| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Listeriosis (Listeria monocytogenes) |
| ad-en | Listeriosis |
| gen | Listeriolizin O; internalin; ActA (aktin polimerizasyonu) |
| kalitim | — |
| insidans | ABD 2004: 100.000’de 0.3 |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-10 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 215, Tablo 215.1-215.3, Şekil 215.1 |
“İnsanlarda listeriosis, esas olarak ÇEVRE VE GIDA ZİNCİRİ BOYUNCA YAYGIN OLARAK DAĞILIM GÖSTEREN LISTERIA CİNSİNİN ALTI TÜRÜNDEN BİRİ OLAN LISTERIA MONOCYTOGENES’DEN KAYNAKLANIR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 215 — Thomas S. Murray ve Robert S. Baltimore)
💡 İki ucu olan bir hastalık“İnsan enfeksiyonu genellikle bir hayvan rezervuarına kadar izlenebilir. Enfeksiyon genellikle İLERİ YAŞLARDA GÖRÜLÜR. ÇOCUKLUK ÇAĞINDA, PERİNATAL ENFEKSİYONLAR BASKINDIR VE GENELLİKLE MATERNAL ENFEKSİYON VEYA KOLONİZASYONA SEKONDER OLARAK ORTAYA ÇIKAR.”
“Yenidoğan döneminin dışında, hastalık genellikle BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ BASKILANMIŞ (GENELLİKLE T HÜCRE YETMEZLİĞİ OLAN) ÇOCUKLARDA VE YETİŞKİNLERDE VE YAŞLILARDA GÖRÜLÜR.”
⚠️ Ana bulaş yolu“Çoğu insan için Listeria enfeksiyonu için EN BÜYÜK RİSK, GIDA KAYNAKLI BULAŞTIR.” → Gıda Kaynaklı Listeriosisin Önlenmesi
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| MORFOLOJİ | FAKÜLTATİF OLARAK ANAEROBİK, SPOR YAPMAYAN, HAREKETLİ, GRAM-POZİTİF BASİLLERDİR VE KATALAZ POZİTİFTİR |
| KARAKTERİSTİK HAREKET | LISTERIA KARAKTERİSTİK MOTİLİTE ŞEKLİ OLAN YUVARLANMA VE DÜŞÜK SICAKLIKTA ÇOĞALMASI (4-10 °C) İLE DİĞER GRAM POZİTİF BASİLLERDEN AYIRT EDİLEBİLİR |
| ALTI TÜR | DNA-DNA HİBRİDİZASYON ÇALIŞMALARI TEMELİNDE İKİ GENOMİK OLARAK FARKLI GRUBA AYRILIR |
| BİRİNCİ GRUP | PATOJENİK OLMADIĞI DÜŞÜNÜLEN L. GRAYI TÜRÜNÜ İÇERİR |
| İKİNCİ GRUP | HEMOLİTİK OLMAYAN TÜRLER L. INNOCUA VE L. WELSHIMERI VE HEMOLİTİK TÜRLER L. MONOCYTOGENES, L. SEELIGERI VE L. IVANOVII |
| PATOJENİTE | L. IVANOVII ÖNCELİKLE HAYVANLARDA PATOJENİKTİR; HEM İNSANDA HEM DE HAYVANDA HASTALIĞIN BÜYÜK ÇOĞUNLUĞUNA L. MONOCYTOGENES NEDEN OLUR |
ℹ️ Epidemiyolojik araç“Epidemiyolojik amaçla L. monocytogenes izolatlarının alt tiplerinin eldesi, çoğu zaman SOMATİK O ANTİJENİ VE ISIYA DAYANIKSIZ FLAGELLAR H ANTİJENLERİ, FAJ TİPLEME, DARBELİ ALAN JEL ELEKTROFOREZİ, RİBOTİPLEME VE MULTİLOKUS ENZİM ELEKTROFOREZİ KULLANILARAK DENENMİŞTİR.”
“Elektroforetik tipleme, L. monocytogenes topluluklarının KLONAL YAPISINI GÖSTERDİĞİ YANI SIRA, TOPLULUKLARIN İNSAN KAYNAKLARI ARASINDAKİ DAĞILIMINI DA GÖSTERİR. Alt tipleme, VAKALARIN BAĞLANTILI VEYA SPORADİK OLUP OLMADIĞINI BELİRLEMENİN ÖNEMLİ BİR BİLEŞENİDİR; ancak genellikle ÖZEL BİR LABORATUVARLA İŞ BİRLİĞİ GEREKİR.”
💡 Varsayımsal tanımlama“Seçili biyokimyasal testler, KARAKTERİSTİK MOTİLİTE BİÇİMİ OLAN YUVARLANMA, YARI KATI ORTAMDA YÜZEYİN ALTINDA ŞEMSİYE TİPİ FORMASYONU OLUŞUMU, HEMOLİZ VE TİPİK BİR SİKLİK ADENOSİN MONOFOSFAT TESTİNİN GÖSTERİLMESİ İLE L. MONOCYTOGENES’İN VARSAYIMSAL BİR TANIMINI OLUŞTURMAK İÇİN GENELLİKLE YETERLİDİR.”
| Ölçüt | Veri |
|---|---|
| ÇEVREDE YAYGINLIK | L. MONOCYTOGENES DOĞADA YAYGINDIR, ÇEVREDEN İZOLE EDİLMİŞTİR VE 42’DEN FAZLA YABANİ VE EVCİL HAYVAN İLE 22 KUŞ TÜRÜNDE EPİZOOTİK HASTALIK VE ASEMPTOMATİK TAŞIMA İLE İLİŞKİLİDİR |
| BÜYÜK HAYVANLARDA | (örn. KOYUN, SIĞIR) EPİZOOTİK HASTALIK, SPOR VE YAYGIN OLARAK “ÇEMBER HASTALIĞI” VE DÜŞÜK İLE İLİŞKİLİDİR |
| ÇEVRE REZERVUARI | L. MONOCYTOGENES KANALİZASYON, YEŞİLLİKLER VE TOPRAKTAN İZOLE EDİLİR VE BU BÖLGELERDE 295 GÜNDEN FAZLA SÜRE BOYUNCA HAYATTA KALIR |
| İNSANDA ASEMPTOMATİK TAŞIMA | SEYREK GÖRÜLÜR |
| İNSİDANS (ABD) | LİSTERİOSİS YILLIK İNSİDANSI 1996 ve 2004 ARASINDA %36 ORANINDA AZALMIŞ VE O ZAMANDAN BERİ AYNI DÜZEYDE KALMIŞTIR |
⚠️ 2011 ve 2016“2011 yılında, 19 eyalette 84 OLGU VE 15 ÖLÜM GÖRÜLDÜ, OLGULARIN KAVUNDAN YENİ BİR TÜR KAYNAKTAN KAYNAKLANDIĞI İZ SÜRÜLEREK TESPİT EDİLDİ.”
“2016 yılında gıda kaynaklı salgınların PASTÖRİZE EDİLMEMİŞ ÇİĞ SÜT, PAKETLENMİŞ SALATALAR VE DONDURULMUŞ SEBZELERDEN KAYNAKLI OLDUĞU GÖRÜLMÜŞTÜ.”
| Gıda | Not |
|---|---|
| YUMUŞAK ESKİ PEYNİRLER | DÜZGÜN PASTÖRİZE EDİLMEMİŞ SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ |
| ÇİĞ SIĞIR ETİ, DOMUZ ETİ, KÜMES HAYVANLARI VE PAKETLENMİŞ ETLER VE SALATALAR | — |
| TAZE VE DONDURULMUŞ SEBZELER | ZEMİNİN KULLANIMI İLE KİRLENDİĞİ ÇİFTLİKLERDEN HASAT EDİLMİŞ |
💡 Neden buzdolabı korumuyor?“L. monocytogenes’in 4 °C’YE KADAR DÜŞÜK SICAKLIKLARDA ÇOĞALMA KABİLİYETİ, UZUN SÜRE DEPOLANAN KONTAMİNE GIDALARDAN BULAŞMA RİSKİNİ ARTIRIR.“ Buzdolabı sıcaklığı Listeria’yı durdurmaz, hatta diğer floranın baskılandığı ortamda ona seçici avantaj sağlar.
| Yol | Açıklama |
|---|---|
| DİKEY | LİSTERİOSİS, NEONATAL SEPSİS VE MENENJİTİN ETİYOLOJİSİNDE BEYGİR SEYREK GÖRÜLSE DE ETKENDİR |
| NOZOKOMİYAL | HASTANEYE AİT ÇOCUK YUVALARINDA VE OBSTETRİK SERVİTLERDE, KÜÇÜK GRUPLAR HALİNDE NOZOKOMİYAL KİŞİDEN KİŞİYE BULAŞMA MEYDANA GELMİŞTİR |
| ZOONOTİK | KUTANÖZ ENFEKSİYONLARLA GİDEN ZOONOTİK BULAŞ, VETERİNER HEKİMLERDE VE HASTA HAYVANLARLA İLGİLENEN ÇİFTÇİLERDE MEYDANA GELİR |