| Özellik |
Değer |
| tags |
sendrom, solunum |
| ad-tr |
Bakteriyel Trakeit |
| ad-en |
Bacterial Tracheitis |
| tus-onceligi |
yüksek |
| guncelleme |
2026-10-08 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 412.2, Şekil 412.3, 412.4 |
⚠️ TanımBakteriyel trakeit, ÜST HAVA YOLUNUN HAYATI TEHDİT ETME POTANSİYELİ OLAN AKUT BAKTERİYEL ENFEKSİYONUDUR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
Etiyoloji
| Patojen |
Not |
| STAPHYLOCOCCUS AUREUS |
METİSİLİN DİRENÇLİ S. AUREUS’UN İZOLE RAPORLARI İLE S. AUREUS EN SIK İZOLE EDİLEN PATOJENDİR ← en sık |
| S. PNEUMONIAE, S. PYOGENES, ‣, TİPLENDİRİLEMEYEN H. INFLUENZAE |
ETKEN OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR |
| ANAEROBİK ORGANİZMALAR |
ETKEN OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR |
Epidemiyoloji
| Parametre |
Değer |
| Yaş ortalaması |
5-7 YAŞ ARASINDADIR |
| Cinsiyet |
HAFİF BİR ERKEK BASKINLIĞI VARDIR |
| Patogenez |
BİRİNCİL BAKTERİYEL ENFEKSİYONDAN ÇOK GENELLİKLE VİRAL SOLUNUMSAL BİR ENFEKSİYONU TAKİBEN (ÖZELLİKLE LARİNGOTRAKEOBRONŞİT) GÖRÜLÜR, BU NEDENLE VİRAL HASTALIĞIN BAKTERİYEL KOMPLİKASYONU OLARAK DÜŞÜNÜLEBİLİR |
| Epidemiyolojik önem |
HAYATI TEHDİT EDEN BU DURUM, AŞILANMIŞ TOPLUMLARDA EPİGLOTTİTTEN DAHA YAYGINDIR ← önemli |
Klinik bulgular
💡 İki aşamalı hastalıkTİPİK OLARAK ÇOCUĞUN GÖRÜNÜŞTE VİRAL LARİNGOTRAKEOBRONŞİTİN BİR PARÇASI OLAN GÜRÜLTÜLÜ BİR ÖKSÜRÜĞÜ VARDIR. SOLUNUM SIKINTISIYLA BİRLİKTE YÜKSEK ATEŞ VE TOKSİSİTE HEMEN VEYA GÖRÜNEN İLK BULGULARDAN BİRKAÇ GÜN SONRA MEYDANA GELEBİLİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Bulgu |
Açıklama |
| Hasta düz yatabilir |
HASTA DÜZ YATABİLİR ← epiglottitten ayıran kilit bulgu |
| Salya akması ve ‣ |
SALYA AKMASI OLMAZ VE EPİGLOTTİT İLE İLİŞKİLİ OLAN DİSFAJİ GÖRÜLMEZ ← epiglottitten ayıran kilit bulgu |
| Rutin krup tedavisine yanıt |
RUTİN KRUP TEDAVİSİ (RASEMİK EPİNEFRİN) ETKİSİZDİR ← kruptan ayıran kilit bulgu |
| Entübasyon ihtiyacı |
ENTÜBASYON VEYA TRAKEOTOMİ İHTİYACI OLABİLİR, FAKAT HASTALARIN SADECE %50-60’INDA ENTÜBASYON GEREKMEKTEDİR; KÜÇÜK YAŞTAKİ ÇOCUKLARIN ENTÜBASYON İHTİYACI DAHA FAZLA OLUR |
Patoloji
ℹ️ Temel patolojik özellikTEMEL PATOLOJİK ÖZELLİK KRİKOİD KIKIRDAK DÜZEYİNDEKİ MUKOZAL ÖDEMDİR, BAZEN PSÖDOMEMBRAN YAPABİLEN BOL MİKTARDA, KALIN, PÜRÜLAN SEKRESYONLARLA KOMPLİKE OLABİLİR. BU SEKRESYONLARIN TEMİZLENMESİ BAZEN GEÇİCİ RAHATLAMA SAĞLAR AMA YAPAY HAVA YOLU İHTİYACINI YETERİNCE KARŞILAMAMAKTADIR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
Tanı
| Yöntem |
Not |
| Klinik |
TANI BAKTERİYEL ÜST HAVA YOLU HASTALIĞININ YÜKSEK ATEŞ, PÜRÜLAN HAVA YOLU SEKRESYONLARI VE EPİGLOTTİN KLASİK BULGULARININ BULUNMAMASI GİBİ BULGULARA DAYANIR |
| Grafi |
GRAFİ ÇEKİLMESİNE GEREK YOKTUR AMA BAZI KLASİK BULGULARI GÖSTEREBİLİR |
| Şekil 412.3 — yan boyun grafisi |
TRAKEADAKİ PSÖDOMEMBRANIN AYRILMASINI GÖSTERİYOR |
| Şekil 412.4 — rijid bronkoskopi |
KALIN TRAKEAL MEMBRANLAR. A: SUPRAGLOTTİS NORMAL, KALIN YAPIŞKAN MEMBRANÖZ SEKRESYONLAR. B: DİSTAL TRAKEOBRONŞİYAL AĞAÇ ÖZELLİKSİZ, KRUPUN AKSİNE TRAKEADA YAPIŞKAN SEKRESYONLAR GÖRÜLÜR VE ‣ AKSİNE BRONŞLAR ETKİLENMEZ |
| Endotrakeal entübasyon |
SIRASINDA KORDLARIN ALTINDA PÜRÜLAN MADDE TESPİT EDİLİR |
| Kesin tanı |
BAKTERİYEL TRAKEİT TANISI DİREKT LARİNGOSKOPİ İLE KANITLANDIYSA VEYA KLİNİK ZEMİNDE KUVVETLE DÜŞÜNÜLÜYORSA, YAPAY HAVA YOLU MUHAKKAK DÜŞÜNÜLMELİDİR |
Tedavi
| Adım |
Not |
| Antistafilokokal kapsam |
GİDİŞİ BAKTERİYEL TRAKEİT DÜŞÜNDÜREN HER HASTAYA ANTİSTAFİLOKOKAL AJANLARI İÇEREN UYGUN ANTİMİKROBİYAL TEDAVİ BAŞLANMALIDIR |
| Ampirik rejim |
BAKTERİYEL TRAKEİT İÇİN AMPİRİK ANTİBİYOTİK TEDAVİ ÖNERİLERİ VANKOMİSİN VEYA KLİNDAMİSİN VE ÜÇÜNCÜ KUŞAK ‣ (ÖRN. SEFTRİAKSON VEYA SEFEPİM) İÇERMELİDİR |
| Oksijen |
OKSİJEN DESTEĞİ HER ZAMAN GEREKLİDİR |
Komplikasyonlar
| Komplikasyon |
Açıklama |
| Radyografik |
GÖĞÜS RADYOGRAFİSİNDE YAMA TARZINDA İNFİLTRASYONLAR VE YOĞUN ODAKLAR GÖRÜLÜR |
| Subglottik daralma |
KABA VE DÜZENSİZ TRAKEAL HAVA SÜTUNU RADYOGRAFİK OLARAK GÖSTERİLEBİLİR |
| Kardiyorespiratuar arrest |
HAVA YOLU YÖNETİMİ İDEAL OLMAZSA KARDİYORESPİRATUAR ARREST GERÇEKLEŞEBİLİR |
| Toksik şok sendromu |
STAFİLOKOKKAL VE GRUP A STREPTOKOKKAL TRAKEİT TOKSİK ŞOK SENDROMU İLE İLİŞKİLENDİRİLMİŞTİR |
Prognoz
✅ Prognoz mükemmeldirÇOĞU HASTADA PROGNOZ MÜKEMMELDİR. UYGUN ANTİMİKROBİYAL TEDAVİNİN BAŞLANMASINDAN SONRA HASTALAR 2-3 GÜN İÇİNDE ATEŞSİZ OLUR, FAKAT UZAMIŞ HASTANE YATIŞI GEREKEBİLİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
SON YILLARDA, DAHA AZ HASTALIKLI BİR DURUMA DOĞRU EĞİLİM OLDUĞU GÖRÜLMEKTEDİR. MUKOZAL ÖDEM VE PÜRÜLAN SEKRESYONLARIN AZALMASIYLA GÜVENLİ EKSTÜBASYON BAŞARILABİLİR, ANTİBİYOTİK VE OKSİJEN TEDAVİSİNE DEVAM EDİLİRKEN HASTA DİKKATLE İZLENMELİDİR.
💡 TUS ipucu — bakteriyel trakeit
- AŞILANMIŞ TOPLUMLARDA EPİGLOTTİTTEN DAHA SIKTIR — “hayatı tehdit eden üst hava yolu enfeksiyonu” denince ilk akla gelmelidir.
- EN SIK ETKEN: S. AUREUS (MRSA dahil).
- YAŞ ORTALAMASI 5-7.
- İKİ AŞAMALI HASTALIK: önce viral krup benzeri tablo, sonra birkaç gün içinde YÜKSEK ATEŞ + TOKSİSİTE + SOLUNUM SIKINTISI.
- ÜÇ NEGATİF BULGU TANIYI YÖNLENDİRİR: hasta DÜZ YATABİLİR · SALYA AKMASI YOK · DİSFAJİ YOK (hepsi epiglottitte vardır).
- RASEMİK EPİNEFRİNE YANIT VERMEZ — bu kruptan ayırır.
- TEMEL PATOLOJİ: KRİKOİD DÜZEYİNDE MUKOZAL ÖDEM + KALIN PÜRÜLAN PSÖDOMEMBRAN.
- ENTÜBASYON HASTALARIN %50-60’INDA GEREKİR — küçük çocuklarda daha sık.
- TEDAVİ: VANKOMİSİN veya KLİNDAMİSİN + 3. KUŞAK SEFALOSPORİN.
- TOKSİK ŞOK SENDROMU İLE İLİŞKİLİ OLABİLİR (toksin üreten S. aureus veya S. pyogenes).
- 2-3 günde ateşsiz olur; prognoz mükemmel.