Kategori: Pediatrik Gastroenteroloji · Tür: hastalık
Özet
Çocuklarda sık görülen bir mortalite ve morbidite nedenidir. Travma sonrası karın ağrısı ve karında hassasiyet başlıca bulgulardır. Alt karındaki emniyet kemeri ekimozu bağırsak, mesane ve lomber omurga yaralanması riskini düşündürür; bisiklet gidonu yaralanmasında duodenal hematom akla gelmelidir. Dalak en sık yaralanan intraperitoneal organdur ve dalak laserasyonlarının yaklaşık %75’inde hemoperiton bulunur. Hematüri, fokal bağırsak duvarı kalınlaşması, açıklanamayan serbest periton sıvısı ve serbest intraperitoneal hava önemli görüntüleme ve klinik ipuçlarıdır; şok bağırsak tablosunda inferiyor vena kava ve aortun kollapsı (hipoperfüzyon kompleksi) görülür. Hemodinamik olarak stabil çocukta kontrastlı BT tercih edilir.
Bölümlerdeki özetler
- Çocuklarda sık mortalite ve morbidite nedeni; emniyet kemeri yaralanmalarında bağırsak yaralanması, bisiklet gidonu yaralanmasında duodenal hematom; dalak en sık yaralanan intraperitoneal organ; hemodinamik stabil çocukta kontrastlı BT. (Radyoloji › Pediatrik Gastrointestinal Radyoloji; s.4635, s.4644, s.4645)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Epidemiyoloji
- Karın yaralanmaları kafa travmasından sonra en sık yaralanmalardır; ~%80’i künt travmadır; çocuklar en çok motorlu araç kazalarında yolcu olarak yaralanır, sonra yaya, düşme ve bisiklet yaralanmaları gelir (s.4644)
Klinik bulgular ve seyir
- Emniyet kemeri tipi yaralanmalarda bağırsak yaralanması daha sık; bisiklet gidonu yaralanmalarında duodenal hematom riski yüksektir (s.4635)
- Görüntüleme için klinik göstergeler: karın hassasiyeti, emniyet kemeri ekimozları, hematüri, hemodinamik instabilite; alt karın/yan emniyet kemeri ekimozu bağırsak, mesane ve lomber omurga yaralanması için yüksek risktir (s.4644)
- Periferik vazospazm ve taşikardi nedeniyle çocuklarda Hipovolemik Şok bulguları yetişkinden uzun maskelenebilir (s.4635)
Tanı
- BT bulguları: fokal bağırsak duvarı kalınlaşması, belirgin duvar kontrastlanması, mezenterik yağ çizgilenmesi, solid organ hasarı olmadan açıklanamayan serbest sıvı; daha spesifik olarak serbest hava, ekstraluminal hava kabarcıkları, kontrast ekstravazasyonu (s.4635)
- Duodenal hematom BT’de yüksek/düşük atenüasyonlu kitle veya duodenum 3. kısımda duvar kalınlaşması olarak görülür (s.4635)
- Hipoperfüzyon kompleksi (şok bağırsak): bağırsak duvarı, mezenter, adrenal, karaciğer, böbrek ve pankreasta anormal yoğun kontrastlanma, IVC ve aortta kollaps, yaygın dilate sıvı dolu anslar yaklaşan hemodinamik çöküşü gösterir (s.4635)
- Hemodinamik stabil çocukta IV kontrastlı BT tercih edilir; akciğer tabanından simfizis pubise görüntü alınır, kontrastsız/dinamik seriler ve rutin oral kontrast kullanılmaz; US periton sıvısı için yüksek duyarlılık/özgüllüktedir, kararsız hastada yatak başı yararlıdır (s.4644–4645)
Diğer
- Karaciğer laserasyonu BT’de hilusa uzanan hipodens hatlar ve intraperitoneal kanama ile görülebilir (s.4644)