Eşanlamlılar: Lösin Ensefalopatisi, Maple Syrup Urine Disease, MSUD
Kategori: Metabolizma · Tür: hastalık
Özet
Dallı zincirli 2-ketoasit dehidrogenaz kompleksi eksikliğine bağlı dallı zincirli amino asit (lösin, izolösin, valin) metabolizma bozukluğudur; intoksikasyon tipi doğuştan metabolik hastalık olup en nörotoksik olan lösin birikir. Klasik formda yenidoğanda ilk haftada beslenme sonrası letarji, emme güçlüğü, kusma ve uyandırılamama ile başlar; idrar ve vücutta akçaağaç şurubu, yanmış şeker veya çemen otu kokusu, ketozis, ağır metabolik asidoz, opistotonus, boks ve pedal çevirme hareketleri, Hipertoni-Nöromüsküler Hipotoni dönüşümü, apne, konvülziyon ve koma görülür; tedavisiz ölümcüldür ve ağır zihinsel gerilik kalır. Katabolik stres dekompansasyon yapar. Aralıklı formda 5 ay-2 yaşta enfeksiyon, ameliyat veya yüksek proteinli diyetle ataksi, letarji ve bilinç kaybı atakları olur. Plazmada valin, lösin, izolösin ve alloizolösin (lösin belirgin) ile idrarda 2-ketoasitler artmıştır; MR’de miyelinize beyaz cevherde sitotoksik ödem görülür. Akut tedavi lösinin hızla düşürülmesi, insülin, tiamin ve gerekirse diyalizdir; sonrasında protein kısıtlı diyet ve tiamin uygulanır, diyet tedavisinde akrodermatitis asidemika görülebilir.
Bölümlerdeki özetler
- Dallı zincirli amino asit (lösin, izolösin, valin) metabolizması bozukluğu; intoksikasyon tipi KMH olarak yenidoğanda metabolik ensefalopati yapar. Plazmada dallı zincirli amino asitler ve ketonlar belirgin artmıştır; MR’de miyelinize beyaz cevherde sitotoksik ödem görülür. (Metabolizma › Kalıtsal Metabolizma Hastalıklarına Klinik Ve Laboratuvar Yaklaşım; s.2414, s.2415, s.2419, s.2420)
- Dallı zincirli 2-ketoasit dehidrogenaz kompleksi eksikliğine bağlı; klasik formda ilk haftada beslenme sonrası ensefalopati ve karakteristik koku ile başlar. Metabolik asidoz, hipoglisemi, hiperamonemi beklenmez. Akut tedavi lösinin hızla düşürülmesi, insülin, tiamin ve gerekirse diyalizdir. (Metabolizma › Organık Asıdemıler Ve Akçaağaç Şurubu Hastalığı; s.2488, s.2491)
- Aralıklı formda 5 ay-2 yaşta enfeksiyon, ameliyat, yüksek proteinli diyetle ataksi, letarji, bilinç kaybı atakları; protein kısıtlı diyet ve tiamin. (Nöroloji › Çocukluk Çağında Ataksi; s.3933)
- Dallı zincirli ketoasit dehidrojenaz eksikliği; lösin, izolösin, valin birikimi (lösin en nörotoksik). Yenidoğanda başlar, tedavisiz nöbet, koma ve ölüm; katabolik stres dekompansasyon yapar. (Genetik › Metabolik Hastalıklar; s.4140)
- Amino asit hastalığı. (Radyoloji › Pedıatrık Nöroradyolojı Ve Baş-boyun Radyolojısı; s.4688)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- MSUD: valin, lösin, izolösin katabolizmasındaki dallı zincirli 2-ketoasit dehidrogenaz kompleksi (BCKAD; kofaktör tiamin) eksikliği; bileşenler E1 dekarboksilaz, E2 dihidrolipoil açiltransferaz, E3 dihidrolipoamid dehidrogenaz (E3’te konjenital Laktik Asidoz eşlik eder) (s.2491, s.4140)
- MMA, PA, MSUD ve İVA klasik organik asidemiler; MSUD bazen dallı zincirli aa metabolizma bozuklukları altında sınıflanır (s.2487)
- BCAA ve ketoasitler arasında en nörotoksik olan lösindir (s.4140).
Epidemiyoloji
- Dünya genelinde sıklık 1/185.000 (s.4140).
Etiyoloji ve patogenez
- Genler: BCKDHA (19q13), BCKDHB (6q14), DBT (1p21); homozigot veya bileşik heterozigot mutasyon; dallı zincirli alfa-keto asit dehidrojenaz kompleksinin iki katalitik bileşenini kodlar (s.4140).