| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, solunum |
| ad-tr | Akut Epiglottit (Supraglottit) |
| ad-en | Acute Epiglottitis (Supraglottitis) |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 412.1, Şekil 412.2 |
⚠️ Hayatı tehdit eden acilŞİMDİLERDE NADİR OLSA DA HÂLÂ ÖLÜMCÜL OLMA OLASILIĞI BULUNAN BU ÇARPICI DURUM AKUT HIZLI KÖTÜLEŞEN BİR KLİNİK, DALGALANMA GÖSTEREN ATEŞ, BOĞAZ AĞRISI, NEFES DARLIĞI VE HIZLI İLERLEYEN SOLUNUM YOLU TIKANIKLIĞI İLE KARAKTERİZEDİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Dönem | Etken |
|---|---|
| AŞI ÖNCESİ | ‣ TİP b, AKUT EPİGLOTTİTTE EN SIK TANIMLANAN BAKTERİYDİ |
| AŞI SONRASI | H. INFLUENZAE TİP b AŞISI YAYGIN KULLANILDIĞINDAN BERİ PEDİATRİK HASTALARDA H. INFLUENZAE TİP b’NİN NEDEN OLDUĞU İNVAZİF HASTALIKTA %99 AZALMIŞTIR |
| GÜNCEL ETKENLER | STREPTOCOCCUS PYOGENES, STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE, TİPLENDİRİLEMEYEN H. INFLUENZAE VE STAPHYLOCOCCUS AUREUS GİBİ DİĞER AJANLAR, AŞILANMIŞ ÇOCUKLARDA PEDİATRİK EPİGLOTTİT VAKALARININ BÜYÜK BİR BÖLÜMÜNÜ TEMSİL EDER |
| Dönem | Tipik hasta yaşı |
|---|---|
| Aşı öncesi (H. influenzae tip b) | TİPİK HASTA 2-4 YAŞ ARASINDA OLSA DA YAŞAMIN İLK YILI VE 7 YAŞ KADAR BÜYÜK OLAN HASTALAR DA VARDIR |
| Şu anda | EPİGLOTTİTİN EN SIK BAŞVURU ŞEKLİ BOĞAZ AĞRISI OLAN BİR YETİŞKİNDİR, YİNE DE AŞILANMAYAN ÇOCUKLARDA HÂLÂ GÖRÜLEBİLMEKTEDİR, HENÜZ AŞI BAŞARISIZLIĞI BİLDİRİLMEMİŞTİR |
⚠️ Saatler içinde ilerlerBAŞVURUDAKİ SOLUNUM SIKINTISI DERECESİ DEĞİŞKENDİR. SOLUNUM SIKINTISI İLK BULGU OLABİLİR, FAKAT BAŞLANGIÇTA SOLUNUM SIKINTISI OLMAMASI DİKKATSİZ HEKİMİ YANILTABİLİR. SIKLIKLA ÖNCESİNDE SAĞLIKLI OLAN BİR ÇOCUKTA ANİDEN BOĞAZ AĞRISI VE ATEŞ GELİŞİR. SAATLER İÇİNDE HASTA TOKSİK GÖRÜNÜR, YUTMA VE NEFES ALIP VERME ZORLAŞIR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Bulgu | Açıklama |
|---|---|
| Salya akması | GENELLİKLE SALYA AKMASI VARDIR |
| Pozisyon | HAVA YOLUNU AÇIKLIĞINI SÜRDÜRMEK İÇİN BOYUN HİPEREKSTANSİYONDADIR |
| “Tripod” pozisyonu | ÇOCUK TRİPOD (ÜÇ AYAKLI SEHPA) POZİSYONUNU TERCİH EDER, DİK OTURUP ÖNE DOĞRU EĞİLİRKEN KOLLARIYLA AĞIRLIĞINI TAŞIR, ÇENE YUKARDA VE AĞIZ AÇIKTIR ← patognomonik |
| Hızlı ilerleme | KISA SÜRELİ HAVA AÇIĞI VE HUZURSUZLUK DÖNEMİNİ, HIZLICA ARTAN ‣ VE KOMA TAKİP EDER |
| Fulminan seyir | STRİDOR GEÇ BİR BULGUDUR VE TAMA YAKIN HAVA YOLU TIKANIKLIĞINI GÖSTERİR. YETERLİ TEDAVİ SAĞLANAMAZSA TAM HAVA YOLU TIKANIKLIĞI VE ÖLÜM MEYDANA GELEBİLİR |
💡 Krup’tan ayıran tek cümleKRUP İÇİN TİPİK OLAN HAVLAR TARZDA ÖKSÜRÜK NADİRDİR. GENELLİKLE DİĞER AİLE ÜYELERİNDE AKUT RESPİRATUAR BELİRTİLERLE GİDEN BİR HASTALIK GÖRÜLMEZ (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
⚠️ Muayene sadece kontrollü ortamdaTANI İÇİN, LARİNGOSKOPLA BÜYÜK, KİRAZ KIRMIZISI, ÖDEMLİ EPİGLOT GÖRÜLMELİDİR. BAZEN DİĞER SUPRAGLOTTİK YAPILAR ÖDEMLİ OLUP ÖZELLİKLE DE ARİEPİGLOTİK KATLANTILAR EPİGLOTTİTİN KENDİSİNDEN DAHA BELİRGİN TUTULABİLİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
TANISI KESİN OLDUĞU YA DA KLİNİK OLARAK MUHTEMEL OLDUĞU DURUMLARDA LARİNGOSKOPİ AMELİYATHANE VEYA YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ GİBİ KONTROLLÜ ORTAMLARDA DİKKATLİCE YAPILMALIDIR.
⚠️ Çocuğu strese sokmaHAVA YOLU GÜVENLİĞİ SAĞLANANA KADAR KAN ALMA, DAMAR YOLU AÇMA, AĞIZ İÇİ MUAYENESİ, ÇOCUĞU SIRT ÜSTÜ YATIRMA GİBİ ÇOCUĞU STRESE SOKACAK İŞLEMLERDEN KAÇINILMALIDIR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Bulgu | Açıklama |
|---|---|
| Birinci karakteristik bulgu | ÜST HAVA YOLUNUN YAN RADYOGRAFİSİ: “BAŞ PARMAK” İŞARETİDİR |
| Teknik | YAN GRAFİ İÇİN MUTLAKA ÇOCUĞUN UYGUN POZİSYONDA YATIRILMASI ÖNEMLİDİR; AKSİ TAKDİRDE FİLMİ YORUMLAMADA SORUN YAŞANABİLİR. BAŞ VE BOYUNUN YETERLİ HİPEREKSTANSİYONU GEREKİR |
| Diğer bulgu | AYRICA YAN BOYUN GRAFİSİ EĞİK AÇIDAN KESİN DEĞİLSE ÜST HAVA YOLU TIKANIKLIĞI OLAN HASTADA EPİGLOTTİT TANISI OLASI FAKAT KESİN DEĞİLSE ÜST HAVA YOLUNUN YAN RADYOGRAFİSİ ÇEKİLEBİLİR |
| Şüphe devam ederse | RADYOGRAFİDEN SONRA HALEN EPİGLOTTİT TANISINDA ŞÜPHE VARSA DİREK GÖRÜNTÜLEME UYGULANMALIDIR |
⚠️ Her zaman entübasyon malzemeleri hazırEPİGLOTTİT ŞÜPHESİ OLAN HASTAYA HER ZAMAN HAVA YOLU YÖNETİMİ VE ENTÜBASYON MALZEMELERİNİ KULLANMAKTA BECERİKLİ BİR HEKİM EŞLİK ETMELİDİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
⚠️ Yapay hava yolu zorunludurEPİGLOTTİT TIBBİ BİR ACİLDİR VE AMELİYATHANE YA DA YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ GİBİ KONTROLLÜ KOŞULLAR ALTINDA YERLEŞTİRİLEN YAPAY HAVA YOLU İLE DERHAL TEDAVİ EDİLMELİDİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
BÜYÜK VE UYUMLU BİR ÇOCUK AĞZINI ENFLAMASYONLU EPİGLOTTİTİN DİREK GÖRÜNTÜSÜNÜ SAĞLAYACAK ŞEKİLDE AÇABİLİR. EPİGLOTTİT TANISI ALAN ÇOCUKTA GÖRÜNÜR SOLUNUM SIKINTISI DERECESİNE BAKILMAKSIZIN ENDOTRAKEAL VEYA NAZOTRAKEAL ENTÜBASYON (VEYA DAHA AZ SIKLIKLA TRAKEOSTOMİYE) UYGUN HAVA YOLU SAĞLAMA ENDİKASYONU VARDIR.
| Veri | Oran |
|---|---|
| Yapay hava yolu açılan hastalarda ölüm | %1’inden azı |
| Yapay hava yolu olmayan epiglottitlerde ölüm | %6 |
| Maske ile oksijen | AŞIRI AJİTASYONA NEDEN OLMADIKÇA TÜM HASTALAR YOL BOYUNCA OKSİJEN ALMALIDIR |
| Rasemik epinefrin ve kortikosteroidler | ETKİSİZDİR ← kruptan en önemli tedavi farkı |
| Tedavi adımı | Not |
|---|---|
| Kültür | HAVA YOLU STABİLİZASYONU SAĞLANDIKTAN SONRA ‣, EPİGLOT YÜZEYİNDEN KÜLTÜR VE SEÇİLMİŞ HASTALARDA BEYİN OMURİLİK SIVISI ÖRNEKLERİ ALINMALIDIR |
| Ampirik antibiyotik | KÜLTÜR VE DUYARLILIK RAPORLARI BEKLENİRKEN, SEFTRİAKSON, SEFEPİM VEYA MEROPENEM PARENTERAL OLARAK VERİLMELİDİR, ÇÜNKÜ H. INFLUENZAE TİP b VAKALARININ %10-40’I AMPİSİLİNE DİRENÇLİDİR |
| Süre | ANTİBİYOTİK BİRKAÇ GÜN VERİLDİKTEN SONRA EPİGLOTTİT DÜZELİR VE SONRA HASTA EN AZ 10 GÜN DEVAM EDİLMELİDİR |
| Ekstübasyon | YAPAY HAVA YOLU YERLEŞTİRİLDİKTEN SONRA HASTA HIZLA İYİLEŞMELİ, SOLUNUM SIKINTISI VE SİYANOZU KAYBOLMALIDIR |