Eşanlamlılar: Norovirus Gastroenteriti, Rotavirus Gastroenteriti, Viral Gastroenterit
Kategori: Enfeksiyon Hastalıkları · Tür: hastalık
Özet
Küçük çocuklarda akut gastroenteritin en sık nedenidir; etkenler rotavirus, norovirus, sapovirus, astrovirus ve enterik adenovirüstür ve fekal oral yolla bulaşır. 5-7 gün süren kansız, mukussuz sulu ishal, 1-2 gün süren belirgin kusma, ateş, karın ağrısı, İştahsızlık, baş ağrısı ve miyalji görülür. Dehidratasyon bulguları (kuru mukozalar, uzamış kapiller dolum, azalmış turgor, çökük fontanel, derin solunum, taşikardi, hipotansiyon) önemlidir; bebeklerde taşikardi hipovolemik şokun ilk göstergesi olabilir. Tanı klinik olup ekstraintestinal ve bakteriyel/paraziter bulgu yoktur. Genellikle kendini sınırlar; tedavi sıvı replasmanı (düşük ozmolariteli ORS) ve beslenmenin sürdürülmesidir. Bakteriyel ve paraziter Enfeksiyöz Gastroenterit ayırıcı tanıdadır.
Bölümlerdeki özetler
- Küçük çocuklarda akut gastroenteritin en sık nedeni; etkenler rotavirus, norovirus, sapovirus, astrovirus ve enterik adenovirüstür; fekal oral bulaşır. Genellikle kendi kendini sınırlar, tanı klinik, tedavi sıvı replasmanı (düşük osmolariteli ORS) ve beslenmenin sürdürülmesidir. (Enfeksiyon Hastalıkları › Akut Gastroenterit; s.1267, s.1268, s.1269)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Akut gastroenterit: ateş, karın ağrısı, kusmanın eşlik edebildiği, yumuşak dışkı miktarında artış; 24 saatte ≥3 sulu dışkı veya olağan dışkı sayısında artış (s.1267)
- Genellikle 1 haftada düzelir, 2 haftadan uzun sürmez (s.1267)
Epidemiyoloji
- Akut gastroenterit 5 yaş altında yılda yaklaşık 1,5-2 milyon ölümle çocukluk çağı mortalitesinin en sık ikinci nedeni (s.1267)
- Küçük çocuklarda en sık neden viral; 2 ay-2 yaş serisinde gastroenteritlerin %60’ı viral (s.1267)
- Sonbahar ve kışta daha sık, tüm yıl görülür; kaynak semptomatik hasta veya asemptomatik taşıyıcı; çoğunlukla fekal-oral bulaş (s.1267)
- Rotavirüs: 6 ay-2 yaş, ılıman iklimde sonbahar-kış, tropikte tüm yıl; çocuklarda viral gastroenteritin en sık nedeni; aşı uygulanan ülkelerde belirgin azalmıştır (s.1267)
- Norovirüs: tüm yaşlarda ve yıl boyu, çok bulaşıcı, salgınların başta gelen etkeni (gıda/su kaynaklı, büyük çocuk ve adolesan), küçük çocuklarda sporadik de olur; rotavirüs aşılı bebeklerde başlıca etken (s.1267)
- Sapovirüs: bebek ve küçük çocuk, en sık Mart-Temmuz ama tüm yıl (s.1267)
- Astrovirüs: tüm yaş, salgın yapar, <4 yaşta sporadik; genelde kış; hastanede rotavirüs ve norovirüsten az (s.1267)
- Enterik adenovirüs (tip 40 ve 41): genelde <4 yaş, yazın daha sık ama tüm yıl (s.1267)