Eşanlamlılar: Alkali Yutulması
Kategori: Kulak Burun Boğaz · Tür: hastalık
Özet
Alkali maddeler (pH>7) likefaksiyon nekrozuyla derine ilerler; damar trombozu ve perforasyon riski yüksektir. En yaygın semptom kusmadır; salya akması, Pediatrik Yutma Bozukluğu, odinofaji, ağız, göğüs ve karın ağrısı görülür. Nefes darlığı, ses değişikliği ve taşikardi ciddi hasar göstergesidir; ses kısıklığı, stridor ve burun kanadı solunumu laringeal hasarı, hematemez majör bulguyu, ateş ve ağrıyla birlikte hipotansiyon perforasyonu düşündürür. Semptom şiddeti hasarı yansıtmaz. Altın standart tanı 12-48 saat içinde yapılan endoskopidir ve Zargar evrelemesi (0-4) kullanılır: evre 1’de mukozal ödem ve hiperemi, evre 2b’de darlık, evre 4’te perforasyon vardır. En sık komplikasyon striktürdür; özofagus karsinomu riski %1-4’tür.
Bölümlerdeki özetler
- Alkali maddeler (pH>7) likefaksiyon nekrozu ile derine ilerler, damar trombozu ve perforasyon riski yüksek. Semptom şiddeti hasarı yansıtmaz. Endoskopi 12-48 saat içinde; en sık komplikasyon striktür (özefagus karsinomu riski %1-4). (Kulak Burun Boğaz › Yabancı Cisim Aspirasyonu Ve Kostik Madde Yaralanmaları; s.5047, s.5049, s.5050)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- pH >7 alkali kimyasallar (fırın-ocak temizleyiciler, kireç çözücüler, saç spreyleri, bulaşık deterjanları) (s.5049)
Etiyoloji ve patogenez
- Likefaksiyon nekrozu ile derin dokuya hızla ilerler, koroziv yaralanmadan daha ciddidir; küçük damarlarda tromboz eğilimi perforasyon riskini artırır (s.5049)
Klinik bulgular ve seyir
- Semptom şiddeti ile özefagus hasarı arasında korelasyon yoktur; oral lezyon varlığı/yokluğu özefagus hasarı hakkında bilgi vermez (s.5049)
- En sık kusma, sonra disfaji; ayrıca salya, oral ağrı, odinofaji, göğüs ve karın ağrısı; ateş + göğüs/karın ağrısı + hipotansiyon özefagus veya gastrik perforasyonu düşündürür; ciddi hasar işaretleri: nefes darlığı, taşikardi, ses değişikliği, disfaji, odinofaji, göğüs-karın ağrısı (s.5049)
- Ses kısıklığı, stridor, burun kanadı genişlemesi ve retraksiyon larinks hasarını gösterir; toz inhalasyonunda saatler içinde ağırlaşabilir; fleksibl fiberoptik laringoskopi tanısaldır (s.5049)
- Gastrik yaralanma koroziv alımında sık; pilor stenozu, gastrik çıkış obstrüksiyonu, peritonit veya perforasyon (s.5049)
Tanı
- Mediasten/peritondaki serbest havayı dışlamak için göğüs ve batın grafisi; kontrastlı özefagografi akutta yetersiz, yapılacaksa suda çözünen kontrast (s.5049)
- Endoskopi altın standart; oral lezyon/semptom veya intihar amaçlı alımda önerilir; endikeyse alımdan 12-48 saat içinde, 48 saatten sonra perforasyon riski nedeniyle yapılmaz; mümkünse fleksibl EGD; özefagus hasarında posterior trakeal duvar için trakeoskopi (s.5049)