| Özellik |
Değer |
| tags |
sendrom |
| ad-tr |
Aftöz stomatit (aftöz ülserler) |
| ad-en |
Aphthous stomatitis |
| tus-onceligi |
yüksek |
| guncelleme |
2026-10-26 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 30 Deri |
Aftöz Stomatit (Aftöz Ülserler)
Labial, bukkal, lingual, sublingual, palatal ve gingival mukozada görülen tek ya da birden fazla ağrılı ülserlerdir (Nelson - Bölüm 30 Deri, Bölüm 684; bkz. Bölüm 341).
Klinik Bulgular
- Başlangıçta ERİTEMATÖZ, ENDÜRE PAPÜLLER olarak ortaya çıkıp HIZLICA EROZYONA UĞRAYIP KESKİN SINIRLI, GRİ FİBRİNÖZ EKSUDALI NEKROTİK ÜLSERE ve ERİTEMATÖZ BİR HALOYA DÖNÜŞÜR (Nelson - Bölüm 30 Deri).
Şekil 684.2 — alt dudağın aftöz ülserasyonu.
Üç tip
| Tip |
Boyut |
Seyir |
| Minör aftöz ülser |
2-10 mm çapında |
KENDİLİĞİNDEN 7-10 GÜN içinde iyileşir |
| Majör aftöz ülser |
> [!tip] >10 mm çapında |
İYİLEŞMESİ 10-30 GÜNÜ BULAN ve SKAR BIRAKABİLEN ülserlerdir |
| Herpetiform aftöz ülser (üçüncü tip) |
1-2 mm çapında |
HERPETİFORM GÖRÜNÜMLÜ, BİRKAÇ ya da ÇOK SAYIDA olabilen; BİRLEŞME ve PLAK OLUŞTURMA EĞİLİMİNDE olan; 7-10 GÜN içinde iyileşen lezyonlardır |
- [!tip] TEKRARLAYICI LEZYONLARI OLAN HASTALARIN %30’UNDA AİLE ÖYKÜSÜ VARDIR (ayırıcı tanı için bkz. Bölüm 341).
Etiyoloji
- Aftöz stomatitin etiyolojisi MULTİFAKTÖRİYELDİR (Nelson - Bölüm 30 Deri).
- Yüksek olasılıkla birçok durumun ORAL KAVİTEDEKİ BULGUSUDUR.
- LOKAL HÜCRESEL İMMÜN SİSTEMDEKİ DEĞİŞİKLİKLER, SİTOTOKSİK T HÜCRELERİNİN AKTİVASYONU ve BU BÖLGEDEKİ BİRİKİMİ MUKOZAL BÜTÜNLÜĞÜN BOZULMASINA KATKI SAĞLIYOR OLABİLİR.
⚠️ Sık yapılan hataAftöz stomatitin Herpes Simpleks Virus Enfeksiyonları ENFEKSİYONUNUN BİR BULGUSU OLDUĞUNA DAİR YANLIŞ BİR FİKİR VARDIR. TEKRARLAYICI HERPES ENFEKSİYONLARI DUDAKLARA SINIRLI KALIR ve MUKOKUTANÖZ BİLEŞKEYİ NADİREN GEÇER; ORAL MUKOZA YALNIZCA PRİMER ENFEKSİYONLARDA TUTULUR (Nelson - Bölüm 30 Deri).
Tedavi
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
- Aftöz stomatitin tedavisi DESTEK TEDAVİSİDİR. HAFİF VAKALARIN ÇOĞUNLUĞU TEDAVİ GEREKTİRMEZ (Nelson - Bölüm 30 Deri).
- Özellikle YEMEKLERDEN ÖNCE SIVI LİDOKAİN, DİFENHİDRAMİN, SIVI LİDOKAİN, ORAL ANTİASİDİN KARIŞIMI gibi ÇALKALAMA SULARIYLA RAHATLATILMASI sağlanabilir.
- [!warning] TOPİKAL ANESTEZİK KULLANILDIKTAN SONRA SICAK YEMEKLERDEN ve İÇECEKLERDEN UZAK DURULMALIDIR (yanık riski).
- MUKOZA YAPIŞTIRICI AJAN İÇİNDE SÜPER-POTENT BİR TOPİKAL KORTİKOSTEROİD ENFLAMASYONU AZALTMAYA yardımcı olabilir.