GM1 Gangliozidoz

Lizozomal β-galaktosidaz eksikliği; hem nöral hem viseral dokuda GM1 gangliozid ve keratan sülfat birikir — Kiraz Kırmızısı Makula makula ile Hurler benzeri kaba yüzü aynı çocukta birleştirir (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar, Bölüm 104.4).

Genetik

• “GM₁ gangliosidoz en sık erken bebeklik döneminde görülür, ancak çocuk ve erişkin başlangıçlı alt tipleri de tanımlanmıştır.”
• “Otozomal resesif olarak kalıtılan alt tiplerin her biri, üçüncü kromozom (3p21.33) üzerindeki bir gen tarafından kodlanan bir lizozomal enzim olan β-galaktosidazın aktivite kusuruna yol açan farklı bir mutasyondan kaynaklanır.”
• “Hastalık, hem nöral hem de viseral hücrelerin lizozomlarında GM₁ gangliosid birikimi ile karakterize olmasına rağmen, GM₁ gangliosid birikimi beyinde en belirgindir. Ek olarak, GM₁ gangliosidozlu hastalarda bir mukopolisakkarit olan keratin sülfat karaciğerde birikir ve idrarla atılır.”

Klinik Bulgular

Süt çocuğu tipi

• “yenidoğanda Hepatosplenomegali, ödem ve cilt döküntüleri (anjiyokeratom) şeklinde görülebilir.”
• “En sık yaşamın ilk altı ayında gelişme geriliği, ardından ilerleyici psikomotor gerilik ve tonik-klonik nöbetlerin başlaması ile kendini gösterir.”
• “Tipik yüz görünümü, düşük yerleşimli kulaklar, belirgin alın, basık burun köprüsü ve anormal derecede uzun bir filtrum ile karakterizedir.”
• “Hastaların %50’sinde maküler kiraz-kırmızısı leke vardır.”
• “Tüm mukopolisakkaridozlarda olduğu gibi hepatosplenomegali ve vertebraların ön kısımlarında gagalaşma, sella tursika’nın genişlemesi ve kalvaryumun kalınlaşması gibi iskelet anormallikleri bulunur.”
• “Yaşamın ilk yılının sonunda çoğu hastada körlük ve sağırlık gelişmiştir, deserebre katılık ile karakterize şiddetli nörolojik bozukluk vardır. Ölüm genellikle 3-4 yaşlarında görülür.”

Juvenil ve erişkin tipler

• “Juvenil tipi klinik olarak farklıdır ve başlangıç yaşı değişkendir. Etkilenen hastalar öncelikle ataksi, dizartri, zihinsel engellilik ve Spastisite gibi nörolojik semptomlarla başvururlar. Kötüleşme yavaştır; hastalar yaşamın 4. dekadına kadar yaşayabilirler. Bu hastalarda, tip 1 hastalıkta görülen viseral tutulum, yüz ve iskelet anormallikleri yoktur.”
• “Yürüme ve konuşma anormallikleri, Distoni ve hafif iskelet anormallikleri olan erişkin başlangıçlı hastalar tanımlanmıştır.”

Tanı

• “GM₁ gangliosidoz tanısı, tipik klinik özelliklere sahip bebeklerde şüphelenilmelidir ve periferik lökositlerde β-galaktosidaz aktivitesinin eksikliğinin gösterilmesi ile tanı doğrulanır.”