Glikojen Depo Hastalığı Tip III

“Glikojen dal kırıcı enzimin etkinliğindeki yetersizlik, GDH tip III’e yol açar. Dal kırıcı enzim, fosforilaz ile birlikte glikojenin tamamen yıkımından sorumludur. Dal kırıcı enzimin yetersizliğinde glikojen yıkımı tamamlanamaz; dış dalları kısa, limit dekstrine benzeyen anormal bir glikojen birikir” (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar, Bölüm 105.1).

Genetik ve alt tipler

• “GDH tip IIIa genellikle hem karaciğer hem kası, hastaların yaklaşık %15’inde izlenen tip IIIb ise yalnızca karaciğeri tutar.”
• “Sıklığı Kuzey Afrikalı Sefarad Yahudilerinde, Faroe Adaları sakinlerinde ve Eskimolarda artmıştır. Dal kırıcı enzimin geni (AGL) kromozom 1p21’dedir.”“130’un üzerinde patojenik varyant”; “üçüncü ekzondaki iki patojenik varyant, c.18_19delGA ve p. Gln6X, glikojenozis tip IIIb’ye özgüdür.”

Klinik Bulgular

• “GDH tip III; hepatomegali, Hipoglisemili Bebek ve Çocuğa Yaklaşım, Hiperlipidemiler ve Büyüme Geriliği gibi benzer özellikleri nedeniyle, bebeklikte ve çocuklukta GDH tip I’den ayırt edilemeyebilir” (Şekil 105.2). “Splenomegali olabilir, ancak böbrekler genellikle etkilenmemiştir.”
• “GDH tip III hastalarının çoğunda hepatomegali yaşla düzelir; ancak birçok hastada geç erişkinlikte karaciğer fibrozisi, karaciğer yetmezliğine ilerleyen siroz ve hepatosellüler karsinom (HCC) dikkat çeker.”
• Kas:“GDH tip IIIa hastalarında kas güçsüzlüğü yavaş ilerler ve atrofi ile ilişkilidir. Güçsüzlük çocuklukta pek belirgin değilken 20-40 yaşından sonra oldukça şiddetlenebilir.”“Kemik mineral yoğunluğundaki düşüklük, GDH tip III hastalarında kırık olasılığını arttırır.”
• Kalp:“Kalp işlevlerinde belirgin bozukluk nadir olsa da ventriküler hipertrofiye sık rastlanır.”“Kimi GDH tip III hastalarında hayatı tehdit eden aritmi ve Çocuklarda Kalp ve Kalp-Akciğer Nakli gereksinimi bildirilmiştir.”
• “Tanının başlangıçta Charcot-Marie-Tooth Hastalığı ile karıştırıldığı bildirilmiştir.”“Polikistik overler dikkat çeker”; doğurganlık etkilenmez.

Laboratuvar — tip I’den ayrım

❗ Tip I ↔︎ tip III“Hipoglisemi ve hiperlipidemi sıktır. GDH tip I’in aksine, karaciğer transaminazlarında yükseklik ve açlık ketozu belirgindir; ancak kan laktat ve ürik asit derişimleri genellikle normaldir.”

“Karbonhidrat öğününden iki saat sonra glukagon uygulaması kan glukozunda normal bir yükselmeye tetikler; ancak gece boyunca açlıktan sonra glukagon kan glukozunda hiçbir değişiklik yaratamayabilir.”“Serum kreatin kinaz düzeyleri kas tutulumu olan hastaları belirlemede yararlı olabilir” (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar).

Tanı

“Karaciğerin histolojik görünümü, hepatositlerin glikojen ile yaygın genişlemesi ve fibröz septaların varlığı ile karakterizedir. Fibrozisin varlığı ve yağın azlığı, glikojenoz tip III’ü tip I’den ayırır.”“Gen dizi analizi artık hastaların çoğunluğuna tanı konmasına ve alt tipin belirlenmesine olanak sağlamaktadır.”

Tedavi

📝 Eğitim amaçlı“GDH III tedavisinin ana dayanak noktası, GDH I’dekine benzer, ancak daha az zorlayıcı bir diyet yönetimidir. Fruktoz ve galaktoz alımının kısıtlanması gerekmez.”“Gün içinde yüksek proteinli diyet ve gece boyunca enteral protein infüzyonu da hipogliseminin önlenmesinde etkilidir.”“Aşırı kilo alımına ve fazladan zararlı glikojen birikimine yol açabilmesi nedeniyle mısır nişastası tedavisinde aşırıya kaçılmamalıdır.”“Karaciğer fibrozisinin siroza ve HCC’ye ilerlemesini saptayabilmek için batın MRG ile yakın izlem gerekir.”

Bağlantılar

• Glikojen Depo Hastalığı Tip I