Eşanlamlılar: Marasmus
Kategori: Gastroenteroloji · Tür: hastalık
Özet
Ağır protein-enerji malnütrisyonu tipidir; yaşa göre ağırlık %60’ın altındadır. Kas ve yağ dokusu kaybıyla cılız, bir deri bir kemik, yaşlı adam yüzlü çocuk görülür; deri ince, sarkık ve kurudur, saç kırılgandır, kaburgalar belirgindir, aksiller deri katlantısı artmıştır. Çocuk huysuzdur (irritabilite).
Bölümlerdeki özetler
- Ağır protein-enerji malnütrisyonu tipi; YGA < %60, düşük BGA, bir deri bir kemik çocuk. (Gastroenteroloji › Malnütrisyonu Olan Çocuğa Yaklaşım -tanım; s.3636)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Gomez sınıflamasında ağır PEM’in 3 tipinden biri: YGA <%60, düşük BGA (s.3636).
- Marazmus: cılız, bir deri bir kemik kalmış çocuklardır (s.3636).
Epidemiyoloji
- Dünyada 5 yaş altı 149.2 milyon bodur, 45.4 milyon zayıf, 38.9 milyon fazla kilolu (UNICEF-WHO Nisan 2021); BGA z <-2 olanlar %7.3; Güney Asya’da akut Malnütrisyon %15.2 ile en yüksek (s.3631, s.3632).
- TNSA 2018: 5 yaş altı %6 bodur, %1.5 ciddi bodur, zayıflık %2’den az, fazla kilolu %8; 2008’den bu yana bodurluk %12’den %6’ya düştü (s.3632).
- 5 yaş altı ölümlerin %11.5’i akut malnütrisyonla ilişkili (~800.000); malnütrisyona bağlı ölümlerin %80’i hafif-orta PEM; 6-60 ay mortalite riski hafif-orta 2.2, şiddetli 6.8 kat (s.3632).
- Hastane malnütrisyonu: akut hastalıkta %6.1-40.9, kronik hastalıkta %44-64 (s.3633).
Etiyoloji ve patogenez
- Primer: yetersiz alım, annenin yetersiz beslenmesi, yetersiz emzirme/tamamlayıcı beslenme, yoksulluk, kıtlık, çevresel enteropati; sekonder: yetersiz sindirim (cerrahi, kısa barsak), emilim (KF, çölyak), alım (İştahsızlık, GİS sorunları), artmış enerji ihtiyacı, enerji kaybı (Kolestaz, pankreas yetmezliği) (s.3633).
- Akut Malnütrisyon <3 ay (zayıflık, BGA düşük); kronik >3 ay (bodurluk), 2 yaştan sonra geri dönüşümsüz olabilir (s.3633).
- İlk 1000 gün kritik; bodurluk 18-23 ayda zirve (%9.4), zayıflık 6-8 ayda zirve (%7.4) (s.3632).