Karşılaştırılan: Septik Artrit · Oligoartiküler Jüvenil İdiyopatik Artrit · Reaktif Artrit · Spontan Hemartroz · Başlık: Romatoloji
Tek bir şiş eklemle, sıklıkla dizle gelen ve topallayan çocukta dört tablo düşünülür: acil drenaj gerektiren septik artrit, kronik seyirli Oligoartiküler Jüvenil İdiyopatik Artrit, enfeksiyon sonrası reaktif artrit ve hemofilide görülen Spontan Hemartroz. Hepsinde Eklem Şişliği, Eklemde Isı Artışı ve Eklem Hareket Kısıtlılığı vardır. Ana ayırt edici noktalar şunlardır: sistemik toksisite (ateş, yük verememe), süre (≥6 hafta), öncül enfeksiyon ve eklem sıvısının niteliği (pürülan, inflamatuvar, kan).
| Özellik | Septik Artrit | Oligoartiküler JİA | Reaktif Artrit | Spontan Hemartroz |
|---|---|---|---|---|
| Etiyoloji ve mekanizma | Eklemin bakteriyel enfeksiyonu; en sık S. aureus | 16 yaş öncesi, ≥6 hafta süren, başlangıçta ≤4 eklemi tutan kronik artrit | Uzak bölge enfeksiyonu (enterik, genitoüriner) sonrası steril artrit; HLA-B27 ilişkili | Hemofilide eklem içine kanama |
| Tipik yaş | 2–3 yaşta pik; 2 yaşa kadar risk fazla | 1–4 yaş; üçte ikisi kız | — | — |
| Başlangıç ve seyir | Akut, yüksek ateşle; ortopedik acil | Sinsi; persistan veya uzamış (6 aydan sonra >4 eklem) | Enfeksiyondan 1–4 hafta sonra akut; 6–12 ayda remisyon | Spontan, akut |
| Ana semptomlar | Ateş, şiddetli eklem ağrısı, huzursuzluk, topallama, yük verememe/kullanmayı reddetme | Dinlenme sonrası artan ağrı, sabah tutukluğu, sertlik geçince belirginleşen topallama; sistemik bulgu yok | Ağrılı asimetrik oligoartrit, topallama; aktif dönemde ateş, kilo kaybı, halsizlik | Topallama |
| Ayırt ettirici fizik muayene bulguları | Hasta görünüm; şiş, kızarık, sıcak, hassas eklem en geniş hacimli pozisyonda tutulur; en sık kalça ve diz, ayrıca omuz | Asimetrik şişlik, en sık diz sonra ayak bileği (kalça nadir); bacak boyu farkı (etkilenen taraf uzun), periartiküler kas atrofisi | Alt ekstremitede (ayak bileği, diz) artrit; entezit, konjonktivit, üveit, üretrit, eritema nodozum, oral ülser | Diz, ayak bileği, kalça; eklem ağrısız fleksiyon pozisyonunda tutulur, palpasyonda ısı artışı |
| Laboratuvar | Sola kaymalı lökositoz, CRP ve ESH yüksekliği (ESH geç yükselebilir); eklem sıvısında >50.000/mL hücre (PMN >%75), düşük glukoz, yüksek protein; Gram ve kültür | ANA %60–80 (düşük-orta titre), RF hemen her zaman negatif; inflamasyona bağlı anemi; eklem sıvısında 5–20.000/mm³ hücre | Hafif lökositoz, trombositoz, ESH/CRP yüksekliği; sinovyal sıvıda 10–50.000 nötrofil ağırlıklı hücre; HLA-B27 %50–80 | — |
| Görüntüleme ve diğer testler | USG’de efüzyon; grafide erken eklem aralığı genişlemesi, sonra daralma ve erozyon; MRG’de kartilaj destrüksiyonu, sinovyal kalınlaşma | MRG/USG’de sinovit, bazen kemik iliği ödemi; göz muayenesi | MRG’de entez alanlarında kemik iliği ödemi | USG’de eklem içi kan |
| Tedavi | Acil cerrahi drenaj, yıkama ve ampirik parenteral antibiyotik | NSAİİ, intraartiküler steroid, metotreksat, gerekirse TNF inhibitörü | NSAİİ | — |
| Komplikasyon ve prognoz | Efüzyona bağlı eklem çıkığı, kartilaj hasarı | Esas morbidite göz (üveit) tutulumu; bacak boyu farkı | Çoğu 6–12 ayda remisyon | — |