Eşanlamlılar: Arı Sokması Sistemik Reaksiyonu, Venom Anafilaksisi
Kategori: Alerji · Tür: hastalık
Özet
Arı sokmasına bağlı anafilaksi, venoma karşı IgE aracılı, genellikle ilk saat içinde başlayan sistemik bir reaksiyondur; çocukta anafilaksilerin beşte birinden ve ölümcül anafilaksilerin %20’sinden sorumludur. Cilt en sık tutulur (%80-90; ürtiker, Anjiyoödem), solunum tutulumu yaklaşık yarı olguda görülür; hipotansiyon ve şok gelişebilir, ölüm ilk 15 dakikada Çoklu Organ Yetmezliği ve şoka bağlı olabilir. Laringeal ödem önemli bir tehlikedir ve bifazik reaksiyon görülebilir. Ayırıcı tanıda toksik sistemik reaksiyon bulunur.
Bölümlerdeki özetler
- Venoma karşı IgE aracılı, genellikle ilk saat içinde başlayan sistemik reaksiyon; çocukta anafilaksilerin beşte biri, ölümcül anafilaksilerin %20’sinden sorumludur. Cilt en sık tutulur (%80-90), solunum tutulumu yaklaşık yarıda görülür; bifazik reaksiyon olabilir. (Alerji › Venom Alerjisi; s.1427, s.1428, s.1429)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Venoma IgE aracılı SR; kutanöz tutulum dışında diğer organ/sistemlerin tutulduğu hayatı tehdit edici anafilaktik reaksiyon (s.1428)
Epidemiyoloji
- Erişkinde anafilaksinin en sık nedeni, çocukta anafilaksilerin 1/5’i; Türkiye’de çocukta besin anafilaksisinden sonra ikinci; ölümcül anafilaksilerin %20’si (s.1427)
Klinik bulgular ve seyir
- Semptomlar çoğunlukla ilk saatte; kutanöz tutulum %80-90, solunum tutulumu yaklaşık yarısında, hipotansiyon/ağır anafilaksi çocukta daha az (s.1428)
- Laringeal ödem anafilaksiye bağlı en sık ölüm nedeni; ölümler çoğunlukla >45 yaşta, çocukta da hava yolu obstrüksiyonu (s.1428)
- Bifazik reaksiyon: klinik düzeldikten 4-12 saat (bazen 72 saat) sonra tekrar, %0.4-14.7; en önemli risk faktörü adrenalinin geç uygulanması (s.1429)
Tanı
- Klinik öykü en önemli basamak: tüm önceki sokmalar, reaksiyon sayısı/tarihi, semptom türü ve şiddeti, sokma-semptom aralığı, tedavi, sokulan bölge, sorumlu arı ipuçları kaydedilmeli; reaksiyon sırasındaki objektif bulgular (TA, hışıltı, stridor, ürtiker, Anjiyoödem) önemli, çünkü hasta korkuyla şiddeti abartabilir (s.1428)
- Venom duyarlılığı toplumda %10-20 olduğundan testler yalnızca sistemik reaksiyon (SR) öyküsü olanlarda yapılır (s.1428)
- Deri testleri altın standart; yanlış negatiflikten kaçınmak için son SR’den en az 2 hafta sonra (refrakter dönem uzayabilir); öykü kuvvetli ama test negatifse 1-2 ay sonra tekrar (s.1428)