Hiperbilirubinemi ve Kernikterus

“Kernikterus veya bilirubin ensefalopatisi, bazal gangliyonlarda ve beyin sapı çekirdeklerinde konjuge olmamış (indirekt) bilirubin birikmesinden kaynaklanan bir nörolojik sendromdur.” (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Bölüm 123.4)

⚠️ Güvenli bir eşik YOKTUR“İndirekt bilirubin reaksiyona giren membran ile serbest bilirubinin, bebek için toksik olacağı kesin kan seviyesi öngörülemez.”“Bununla birlikte, büyük bir seride, kernikterus sadece %90’ı daha önceden sağlıklı, ağırlıklı olarak emzirilen, zamanında ve zamanına yakın doğmuş bebeklerden oluşan bir grupta bilirubin seviyesi >20 mg/dl olan bebeklerde ortaya çıkmıştır.”“Bebek ne kadar immatür ise, kernikterusa duyarlılık o kadar fazladır.”

Bilirubin metabolizması ve etiyoloji (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Bölüm 123.3)

Sıklık

• [!tip] “Sarılık, doğumdan sonraki ilk haftada, zamanında doğmuş bebeklerin yaklaşık %60’ında, Prematüre Bebek %80’inde görülür.”
• “Sarı renk genellikle deride konjuge olmayan, polar olmayan, lipitte çözünen bilirubin pigmentinin birikmesinden kaynaklanır.”
• “Bu konjuge olmayan bilirubin (van den Bergh reaksiyonunca dolaylı gereği indirekt etki gösterir), retiküloendotelyal hücrelerde hem-oksijenaz ve biliverdin redüktaz görev aldığı bir dizi enzimatik reaksiyon ile hemin katabolizmasının son ürünü olarak ve enzimatik olmayan indirgen ajanlar tarafından üretilir.”
• [!tip] “Ayrıca, konjuge bilirubinden pigment birikmesi, indirekt bilirubinin son ürünü, polar oluşturmak için üridin difosfoglukuronik asit (UDP) glukuronil transferaz enzimi tarafından karaciğer hücresi mikrozomunda konjugasyona uğramış konjuge olmayan bilirubin, bilirubinin suda çözünür glukuronidi (direkt reaksiyon) kısmen neden olabilir.”
• [!warning] “Her ne kadar bilirubin fizyolojik olarak antioksidan bir rol sahip olsa da, indirekt bilirubin konjuge olmayan bilirubin potansiyel olarak nörotoksiktir. Konjuge form nörotoksik olmasa da, direkt hiperbilirubinemi potansiyel olarak ciddi hepatik bozuklukları veya sistemik bir hastalığı gösterir.”

Etiyoloji

• [!tip] “Yenidoğan döneminde, bilirubinin metabolizması fetal dönemden postnatal döneme geçiş aşamasındadır. Fetal dönemde, suda çözünebilen konjuge olmayan bilirubinin formunun temel atılım yoludur plasenta.”
• “Erişkin dönemde, suda çözünür konjuge form karaciğer hücrelerinden safra yollarına ve gastrointestinal sisteme atılır.”

Konjuge olmamış hiperbilirubinemi — dört mekanizma

• [!tip] “Hepatik üridin difosfat glukuronosiltransferaz izoenzim 1A1 (UGT1A1) ve çözünen taşıyıcı organik anyon taşıyıcı 1B1’deki (solute carrier organic anion transporter, SLCO1B1) gen polimorfizmleri tek başına veya birlikte neonatal hiperbilirubinemi insidansını etkiler.”

Albümine bağlanmayı bozan ve nörotoksisiteyi artıran etkenler

• [!warning] “Konjuge olmayan bilirubin yüksek serum konsantrasyonlarının toksik etkileri, bilirubinin dolaşımda uzaklaştırılmasını azaltan faktörler (hipoproteinemi), sülfisoksazol ve moksalaktam gibi bilirubin ile albümine bağlanmada yarışmaya girerek bilirubinin albümine bağlandığı alanlarından ayrılmasına neden olan ilaçlar, hipoglisemi ve açlığa ikincil olarak serbest yağ asidi konsantrasyonunun artması, hipotermi) tarafından etkilenir.”
• [!warning] “Nörotoksik etkiler sadece kan-beyin engeli ve sinir hücresi zarlarının geçirgenliği ile değil, aynı zamanda asfiksi, prematürite, hiperosmolarite ve enfeksiyonun katkıda bulunduğu nöronal hasara yatkınlıkla doğrudan ilişkilidir.”