Kategori: Endokrinoloji · Tür: hastalık
Özet
Geçici konjenital hipotiroidinin en sık nedeni iyot eksikliğidir (İyot Eksikliği yüksek bölgelerde insidans 1/700-800); aşırı iyot maruziyeti (İyot Fazlalığına Bağlı Hipotiroidi), yaklaşık 3 ay süren maternal TRB-Ab, maternal antitiroid ilaç kullanımı, karaciğer hemanjiomuna bağlı Tüketim Hipotiroidisi ve DUOX2 mutasyonu da nedenler arasındadır. Prematürelerde risk yüksektir. Tanıda idrar iyodu yol göstericidir: düşüklük iyot eksikliğini (10-20 normal, 5-10 hafif, 2-5 orta, <2 mcg/dL ağır), >20 mcg/dL ise iyot yüklenmesini gösterir. Anne ve bebekte anti-TSH reseptör antikoru pozitifliği, hemanjiomda ise T4 düşüklüğü ile TSH ve revers T3 yüksekliği saptanır. Kalıcı konjenital hipotiroididen ayrılmalıdır.
Bölümlerdeki özetler
- En sık neden iyot eksikliği (yüksek bölgelerde insidans 1/700-800); aşırı iyot maruziyeti (Wolff-Chaikoff), maternal TRB-Ab (~3 ay), maternal antitiroid ilaç, karaciğer hemanjiomu (tüketim hipotiroidisi), DUOX2 mutasyonu nedenleridir. Prematürelerde risk yüksek. (Endokrinoloji › Konjenital Hipotiroidi; s.2253, s.2255, s.2256)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
Etiyoloji ve patogenez
- Aşırı iyot: amiodaron kullanan anneler, iyotlu antiseptik, iyotlu radyokontrast; yenidoğan tiroidi iyot tutulumunu azaltamaz; Wolff-Chaikoff: organik iyotlu ürünler (örn. 2-iyodohekzadekanal) TPO’yu inhibe edip organifikasyonu bozar, birkaç günde NIS down-regülasyonu ile sona erer (s.2256)
- Maternal TRB-Ab: otoimmün tiroid hastası annenin IgG yapısındaki antikorları plasentadan geçip TSH reseptörünü bloke eder, yaklaşık 3 ayda (1-6 ay) düzelir; aynı anneden birden fazla bebekte primer Hipotiroidi varsa akla gelmeli (s.2256)
- Annenin antitiroid ilaçları (propiltiourasil) plasentadan geçer, günler içinde temizlenir; TFT doğumdan birkaç hafta sonra normale döner (s.2256)
- Büyük karaciğer hemanjiomları yüksek tip 3 deiyodinaz üretip Tüketim Hipotiroidisi yapar: T4 düşük, TSH ve reverse T3 yüksek; tedavide tümör küçülene dek yüksek doz tiroid hormonu (s.2256)
- DUOX2 monoallelik işlev kaybı mutasyonları nadir neden (s.2256)
Tanı
- Aşırı iyot olgularında perklorat kovma testi pozitif olup yanlışlıkla kalıcı Hipotiroidi tanısı konabilir; idrar iyodu değerlendirilmeli; bebekte idrar/anne sütü iyodu >20 mcg/dL iyot yüklenmesi göstergesi (s.2256)
İzlem ve korunma
- Yenidoğan bakımında iyotlu antiseptiklerden kaçınmak geçici TFT bozukluklarını azaltmıştır (s.2256)
- Sintigrafi/USG’de bez yerinde ve TSH yüksekliği izlemde yoksa geçici olabilir; 3 yaş sonrası LT4 kesilip 1 ay sonra kontrol (s.2263)