Besin Alerjisi

“Besinlere yönelik advers reaksiyonlar, bir besin veya gıda katkı maddesinin alınmasından sonraki her türlü istenmeyen reaksiyonu içerir ve klasik olarak ikiye ayrılır: besin intoleransları (örn. laktoz intoleransı) ve advers immünolojik yanıtlar olan IgE aracılı veya IgE aracılı olmayan besin alerjileri.” (Nelson - Bölüm 14 Alerjik Hastalıklar, Bölüm 176 · Anna Nowak-Wegrzyn, Hugh A. Sampson ve Scott H. Sicherer)

💡 TUS ipucu — Sınıf 1 ↔︎ Sınıf 2 besin alerjeni****

• Sınıf 1 (Gİ engeli geçen):“yumurta, süt, yerfıstığı, ağaç kuruyemişleri, balık, soya ve buğday çocukluk döneminde gıda alerjilerinin %90’ını oluşturur”
• Sınıf 2 (polene çapraz duyarlanma):“solunum yoluna nüfuz eden bitki polenlerine kısmen benzeyen besin alerjenleri” → oral alerji sendromu

Epidemiyoloji

• “Dünya çapında, gıda alerjisi prevalans tahminleri %1-10 arasındadır; gıda alerjileri ABD nüfusunun yaklaşık %3.5’ini etkilemektedir.”
• “Çocukların %6’sı kadar, yaşamın ilk 3 yılında besin alerjisi yaşamaktadır; buna yaklaşık %2.5 inek sütü alerjisi, %2 yumurta alerjisi ve %2-3 yerfıstığı alerjisi dahildir.”
• “Yerfıstığı alerjisi prevalansı son on yılda üç katına çıkmıştır.”
• “Çoğu çocuk süt ve yumurta alerjilerini aşar ve yaklaşık %50’si bunu okul çağına gelene dek yapar.”
• “Buna karşın yerfıstığı, ağaç kuruyemişleri veya deniz ürünleri alerjisi olan çocukların %80-90’ı alerjilerini ömür boyu sürdürürler.”

Genetik

• “Aile ve ikiz çalışmaları, araştırma ortamına, popülasyona, spesifik gıdaya ve tanı testine bağlı olarak aile öyküsünün riski 2-10 misli artırdığını göstermektedir.”
• “Aday gen çalışmaları, HLA-DQ lokusu (HLA-DQB102 ve DQB106:03P) genetik varyantların, filaggrin, interlökin-10, STAT6 ve FOXP3 genlerinin gıda alerjisi ile ilişkili olduğunu göstermektedir.”
• “Bir genomik çalışmasında, HLA-DR ve -DQ bölgelerindeki farklı metilasyonların gıda alerjisi ile ilişkili olduğunu göstermiştir.”

Tablo 176.1 — Advers besin reaksiyonları

Besin intoleransı (immün sistemi aracılı olmayan, toksik olmayan, bulaşıcı olmayan)

Konak faktörleri:

• “Enzim eksiklikleri — laktaz (birincil veya ikincil), sükraz/izomaltaz, herediter fruktoz intoleransı, Galaktozemi”
• “Gastrointestinal hastalıklar — enflamatuar barsak hastalığı, İrritabl Bağırsak Sendromu, psödoobstrüksiyon, kolik”
• “İdiosenkratik reaksiyonlar — meşrubatlardaki kafein (‘hiperaktivite’)”