Semptomlar

Mevcut notlarda semptomlar ayrı bir bölüm olarak belirtilmemiştir.

Klinik Bulgular ve Fizik Muayene

Klinik bulgular ve seyir

• Erken bulgular: taşikardi, ciltte vazokonstriksiyon, nabız basıncı azalması, alacalı cilt, KDZ uzaması, idrar azalması; bilinç başta ajite, derinleştikçe stupordan komaya; hipotansiyon geç ortaya çıkar, asidoz ve miyokard disfonksiyonu gelişir (s.877)
• Şok tanısı için hipotansiyon şart değildir; çocuklar dekompanse döneme kadar tansiyonlarını korur; hipotansiyon geç bulgudur ve tanıyı geciktirmemelidir (s.878)
• Şok: organ/periferik perfüzyon bozukluğu, taşikardi (hipotermide olmayabilir), periferik nabızların santraldan zayıf olması, KDZ >2 sn (ya da hızlı dolma), benekli alacalı soğuk ekstremite ile karakterizedir (s.878)
• Kompanse dönemde KB, idrar çıkışı normal olabilir ama hücresel düzeyde metabolik bozulma vardır; dekompanse fazda disoksi eşiği aşılır, iskemi ve endotel hasarı olur; organ hasarı gelişince şok geri dönüşümsüz ve mortalite kaçınılmazdır (s.878)
• Deri: soğuk, soluk, nemli, alacalı cilt ve uzamış KDZ kötü periferik perfüzyon göstergesi; çocukta uzamış KDZ düşük atım hacmi ve yüksek laktatla ilişkili; anafilaksi/septik şokta KDZ kısalabilir (s.878)
• Normal kalp hızı (uyanık; ort.; uyku): yenidoğan-3 ay 85-205; 140; 80-160; 3 ay-2 yaş 100-190; 130; 75-160; 2-10 yaş 60-140; 80; 60-90; >10 yaş 60-100; 75; 50-90 /dk (s.878)
• 8 yaşından küçüklerde kalp debisi kalp hızına bağlıdır, CO azalınca taşikardi gelişir; iskemi/hipoksi ile dekompansasyonda Bradikardi, arrest gelişir (s.879)
• Çok yüksek hız diyastolik dolumu bozar, atım hacmini düşürür ve kardiyojenik şoka yol açabilir; taşikardide SVT, atrial flatter, VT da akla gelmeli (s.879)
• MAP = KD x SVR; hipotansiyon kardiyovasküler dekompansasyonun geç bulgusudur, genellikle ani gelişir, hafif hipotansiyon bile acil tedavi edilmeli (s.879)
• Ortalama sistolik KB (50. persentil, 1-10 yaş) = 90 + 2 x yaş mmHg; hipotansiyon sınırları: 0-28 gün <60, 0-1 yaş <70, 1-10 yaş <70 + (2 x yaş), >10 yaş <90 mmHg (s.879)
• Multitravmalı çocukta total kan hacminin ≥%20 kaybında hipotansiyon gelişir; acil sıvı/kan gerekir; hipotansiyonda Tansiyon Pnömotoraks, perikardiyal tamponad, nörolojik travma (sempatik tonus kaybı) sorgulanmalı (s.879)
• Nabız: santral-periferik uyumsuzluk düşük vücut ısısı veya azalmış CO’nun erken bulgusu olabilir; kompanse şokta yalnız periferik nabızlar zayıf, dekompanse şokta santral nabızlar da zayıf (s.879)
• Beyin: yavaş iskemide konfüzyon, irritabilite, letarji; 2 aydan büyük bebekte ebeveyni tanımama/göz teması kurmama kortikal hipoperfüzyonun erken bulgusu; ağrılı uyarana yanıt azalması önemli; hızlı iskemide tonus kaybı, konvülziyon, pupil dilatasyonu; PaO2 <30 mmHg’de hipotoni ve fleksör/ekstensör postür; nörolojik değerlendirmede USAY (Uyanıklık, Sözel, Ağrılı, Yanıtsız) skalası (s.879)
• Böbrek: normal idrar çıkışı 1-2 mL/kg/saat; <1 mL/kg/saat (adölesanda <30 mL/saat) renal perfüzyon azalması/hipovolemi göstergesi; sonda sonrası ilk idrar eski olabilir, sonrası takip önemli (s.879–880)
• Hipovolemik şok hemodinamisi: solunum hızı ↑, solunum eforu normal, solunum sesleri normal, kalp hızı ↑, nabız zayıf, nabız basıncı daralmış, deri pembe distal soğuk, KDZ normal/uzun, bilinç ciddi hipovolemi olmadıkça normal, idrar azalmış, atım hacmi düşük, ön yük düşük, ardyük (SVR) yüksek, asidoz hafif-orta (s.880)

Fizik muayene