Özellik	Değer
tags	kavram
baslik	Tek ventrikül dolaşımı — Glenn şantı ve Fontan yöntemi
tus-onceligi	orta
guncelleme	2026-09-20
kaynaklar	Nelson - Bölüm 19 Kardiyoloji

Fontan Yöntemi ve Tek Ventrikül Yolağı

İki ventriküllü dolaşımın kurulamadığı doğuştan kalp hastalıklarında (hipoplazik bir ventrikül veya kullanılamayan bir atriyoventriküler kapak) uygulanan kademeli palyatif cerrahi yolak: sistemik venöz dönüş, tek çalışan ventrikülü “bypass” ederek doğrudan pulmoner artere yönlendirilir (Nelson - Bölüm 19 Kardiyoloji, Bölüm 457.4, Şekil 457.9).

Hangi hastalarda

Lezyon	Neden ‣ yolağı
Triküspid Atrezisi	Sağ atriyum → sağ ventrikül geçişi yok
İntakt Ventriküler Septumlu Pulmoner Atrezi	“RV odacığı, pulmoner ventriküler olarak kullanılamayacak kadar küçükse”
Dengesiz Atriyoventriküler Septal Defekt	“Etkilenen ventrikül odacıkları iki ventrikül dolaşımını sağlayamayacak kadar küçüktür”
‣	Sol ventrikül kullanılamaz

Basamaklar

1. Yönlü (bidirectional) Glenn şantı

“Triküspid atrezili hastalarda palyasyonun bir sonraki aşaması, vena kava süperior ile pulmoner arterler arasına anastomoz oluşturulmasını içerir (yönlü Glenn şantı; Şekil 457.9A). Bu işlem genellikle 2-6 aylık olduğunda uygulanır.”

Faydası:“sol ventrikül üzerinde hacim hacim yükünü azaltması ve ilerleyen yaşlarda LV’de işlev bozukluğu gelişme ihtimalini azaltmasıdır.”
“Vücudun üst kısmından gelen kan SVC yoluyla daha önceden yapılmış olan Glenn şantı ile akciğerlere ulaşır; vücudun alt kısmından gelen kan bölme yoluyla RA içinden ama RA’ya dökülmeden direk akciğerlere ulaşır.”
“RA’ya ulaşan kan akımının tek kaynağı, sol ventrikülden direk gelen az miktardaki venöz kanın taşındığı koroner sinüstür. Bu nedenle RA Fontan dolaşımına dahil edilmez.”

2. Fontan ameliyatı (modifiye kavopulmoner bağlantı)

“Triküspid atrezili hastalarda palyasyonun bir sonraki cerrahi yaklaşımdır. Genellikle 2-3 yaş arasında, hasta ayaklandıktan sonra uygulanır.”

Çeşit	Teknik
Klasik (eski) Fontan	“Başlangıçta bu işlem sağ atriyumun veya sağ apendiksin direk pulmoner artere anastomozuyla uygulanırdı.”
Lateral-tünel Fontan (Şekil 457.9B)	“sağ atriyum içinde lateral duvardan geçen bir bölme” — “İnferior vena kava akımı, RA duvarına sabitlenen sentetik veya perikardiyal bölme ile yukarıya yönlendirilir.”
Ekstrakardiyak Fontan (Şekil 457.9C)	“vena kava inferiorun direk pulmoner artere anastomozu kapsayan kavopulmoner izolasyon yöntemi” — “homogreft veya Gore-Tex tüp ile anastomozu kapsayan kavopulmoner izolasyon”; “dış-konduit Fontan”

“Her iki Fontan yaklaşımında aynı amaca ulaşılır, venöz dolaşımın (mavi kan) arteriyel dolaşımdan (kırmızı kan) ayrılması.”“Günümüzde, atriyal aritmi ve RA içindeki bölmede pıhtı oluşumu gibi riskler açısından dış-konduitli Fontan yöntemi daha sıktır.”

💡 TUS ipucu — Fontan fizyolojisinin özü“Fontan onarımı tamamlandığında desatüre olan vena kavalar yolu direk olarak pulmoner artere geçer. Oksijene kan sol atriyuma döner, sol ventriküle geçer ve sistemik dolaşıma gönderilir.”“Sol ventriküldeki hacim yükü tamamen ortadan kaldırılmıştır ve sağdan sola şant artık yoktur.”Kritik nokta:“Pulmoner dolaşımın pasif dolmasına bağlı olduğu için, pulmoner damar direnci yüksek hastalarda, pulmoner arter hipoplazisinde ve LV işlev bozukluğunda Fontan yöntemi kontrendike olmamalıdır.”

Kontrendikasyonlar ve gereklilikler

“Pulmoner damar direnci yüksek hastalarda, pulmoner arter hipoplazisinde ve LV işlev bozukluğunda” uygun değildir.
“Ayrıca, hastada anlamlı mitral yetersizlik de olmamalıdır.”
“Normal sinüs ritminde olmayan hastalar risklidir ve”pacemaker” ihtiyacı oluşursa çift-odacıklı “pacing”** tercih edilen yaklaşım olmalıdır.”**