| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, solunum, enfeksiyon |
| ad-tr | Ampiyem |
| ad-en | Empyema |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 429.3, Şekil 429.3, 429.4, 429.5 |
“Ampiyem PLEVRAL BOŞLUKTA PÜY BİRİKMESİDİR” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Etken | Not |
|---|---|
| EN SIK | GENELLİKLE STREPTOKOK PNÖMONİSİNE (STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE) SEBEP OLAN BAKTERİDİR |
| S. aureus | POSTTRAVMATİK İLE İLİŞKİLİ OLMAKLA BERABER GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE, ASYA’DA VE POSTRAVMATİK PNÖMONİDE S. AUREUS EN SIK ETKENDİR |
| H. influenzae tip b | AŞISININ UYGULANMAYA BAŞLANMASINDAN SONRA H. INFLUENZAE AMPİYEMİNİN İNSİDANSI AZALMIŞTIR |
| Diğerleri | GRUP A STREPTOKOK ENFEKSİYONLARI, GRAM NEGATİF ORGANİZMA ENFEKSİYONLARI, ‣ ENFEKSİYONLARI, FUNGAL, VİRAL ENFEKSİYONLAR, MALİGNENSİ DAHA AZ GÖRÜLEN SEBEPLERDİR |
| Komşuluk yoluyla | AKCİĞER APSESİNİN YIRTILIP PLEVRAL ARALIĞA BOŞALMASIYLA, TORASİK TRAVMA VEYA CERRAHİ SEBEBİYLE, NADİREN MEDİASTİNİT VE ABDOMEN İÇİ APSELERİN YAYILMASIYLA GELİŞEBİLİR |
| Başlık | Veri |
|---|---|
| Yaş | AMPİYEM DAHA SIK OLARAK SÜT VE OYUN ÇAĞI DÖNEMİ ÇOCUKLARINDA GÖRÜLÜR |
| Trend | PNÖMONİ İNSİDANSI AZALMAKLA BERABER PARAPNÖMONİK EFÜZYON İNSİDANSI GEÇEN YILLARDA ARTTI |
| Aşı etkisi | BU 7 VALANLI PNÖMOKOK AŞISININ KAPSAMADIĞI DAHA VİRÜLAN ORGANİZMALAR SEBEBİYLE GELİŞMİŞ OLABİLİR |
| Sıklık | BAKTERİYEL PNÖMONİ HASTALARININ %5-10’UNDA, NEKROTİZAN PNÖMONİ VAKALARININ %86’SINA KADAR OLAN KISMINDA GÖRÜLÜR |
ℹ️ Ampiyemin üç evresi“Ampiyem 3 AŞAMALIDIR: EKSÜDATİF, FİBRİNOPÜRÜLAN EVRELER VE ORGANİZASYON EVRESİ” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Evre | Patoloji |
|---|---|
| 1. EKSÜDATİF | FAZDA PLEVRAL YÜZEYLERİ ARASINDA FİBRİNÖZ EKSUDA FORMU OLUŞUR |
| 2. FİBRİNOPÜRÜLAN | EVREDE FİBRİNÖZ SEPTA OLUŞUR, BU DA SIVININ LOKALİZE OLMASINA VE PARİETAL PLEVRANIN KALINLAŞMASINA SEBEP OLUR |
| 3. ORGANİZASYON | EVRESİNDE FİBROBLAST PROLİFERASYONU OLUR, LOKALİZE PÜY CEPLERİ KALIN DUVARLI APSELERE DÖNÜŞEBİLİR, AKCİĞER SONEBİLİR VE ETRAFINDA ESNEK OLMAYAN KABUĞUMSU KALIN BİR YAPI OLUŞUR |
⚠️ Drene edilmezse“PÜY DRENE EDİLMEZSE PLEVRAYI YIRTARAK BRONKOPLEVRAL FİSTÜL VE PİYOPNÖMOTORAKS OLUŞTURUR, ABDOMİNAL KAVİTEYE YAYILIR. NADİREN PÜY GÖĞÜS DUVARINA (ÖRN. AMPİYEMA NESESİTAS) DOĞRU YAYILIR” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Bulgu | Açıklama |
|---|---|
| Başlangıç | İLK BULGU VE BELİRTİLERİ BAKTERİYEL PNÖMONİYE BAĞLIDIR |
| Zamanlama | ANTİBİYOTİK İLE TEDAVİ EDİLEN ÇOCUKLARDA KLİNİK İLE AMPİYEM GELİŞİMİ ARASINDA BİRKAÇ GÜN VARDIR |
| Tablo | ÇOĞU HASTA ATEŞLİDİR, SOLUNUM İŞ YÜKÜ ARTMIŞ VE SOLUNUM SIKINTISI VAR ÇOĞUNLUKLA DÜŞÜK GÖRÜNÜMÜNDEDİR |
| Muayene | FİZİK MUAYENE BULGULARI Serofibrinöz Plörezi ve Plevral Efüzyon İLE AYNIDIR VE BU İKİ DURUM TORASENTEZ İLE AYRILIR |
| Karar | BU SEBEPLE AMPİYEM DÜŞÜNÜLEN HASTALARDA TORASENTEZ UYGULANMALIDIR |
| Yöntem | Bulgu |
|---|---|
| Radyografi | RADYOGRAFİK OLARAK TÜM PLEVRAL EFÜZYONLAR BENZER GÖRÜNÜMDEDİR, POZİSYON DEĞİŞİKLİĞİ İLE YERİ DEĞİŞMEYEN SIVI LOKÜLE AMPİYEM LEHİNEDİR (Şekil 429.3-429.5) |
| Ultrasonografi | MERCEK BİÇİMİNDE GÖRÜNÜM LOKALİZE SIVI VARLIĞINDA GÖZÜKMEKLE BERABER SEPTA FORMASYONLARI BT İLE DAHA İYİ GÖRÜNTÜLENİR |
| Torasentez eşiği | OLABİLECEK EN FAZLA MİKTARDA SIVI TORASENTEZ İLE BOŞALTILMALI VE İLK ÖNCELİ DEĞERLENDİRİLMELİDİR |
| AMPİYEM TANIMI | “EĞER ‣ BAKTERİ MEVCUTSA, pH 7,20’NİN ALTINDAYSA, >100.000 NÖTROFİL/μL İSE EFÜZYON AMPİYEMDİR” |
| Kültür | ETKENİ BELİRLEYEBİLMEK İÇİN KÜLTÜR MUTLAKA YAPILMALIDIR |
| Kültür verimi | RUTİN KÜLTÜR İLE VAKALARIN %60’INDA HASTALIĞA SEBEP OLAN ORGANİZMA BELİRLENEBİLİR |
| Nükleik asit amplifikasyonu | VERİM KÜLTÜRE EŞLİK EDEN NÜKLEİK ASİT AMPLİFİKASYON TEKNİKLERİNİN KULLANIMI İLE ARTAR |
| ‣ | KAN KÜLTÜRLERİ PLEVRA KÜLTÜRÜNE ORANLA DAHA FAZLA POZİTİFLİK YAKALANABİLİR |
| Diğer | LÖKOSİTOZ VE ERİTROSİT SEDİMENTASYON HIZINDA ARTIŞ SAPTANABİLİR |
💡 Ampiyem üçlüsü — tek cümledeGRAM BOYAMADA BAKTERİ VARSA · pH <7,20 İSE · >100.000 NÖTROFİL/μL İSE → AMPİYEM.
| Komplikasyon | Açıklama |
|---|---|
| Stafilokokta | STAFİLOKOK ENFEKSİYONLARINDA GENELDE BRONKOPLEVRAL FİSTÜLLER VE PİYOPNÖMOTORAKS GELİŞİR |
| Diğer lokal | PÜRÜLAN PERİKARDİT, Pulmoner Apse, DİYAFRAM ALTINA UZANIM GÖSTERMEK SURETİYLE ‣ VE KOSTALARDA ‣ SAYILABİLİR |
| Septik | OSTEOMİYELİT, ARTRİT, MENENJİT SEPTİK KOMPLİKASYONLAR OLARAK GÖRÜLEBİLİR |
| Septisemi | GENELLİKLE H. INFLUENZAE VE PNÖMOKOK ENFEKSİYONLARINDA GÖRÜLÜR |
| Kalın kabuk | EFÜZYON KALIN KABUK ŞEKLİNDE FORMASYON OLUŞTURABİLİR VE BU DA AKCİĞERİN GENİŞLEMESİNİ ENGELLER, GEÇİCİ SKOLYOZA VE GEÇMEYEN ATEŞE SEBEP OLABİLİR |
ℹ️ Tedavinin iki amacı“Ampiyem tedavisinde amaç PLEVRA SIVINI STERİLİZE ETMEK ve AKCİĞER FONKSİYONLARINI NORMAL HALE GETİRMEKTİR” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).