Kategori: Ağız ve Diş Hastalıkları · Tür: hastalık
Özet
Plak bakterilerinin diyet karbonhidratlarını fermente ederek oluşturduğu asitlerin diş sert dokularında yıkıma yol açmasıdır; çocuklarda en sık önlenebilir kronik ağız hastalığı, ağrı ve diş kaybının en yaygın nedenidir. Pulpa açığa çıkınca şiddetli diş ağrısı, İştahsızlık, uyku bozukluğu ve çiğneme güçlüğü görülür; çürük dişlerden diş apsesi gelişebilir, şiddetli çürükte gelişme geriliği ve Malnütrisyon olabilir (dişler çekilince hızlı kilo alımı), nadiren ölümcül sepsis görülür. Önleme için florürlü diş macunu, şeker kısıtlaması ve erken diş hekimi kontrolü önerilir.
Bölümlerdeki özetler
- Plak bakterilerinin diyet karbonhidratlarını fermente ederek oluşturduğu asitlerin diş sert dokularında yıkıma yol açması; çocuklarda en sık önlenebilir kronik ağız hastalığı ve ağrı ile diş kaybının en yaygın nedeni. Önleme: florürlü diş macunu, şeker kısıtlaması, erken diş hekimi kontrolü. (Sosyal Pediatri › Çocuklarda Ağız Ve Diş Sağlığı; s.276)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Plak bakterilerinin diyetle alınan karbonhidratları fermente ederek açığa çıkardığı asitlerin diş sert dokularında yaptığı yıkımdır (s.276)
- Çürük ve periodontal hastalık, ağız kanserleri, diş erozyonu, florozis ağız hastalıkları arasındadır; çürük ve diş eti hastalığı çocuklarda en sık görülen önlenebilir kronik ağız hastalıklarıdır, ilerleyici olup erken yaşta başlar (s.276)
Epidemiyoloji
- Sıklık ülkeler arası değişir; düşük sosyoekonomik gruplarda daha fazladır (s.276)
- Olumsuz etkenler: ebeveynlerin düşük ağız sağlığı okuryazarlığı ve algısı, mali engeller, evde yetersiz zaman; erişimde hizmet sağlayıcı yokluğu, ulaşım sorunu, yetersiz çalışma süresi (s.276)
- DSÖ 21. yüzyıl hedefleri: 6 yaş çocukların en az %80’i çürüksüz, 12 yaşta ortalama en fazla 1,5 çürük/kayıp/dolgulu diş; çocukların en az %50’si sağlıklı anaokulunda, %95’i sağlıklı okulda eğitim görmeli (s.276)
Etiyoloji ve patogenez
- Mikrobiyolojik, genetik, immünolojik, davranışsal ve çevresel birçok faktörün birleşimiyle oluşur; plak bakterileri karbonhidratları metabolize edip organik asit üretir, pH düşer (s.276)
- Tükürük yapısı/oranı, sistemik hastalıklar ve beslenme alışkanlıkları ilerlemeyi etkiler; sık ve yüksek şekerli yiyecek/içecek alımı riski artırır (s.276)
Klinik bulgular ve seyir
- Diş çürüğü ağrı ve diş kaybının en yaygın nedenidir; ağız hastalıkları ağrı ve hassasiyetle yeme alışkanlığını bozar (s.276)
- Ağır çürükte pulpa açığa çıkması şiddetli ağrı, enfeksiyon ve sistemik reaksiyonlara yol açar (s.276)