| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Miliyer tüberküloz (lenfohematojen dissemine hastalık) |
| ad-en | Miliary tuberculosis |
| gen | — |
| kalitim | — |
| insidans | kaynak gerekli |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-11 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları |
Tüberkülozun klinik olarak EN ÖNEMLİ FORMU; çok sayıda tüberkül basili kan dolaşımına salındığında ortaya çıkan, iki veya daha fazla organda hastalığa neden olan yaygın tutulum (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları).
ℹ️ Her TBE’de yayılım olurTüberküloz basili, TÜM TBE VAKALARINDA KARACİĞER, DALAK, DERİ VE AKCİĞER APEKSLERİ DE DAHİL OLMAK ÜZERE UZAK BÖLGELERE YAYILIR.LENFOHEMATOJEN YAYILIM GENELLİKLE ASEMPTOMATİKTİR.Seyrek hastalar, AKCİĞERDEKİ BİR KAN DAMARI DUVARINA KAZEÖZ ODAĞIN ERODE OLMASIYLA TÜBERKÜL BASİLİNİN ARALIKLI VEYA SÜREKLİ HEMATOJEN TÜBERKÜLOZ YAŞARLAR.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Klinik tablo | Primer odaktan uzak bölgelere salınan ORGANİZMALARIN YÜKÜNE ve KONAĞIN BAĞIŞIKLIK YANITININ YETERLİLİĞİNE BAĞLIDIR |
| Seyir | Klinik tablo AKUT OLABİLSE DE, organizmaların kan dolaşımına salınmasına eşlik eden ZİRVE ATEŞLE BİRLİKTE SIKLIKLA DAHA SİNSİ VE UZUNDUR |
| Çoklu organ tutulumu | YAYGINDIR: hepatomegali, splenomegali, yüzeyel veya derin düğümlerde lenfadenit ve ciltte görülen PAPÜLONEKROTİK TÜBERKÜLİDLER |
| Kemik ve eklem | Kemikler ve eklemler veya böbrekler de tutulabilir |
| Menenjit | MENENJİT, HASTALIĞIN SADECE GEÇ SEYRİNDE ORTAYA ÇIKAR |
| Akciğer | ERKEN AKCİĞER TUTULUMU ŞAŞIRTICI DERECEDE HAFİF OLMAKLA BİRLİKTE, UZUN SÜRELİ ENFEKSİYONLA YAYGIN TUTULUM BELİRGİNLEŞİR |
⚠️ TanımDissemine tüberküloz klinik olarak EN ÖNEMLİ FORMU, ÇOK SAYIDA TÜBERKÜL BASİLİ KAN DOLAŞIMINA SALINDIĞINDA ORTAYA ÇIKAN İKİ VEYA DAHA FAZLA ORGANDA HASTALIĞA NEDEN OLAN MİLİYER TÜBERKÜLOZDUR.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Zamanlama | Genellikle primer enfeksiyonu komplike hale getirir; enfeksiyondan İKİ İLA ALTI AY içinde ortaya çıkar |
| Kimde | Bu hastalık şekli BEBEKLERDE VE KÜÇÜK ÇOCUKLARDA EN YAYGIN olmakla birlikte, ERGENLERDE VE DAHA BÜYÜK YETİŞKİNLERDE DE OLUR — bunlarda daha önce iyileşmiş bir primer pulmoner lezyonun parçalanmasından kaynaklanır |
| Değişkenlik | Miliyer tüberküloz klinik belirtileri, YAYILAN ORGANİZMALARIN SAYISINA VE NEREYE YERLEŞTİKLERİNE BAĞLI OLARAK DEĞİŞKENDİR |
| Patogenez | Bu tüberküloz formu BEBEKLERDE VE YETERSİZ BESLENEN VEYA BAĞIŞIKLIĞI BASKILANMIŞ HASTALARDA YAYGIN OLDUĞU İÇİN, MUHTEMELEN KONAĞIN BAĞIŞIKLIK YETERSİZLİĞİ PATOGENEZDE ROL OYNAR |
ℹ️ Çoğunlukla sinsi başlarNADİREN, miliyer tüberkülozun başlangıcı PATLAYICIDIR ve hasta BİRKAÇ GÜN İÇİNDE AĞIR HASTALANABİLİR.DAHA SIK OLARAK, BAŞLANGIÇ SİNSİDİR: anoreksi, kilo kaybı ve düşük dereceli ateş gibi erken sistemik belirtiler olur.BU ANDA, ANORMAL FİZİKSEL İŞARETLER GENELLİKLE YOKTUR.
| Zaman | Bulgu |
|---|---|
| İlk birkaç hafta | JENERALİZE ‣ ve ‣ vakaların yaklaşık %50’sinde gelişir |
| Akciğer grafisi genellikle NORMAL ve SOLUNUM SEMPTOMLARI ÖNEMSİZ veya YOK olmasına rağmen, ATEŞ DAHA YÜKSEK VE DAHA UZUN SÜREBİLİR | |
| Birkaç hafta içinde | Akciğerler TÜBERKÜLLERLE DOLABİLİR ve DİSPNE, ÖKSÜRÜK, RALLER veya HIRILTI MEYDANA GELİR |
| İlerledikçe | Alveolar hava bloğu sendromu AŞİKAR SOLUNUM SIKINTISI, HİPOKSİ ve ‣ veya PNÖMOMEDİASTİNUM ile sonuçlanabilir |
💡 Miliyer paternin boyutuAkciğer radyografisinde İLK GÖRÜLDÜĞÜNDE, MİLİYER TÜBERKÜLOZ LEZYONLARI GENELLİKLE 2-3 mm’DEN KÜÇÜK ÇAPTADIR (Şekil 242.11). Daha küçük lezyonlar birleşerek DAHA BÜYÜK LEZYONLAR OLUŞTURUR veya bazen İNFİLTRASYON OLARAK GENİŞLER.
⚠️ Erken radyografi normal olabilir Metin iki kez vurgular: “Akciğer grafisi genellikle NORMAL” ve dissemine tüberkülozda “erken akciğer tutulumu şaşırtıcı derecede hafiftir.” Erken dönemde normal bir film miliyer tüberkülozu dışlamaz.
⚠️ %20-40 oranındaİLERLEMİŞ HASTALIĞI OLAN HASTALARIN %20-40’INDA MENENJİT VEYA Peritonit BELİRTİLERİ VEYA SEMPTOMLARI BULUNUR.MİLİYER TÜBERKÜLOZLU BİR HASTADA KRONİK VEYA TEKRARLAYAN BAŞ AĞRISI GENELLİKLE MENENJİT VARLIĞINI GÖSTERİRKEN, KARIN AĞRISI VEYA HASSASİYETİN BAŞLANGICI TÜBERKÜLOZ PERİTONİTİNİN BİR İŞARETİDİR.
💡 Koroid tüberkülleri — en özgün bulguKUTANÖZ LEZYONLAR arasında PAPÜLONEKROTİK TÜBERKÜLİDLER, NODÜLLER veya PURPURA BULUNUR.KOROİD TÜBERKÜLLERİ HASTALARIN %13-87’SİNDE GÖRÜLÜR ve MİLİYER TÜBERKÜLOZ TANISI İÇİN OLDUKÇA ÖZGÜNDÜR. Bu nedenle miliyer tüberküloz şüphesinde göz dibi muayenesi yapılmalıdır.
⚠️ TDT yarısından fazlasında negatiftirNE YAZIK Kİ, DİSSEMİNE TÜBERKÜLOZLU HASTALARIN %40’INA KADAR TDT REAKTİF DEĞİLDİR. Bu, en önemli tanısal tuzaklardan biridir: negatif deri testi dissemine tüberkülozu dışlamaz — çünkü yaygın hastalıkta anerji gelişir.