| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | Korineform bakteriyel deri enfeksiyonları — çukurlu keratoliz, eritrazma, erizipeloid |
| ad-en | Coryneform cutaneous infections |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-26 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 30 Deri |
Bölüm 685’te yer alan üç yüzeyel bakteriyel enfeksiyonun karşılaştırması (Nelson - Bölüm 30 Deri).
| Çukurlu (pitted) keratoliz | Eritrazma | Erizipeloid | |
|---|---|---|---|
| Etken | Corynebacterium (Kytococcus) sedentarius | Corynebacterium minutissimum | Erysipelothrix rhusiopathiae |
| Bağlam | NEMLİ TROPİKAL ve SUBTROPİKAL iklimler; AYAKLARI UZUN SÜRE NEMLİ KALAN kişiler (HİPERHİDROZİS, BOTLARIN UZUN SÜRELİ GİYİLMESİ, AYAKLARI SUYA UZUN SÜRELİ DALDIRMA) | Altta yatan etmenler: ISI, NEM, OBEZİTE, MASERASYON, DİYABETES MELLİTUS ve KÖTÜ HİJYEN | > [!tip] KONTAMİNE HAYVANLARIN, KUŞLARIN, BALIK ya da DA ÜRÜNLERİNİN TUTULMASI sonucu İNOKÜLASYON |
| Yaş | Genellikle ERKEN ADOLESAN dönemden GEÇ 20’Lİ YAŞLARA kadar | Yaklaşık %20’sinde AYAK PARMAKLARININ ARASI etkilenmiştir | — |
| Yerleşim | AYAK TABANININ AĞIRLIK BİNEN BÖLGELERİ | KASIKLAR, AKSİLLA gibi NEMLİ KIVRIM BÖLGELERİ; MEME ALTI ve PERİANAL bölgeler SIKLIKLA TUTULUR | En sık İNOKÜLASYON BÖLGESİNDE İYİ SINIRLI BAKLAVA BİÇİMLİ ERİTEMATÖZ, MORUMSU YAMA |
| Lezyon | > [!tip] 1-7 mm, DÜZENSİZ SINIRLI, YÜZEYEL EROZYONLAR (Şekil 685.13); etkilenen alanlarda KAHVERENGİ RENK DEĞİŞİKLİĞİ; İNCE, ERİTEMATÖZ ya da MORUMSU PLAKLARIN TİPİK ÇUKURU LEZYONLARA EŞLİK ETTİĞİ NADİR BİR VARYANTI vardır | KESKİN SINIRLI, HAFİF PULLA KAPLI, KAHVERENGİ KIRMIZI YAMALAR | Lokalize kutanöz form; YAYGIN kutanöz formda İNOKÜLASYON BÖLGESİNE EK OLARAK VÜCUDUN ÇEŞİTLİ BÖLGELERİNDE LEZYONLAR |
| Semptom | > [!warning] Genellikle KÖTÜ KOKULU ve %50 vakada AĞRILIDIR | TEK DEĞİŞMEZ SEMPTOMU HAFİF KAŞINTIDIR | Lokal semptomlar genellikle AĞIR DEĞİLDİR; sistemik semptom SEYREKTİR |
| > [!tip] Tanı — Wood lambası | — | TURUNCU-KIRMIZI FLORESANS: C. minutissimum PORFİRİN ÜRETTİĞİ İÇİN WOOD IŞIĞININ ALTINDA PARLAK MERCAN KIRMIZISI FLORESANS verir | Deri biyopsisi (GRAM-POZİTİF MİKROORGANİZMALAR GÖRÜLÜR) ve KÜLTÜR ile doğrulanır |
| Wood uyarısı | — | > [!warning] WOOD LAMBASI İLE 20 SAAT MUAMELE EDİLMESİ İLE SUDA ÇÖZÜNEBİLEN PORFİRİNLER YOK EDİLEBİLİR (yani yıkanmış deride floresans kaybolur) | — |
| Diğer tanı | — | Deri kazıntılarının METİLEN MAVİSİ ve ‣ ile PLEOMORFİK, FİLAMENTÖZ KOKOBASİLLER görülür | — |
| Seyir | — | Tinea versikolordan Wood lambası ile kolaylıkla ayırt edilir | Lokalize form 1-4 HAFTA SONRA KENDİLİĞİNDEN GERİLER, ancak AYNI veya FARKLI BİR YERDE HAFTALARCA ya da AYLAR SONRA TEKRARLAYABİLİR |
| > [!warning] Komplikasyon | — | — | SİSTEMİK FORM ise HEMATOJEN YAYILIM İLE MEYDANA GELİR: ENFEKTİF ENDOKARDİT, ‣, SEREBRAL İNFARKT ve APSE, MENENJİT, PULMONER EFÜZYON |
| Tedavi (eğitim amaçlı) | HİPERHİDROZİSİN TEDAVİSİ ŞARTTIR: GÜÇLÜ ALÜMİNYUM KLORİT ÜRÜNLERİ ya da VAZELİN KREM İÇERİSİNDE %40 FORMALDEHİT reçete edilebilir. NEM ve MASERASYONDAN KAÇINMA YAVAŞ ve SPONTAN BİR İYİLEŞME SAĞLAR. TOPİKAL ya da SİSTEMİK ERİTROMİSİN ve TOPİKAL İMİDAZOL KREMLER STANDART TEDAVİLERDİR | TOPİKAL ERİTROMİSİN, KLİNDAMİSİN, MİKONAZOL ya da ORAL ERİTROMİSİN veya ‣ (8 YAŞINDAN BÜYÜKLERDE) 10-14 GÜNLÜK süre ile verilmesi | Lokalize kutanöz enfeksiyonda tedavi seçimi 7 GÜN boyunca ORAL PENİSİLİNDİR; SİPROFLOKSASİN ya da da PENİSİLİN ALERJİSİ olan hastalarda ERİTROMİSİN ya da RİFAMPİN KOMBİNASYONU tercih edilebilir. AĞIR YAYGIN kutanöz veya SİSTEMİK enfeksiyon durumunda PARENTERAL PENİSİLİN ya da SEFTRİAKSON |
Şekil 685.13 (Nelson - Bölüm 30 Deri) — stratum korneumda pitted keratoliz alanlarında yüzeyel erozyonlar.
💡 TUS ipucu“Kokulu ayak + ayak tabanında ağırlık binen bölgelerde küçük çukurcuklar” → ÇUKURLU KERATOLİZ (Kytococcus sedentarius); tedavinin anahtarı HİPERHİDROZİSİ kontrol etmektir.“Kasık/aksillada kahverengi-kırmızı, ince pullu yama + Wood’da MERCAN KIRMIZISI floresans” → ERİTRAZMA (C. minutissimum).Wood lambası renk kodu:mercan kırmızısı = eritrazma · sarımsı altın = Tinea Versikolor · parlak mavi-yeşil = Microsporum Tinea Kapitis · donuk yeşil = favus · Trichophyton FLORESANS VERMEZ.“Balık/et/kümes hayvanı ile temas sonrası elde baklava biçimli morumsu plak” → ERİZİPELOİD (Erysipelothrix rhusiopathiae); sistemik formda ENDOKARDİT riski.Eritrazmayı yıkanmış deride aramak yanıltıcıdır — porfirin suda çözünür.
⚠️ Çelişki — eritrazmanın Wood rengiBölüm 685 (bu sayfa): “parlak MERCAN KIRMIZISI floresans”.Dermatolojik Değerlendirme ve Lezyon Terminolojisi: “PEMBE-TURUNCU floresans”. Her iki kaynak da aynı kasada yer almaktadır; tanımlar aynı renk aralığını farklı adlandırmaktadır.
📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı