Eşanlamlılar: Ağız Kokusu, Fetor Oris, Oral Malodor

Kategori: Gastroenteroloji · Tür: hastalık

Özet

Halitozis, ağızdan yayılan hoş olmayan nefestir; olguların yaklaşık %90’ında oral kaynaklıdır ve başlıca bakterilerin ürettiği uçucu sülfür bileşiklerine (hidrojen sülfür, metil merkaptan, dimetil sülfür) bağlıdır. Dil kaplaması, kötü ağız hijyeni, Diş Çürüğü, diş eti iltihabı, Adenoid Hipertrofisi, Ağızdan Solunum Alışkanlığı ve postnazal akıntı ağız kokusuna yol açabilir. Gerçek halitozis, psödohalitozis ve halitofobi olarak sınıflanır; son ikisinde hasta ağız kokusu olduğuna inanır. Tanıda organoleptik ölçüm (0-5 skala), sülfit izleme, gaz kromatografisi ve BANA testi kullanılır. Tedavi ağız hijyeni, dil temizliği, antimikrobiyal gargara ve altta yatan nedenin giderilmesidir.

Bölümlerdeki özetler

• Ağızdan yayılan, oral (yaklaşık %90) veya ekstraoral nedenli hoş olmayan nefes; başlıca bakterilerin ürettiği uçucu sülfür bileşiklerine bağlı. Tedavi ağız hijyeni, dil temizliği, antimikrobiyal gargara ve altta yatan nedenin tedavisidir. (Gastroenteroloji › Halitozis; s.3735, s.3736)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Latince halitus (nefes) + osis; ağızdan yayılan, başkalarını rahatsız eden, oral veya ekstraoral nedenli hoş olmayan nefestir (fetor oris, oral malodor) (s.3735).
• Uluslararası Nefes Kokusu Araştırmaları Derneği’ne göre: gerçek halitozis (fizyolojik veya patolojik oral/ekstraoral), psödohalitozis (koku algılanmazken hastanın ısrarla var sandığı durum), halitofobi (başarılı tedaviden sonra bile kötü koku inancı) (s.3735).
• Altı alt grup: tip 0 fizyolojik, tip 1 oral, tip 2 havayolu, tip 3 gastroözofageal, tip 4 patolojik (kan yoluyla), tip 5 sübjektif; sabah ağız kokusu (morning breath) fizyolojik kabul edilir (s.3735).

Epidemiyoloji

• Diş hekimine başvuru nedenleri arasında periodontal hastalık ve çürükten sonra üçüncü sıradadır (s.3735).
• Pediatrik prevalans dünya çapında %5-76’dır, öncelikle oral faktörlerle ilişkilidir (s.3735).
• Olguların yaklaşık %90’ı oral, %10’u ekstraoral nedenlidir; solunum ve KBB hastalıkları (akut tonsillit, geniz akıntısı, sinüzit) etiyolojilerin %8’ini oluşturur (s.3735–3736).
• Ağızdan nefes alma alışkanlığı %50-56 oranındadır ve ağız kokusuyla ilişkisi kanıtlanmıştır (s.3735).

Etiyoloji ve patogenez

• %85-90 neden, bakterilerin sülfür içeren amino asitleri parçalamasıyla oluşan uçucu sülfür bileşikleridir (hidrojen sülfür, metil merkaptan, dimetil sülfür) (s.3735).
• Oral anaerobik mikroorganizmalar epitel hücreleri, tükürük-serum proteinleri ve dil sırtı, tükürük, periodontal ceplerdeki yiyecek artıklarını parçalar; en önemli kaynak dildir (s.3735).