Eşanlamlılar: Kaygı Bozukluğu

Kategori: Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi · Tür: hastalık

Özet

Gençlerde en sık görülen psikiyatrik hastalıktır (%10-20) ve kadınlarda iki kat fazladır; devamlılık gösteren (genellikle 6 aydan uzun), stresle tetiklenen ve işlevselliği bozan kaygıdır. Alt tipleri jeneralize anksiyete, Panik Bozukluk, sosyal anksiyete, Seçici Konuşmazlık, spesifik fobiler ve ayrılık anksiyetesidir. Okul, iş ve sosyal yaşamı etkileyen, durdurulamayan endişe ve akran önünde çekingenlik görülür. Tanı anksiyetenin günlük yaşamı olumsuz etkilemesi ve/veya belirgin sıkıntı yaratmasına dayanır; anketler tanı koydurucu değildir. Tedavi psikoeğitim, psikoterapi ve ilaçtır.

Bölümlerdeki özetler

• Gençlerde en sık görülen psikiyatrik hastalık (%10-20), kadınlarda iki kat fazla; devamlılık gösteren (genellikle 6 aydan uzun), stresle tetiklenen ve işlevselliği bozan kaygıdır. Alt tipler: jeneralize anksiyete, panik bozukluk, sosyal anksiyete, selektif mutizm, spesifik fobiler, ayrılık anksiyetesi. Tedavi psikoeğitim, psikoterapi ve ilaç. (Ergen Sağlığı › Depresyon, Anksiyete Bozukluğu Ve/veya Özkıyım Düşünceleri Olan Ergene Yaklaşım; s.346, s.347)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Normal anksiyeteden artmış, süregen ve işlevselliği bozan spektrum; endişe kontrol edilemez; genellikle >6 ay sürer ve stresle tetiklenir (s.346)
• DSM-5’te OKB ve TSSB ayrı başlık; selektif mutizm anksiyete bozuklukları altına alındı (s.346)
• Alt tipler: jeneralize anksiyete, Panik Bozukluk, sosyal anksiyete, selektif mutizm, spesifik fobiler, ayrılık anksiyetesi (s.346)

Epidemiyoloji

• Gençlerde en sık psikiyatrik hastalık ama sıklıkla tanı atlanır; sıklığı %10-20 (s.346)
• Kadınlarda erkeklerden 2 kat fazla; çoğu erken çocuklukta başlar, tanı sonra konur; birden çok anksiyete bozukluğu belirtisi sık (s.346)
• DEHB, depresyon, madde kullanımı sık eşlik eder (s.346)

Etiyoloji ve patogenez

• Risk faktörleri: olumsuz çocukluk deneyimleri (istismar, ihmal, ayrılık, ebeveyn ölümü), genetik-biyolojik (ailede kaygı, kaygılı mizaç), aşırı endişeli/kontrolcü ebeveyni model alma, kontrol eksikliği hissi, düşük öz yeterlilik ve başa çıkma, sosyal destek eksikliği (s.347)

Tanı

• Tanı için anksiyetenin günlük yaşamı olumsuz etkilemesi ve/veya belirgin stres yaratması gerekir; gizlilik ve aileden bilgi yardımcıdır (s.347)