - Bölüm 30 Deri

Nütrisyonel Dermatozlar

Bölüm 691 (Joel C. Joyce) (Nelson - Bölüm 30 Deri).

ℹ️ Bu sayfanın rolü Çinko eksikliği ve Tablo 691.1 (besin eksikliğine bağlı kutanöz bulgular) ayrı sayfadadır → Akrodermatitis Enteropatika.

Esansiyel yağ asidi eksikliği

Konu	Ayrıntı
Deri	KALINLAŞMIŞ, ERİTEMLİ, DESKUAME OLAN PLAKLARDAN OLUŞAN YAYGIN, SKUAMLI BİR DERMATİTTİR
Sistemik	KÖTÜ YARA İYİLEŞMESİ, TROMBOSİTOPENİ, ALOPESİ, ‣ ve GELİŞME BOZUKLUKLARI izlenebilir
Deneysel	Döküntü deneysel olarak YAĞDAN FAKİR BESLENEN HAYVANLARDA İNDÜKLENMİŞTİR ve ‣ ya da YAĞDAN FAKİR DİYET ile VEYA YAĞDAN FAKİR PARENTERAL BESLENEN HASTALARDA GÖZLENMİŞTİR
> [!tip] Biyokimya	LİNOLEİK ASİT (18:2 n-6) ve ARAŞİDONİK ASİT (20:4 n-6) EKSİKTİR ve PLAZMADA ANORMAL METABOLİT 5,8,11-EİKOZATRİENOİK ASİT (20:3 n-9) MEVCUTTUR
> [!tip] Tanısal oran (trien:tetraen)	TRİEN/TETRAEN ORANINDAKİ DEĞİŞİKLİKLE TANISALDIR: ARAŞİDONİK ASİT/EİKOZATRİENOİK ASİT ORANI >0,4 veya EİKOZATRİENOİK ASİT ORANI >2,3
Mekanizma	Derinin KORNİFİYE TABAKASI MİKROSKOBİK YARIKLANMALAR içerir; derinin BARİYER FONKSİYONU BOZULMUŞTUR ve TRANSEPİDERMAL SU KAYBI ARTMIŞTIR
Tedavi (eğitim amaçlı)	AYÇİÇEĞİ TOHUMU ve ASPİR YAĞLARINDA BULUNAN LİNOLEİK ASİDİN TOPİKAL OLARAK UYGULANMASI, KLİNİK ve BİYOKİMYASAL DERİ BELİRTİLERİNİ İYİLEŞTİREBİLİR. ORAL ve/veya PARENTERAL TERAPİ DE AKILDA BULUNDURULMALIDIR. > [!tip] TOPLAM KALORİNİN %1-4’ÜNÜN LİNOLEİK ASİTTEN SAĞLANMASI GEREKTİĞİ ÖNERİSİYLE UYGUN BESLENME ÖNERİLMELİDİR

Kwashiorkor

Konu	Ayrıntı
Tanım	AZALMIŞ KALORİ ALIMI ile ilişkili ŞİDDETLİ PROTEİN ve ESANSİYEL YAĞ ASİDİ EKSİKLİĞİ
> [!warning] Tetikleyen	Özellikle ANNE SÜTÜNÜN KESİLİP PRİMER OLARAK MISIR, PİRİNÇ (PİRİNÇ SÜTÜ) veya FASULYEDEN oluşan bir diyete geçildiği dönemlerde ortaya çıkar (bkz. Bölüm 57)
> [!warning] Gelişmiş ülkede	Çocuklara EBEVEYNLERİNİN veya DOKTORLARININ YANLIŞ ‣ TEŞHİSİ NEDENİYLE BU ŞEKİLDE YETERLİ ve YETERSİZ BESLENME PERİYODLARININ BİR YANSIMASI OLARAK DA GELİŞİR
Deri	YAYGIN, İNCE, KIRMIZIMSI KAHVERENGİ SKUAMLAR (“EMANEL/PUL PUL BOYANMA BELİRTİSİ”) KLASİK DERİ BULGULARIDIR (Şekil 691.3)
Şiddetli olgu	EROZYONLAR ve FİSSÜRLER GELİŞİR
Tırnak ve saç	TIRNAKLAR İNCE ve YUMUŞAKTIR; SAÇLAR SEYREK, İNCE ve DEPİGMENTEDİR
> [!tip] Bayrak belirtisi (flag sign)	BAZEN YETERLİ ve YETERSİZ BESLENME PERİYODLARININ YANSIMASI OLARAK AÇIK ve KOYU RENKLİ BANTLARDAN OLUŞAN “BAYRAK BELİRTİSİ” GÖRÜLÜR
Örtüşme	Deri bulguları oldukça yakın bir şekilde AKRODERMATİTİS ENTEROHEPATİKAYI TAKLİT EDEBİLİR
> [!tip] Ayırt eden	EKSTREMİTELERDE ve YÜZÜN ÖDEMİ (“AY DEDE YÜZ GÖRÜNÜMÜ”) ve ŞİŞKİN BİR KARIN (“POT GÖBEĞİ”) KWASHİORKOR’DA DAİMA GÖZLENEN TEMEL ÖZELLİKLERDİR
Çinko	SERUM ÇİNKO DÜZEYİ SIKLIKLA DÜŞÜK OLUP, BAZI VAKALARDA KWASHİORKOR’UN DERİ LEZYONLARI TOPİKAL ÇİNKO UYGULANDIĞINDA DAHA HIZLI İYİLEŞİR

Şekil 691.3 (Nelson - Bölüm 30 Deri) — kwashiorkor’un erozyonları ve skuamları.

Kistik fibrozis

[!warning] Kistik Fibrozis hastalarının %5-10’unda PROTEİN-KALORİ MALNÜTRİSYONU gelişir (Nelson - Bölüm 30 Deri; bkz. Bölüm 432).
Kistik fibrozis ve malnütrisyonlu bebeklerde DÖKÜNTÜ HER NE KADAR NADİR OLSA DA 6 AYLIKKEN GÖRÜLEBİLİR.
Erüpsiyon SKUAMLI, ERİTEMATÖZ PAPÜLLER şeklinde başlar ve 1-3 AY İÇİNDE YAYGIN, DESKUAME OLAN PLAKLARA İLERLER.
Döküntü AĞIZ ve PERİNE ÇEVRESİ ile EKSTREMİTELERDE (ALTTA ÜSTTEN FAZLA) YOĞUNLAŞIR.
[!tip] ALOPESİ OLABİLİYORSA DA MUKÖZ MEMBRANLAR ve TIRNAKLAR TUTULMAMIŞTIR — akrodermatitis enteropatikadan ayıran bir ayrıntıdır.

Pellagra

Pellagra; ÖDEM, ERİTEM ve GÜNEŞE MARUZ KALAN YÜZ, BOYUN ve EL, ÖN KOL ve AYAKLARIN DORSAL YÜZLERİNDE YANMA ile ortaya çıkar (Nelson - Bölüm 30 Deri; bkz. Bölüm 62).
Pelleranın lezyonları ayrı zamanda YANIKLARDAN, BASINÇ, FRİKSİYON ve ENFLAMASYON ile UYARILABİLİR.
[!tip] “Casal’ın kolyesi”: YÜZDEKİ DÖKÜNTÜSÜ SIKLIKLA KELEBEK ŞEKLİNDEDİR ve BOYUNU ÇEVRELEYEN DERMATİT “CASAL’IN KOLYESİ” olarak isimlendirilmiştir.
BÜLLER ve SKUAMLAR GELİŞİR ve DERİ ZAMANLA KURU, SERT, KALINLAŞMIŞ, ÇATLAMIŞ ve HİPERPİGMENTE HALE GELİR. DERİ ENFEKSİYONLARI BEKLENİN ÜSTÜNDE ŞİDDETLİ OLABİLİR.