| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | kavram |
| ad-tr | Varisella Aşısı ve Maruziyet Sonrası Profilaksi |
| ad-en | Varicella vaccine and postexposure prophylaxis |
| gen | — |
| kalitim | — |
| insidans | — |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-14 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları |
Suçiçeği AŞI İLE ÖNLENEBİLİR BİR HASTALIKTIR; aşı CANLI, ZAYIFLATILMIŞ VZV (OKA SUŞU) içerir ve ABD’de 12-15 AYLIK ile 4-6 YAŞ ARASI SAĞLIKLI ÇOCUKLARA RUTİN İKİ DOZ olarak önerilir (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 280).
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Rutin şema | 12-15 AYLIK ve 4-6 YAŞ ARASI; İKİNCİ DOZUN 4-6 YAŞINDAN ÖNCE UYGULANMASI KABUL EDİLEBİLİR, ANCAK BİRİNCİ DOZ İLE ARASINDA EN AZ 3 AY OLMALIDIR |
| Yakalama | Sadece BİR DOZ AŞI YAPILAN ÇOCUKLAR ve ERGENLER İÇİN İKİNCİ DOZ YAKALAMA AŞILAMASI ÖNERİLİR |
| Bağışıklık kanıtı yoksa | Bağışıklık kanıtı olmayan TÜM KİŞİLER İÇİN İKİ DOZ AŞILAMA ÖNERİLİR → Suçiçeği Bağışıklığı Kanıtı |
| Minimum aralık | İki doz arasında MİNİMUM ARALIK: 12 YAŞ ve ALTINDAKİ KİŞİLER İÇİN 3 AY; DAHA BÜYÜK ÇOCUKLAR, ERGENLER ve YETİŞKİNLER İÇİN 4 HAFTA |
| MMR ile aynı anda | SUÇİÇEĞİ AŞISININ MMR AŞISI İÇİNDE UYGULANMASI, DAHA YÜKSEK “BREAKTHROUGH” HASTALIK RİSKİ İLE İLİŞKİLİDİR; bu nedenle MMR ve SUÇİÇEĞİ AŞILARININ FARKLI BÖLGELERDE AYNI ANDA UYGULANMASI veya EN AZ 4 HAFTA ARA İLE VERİLMESİ ÖNERİLİR |
| Formülasyon | Suçiçeği aşısı, TEK VALANLI BİR AŞI OLARAK (12 aydan büyük kişiler için) veya DÖRTLÜ KIZAMIK-‣-‣-SUÇİÇEĞİ (MMRV) AŞISI OLARAK (sadece 12 AYLIK İLE 12 YAŞ ARASI ÇOCUKLAR İÇİN) UYGULANABİLİR |
| Durum | İçerik |
|---|---|
| ‣ | Aşının herhangi bir bileşenine ANAFİLAKTİK REAKSİYON ÖYKÜSÜ OLAN KİŞİLER |
| Gebelik | HAMİLELER |
| Malignite | LÖSEMİ, LENFOMA ve KEMİK İLİĞİ veya LENFATİK SİSTEMLERİ ETKİLEYEN MALİGN NEOPLAZİLERİ OLANLAR |
| İmmün yetmezlik | HÜCRE ARACILI BAĞIŞIKLIK YETMEZLİĞİ OLAN KİŞİLER, İMMÜNSÜPRESİF TEDAVİ ALAN KİŞİLER |
| Aile öyküsü | AŞI ALICISININ BAĞIŞIKLIK YETERSİZLİĞİ OLMAMASINA RAĞMEN AİLEDE 1. DERECE AKRABALARDA İMMÜNYETMEZLİK veya KALITSAL İMMÜN YETMEZLİK ÖYKÜSÜ OLAN KİŞİLERDE KONTRENDİKEDİR |
| İzole humoral IY | İZOLE HUMORAL İMMÜN YETMEZLİĞİ OLAN ÇOCUKLARA SUÇİÇEĞİ AŞISI YAPILABİLİR |
| Grup | Öneri |
|---|---|
| Remisyondaki lösemi/solid tümör | AKUT LENFOSİTİK LÖSEMİ ve BAZI SOLİD TÜMÖRLERİ OLAN ÇOCUKLARDA KLİNİK ARAŞTIRMA ORTAMLARINDA MONOVALAN SUÇİÇEĞİ AŞISI DENENMİŞ OLMASINA RAĞMEN BU UYGULAMA ARAŞTIRMA ORTAMI DIŞINDA ÖNERİLMEMEKTEDİR |
| Kemoterapi | Suçiçeği aşısı; LÖSEMİ, LENFOMA veya DİĞER NEOPLAZİLERİ REMİSYONDA, İMMÜN SİSTEMİ DÜZELMİŞ ve KEMOTERAPİSİ EN AZ 3 AY ÖNCE SONLANDIRILMIŞ OLAN HASTALARA UYGULANABİLİR |
| ‣ | CD4+ T LENFOSİT YÜZDESİ ≥%15 OLAN HIV İLE ENFEKTE ÇOCUKLARA AŞI UYGULANMALIDIR; bu çocuklarda 3 AY ARAYLA 2 DOZ AŞI VERİLMELİDİR |
| HIV ve zoster | Veriler, suçiçeği aşısının HIV İLE ENFEKTE ÇOCUKLAR ARASINDA HERPES ZOSTERİN ÖNLENMESİNDE OLDUKÇA ETKİLİ OLDUĞUNU GÖSTERMEKTEDİR |
| MMRV ve HIV | MMRV, HIV İLE ENFEKTE ÇOCUKLARDA KULLANILMAMALIDIR |
| Yan etki | İçerik |
|---|---|
| Genel | Suçiçeği aşısı GÜVENLİ ve İYİ TOLERE EDİLEN BİR AŞIDIR |
| Enjeksiyon yeri | Aşılamadan 3 GÜN SONRA, İKİNCİ DOZ (%25) SONRASI ENJEKSİYON BÖLGESİ ŞİKAYETLERİ BİRİNCİ DOZA GÖRE (%22) DAHA YÜKSEKTİR |
| Döküntü | Sağlıklı bireylere yapılan aşılamadan 8-21 GÜN SONRA KİŞİLERİN YAKLAŞIK %1-3’ÜNDE AŞIYA BAĞLI HAFİF VARİSELLİFORM DÖKÜNTÜ, 6-10 ADET PAPÜLOVEZİKÜLER, ERİTEMATÖZ LEZYONLAR BİLDİRİLMİŞTİR |
| Ciddi advers | Aşı suşunun neden olduğu DOĞRULANAN CİDDİ ADVERS REAKSİYONLAR NADİRDİR: PNÖMONİ, HEPATİT, MENENJİT, TEKRARLAYAN HERPES ZOSTER, ŞİDDETLİ DÖKÜNTÜ ve AŞI NEDENİYLE GERÇEKLEŞEN 4 ÖLÜM BİLDİRİLMİŞTİR |
| Bulaş | Sağlıklı bireylerden YAKIN TEMAS İLE AŞI VİRUSUNUN BULAŞMASI ÇOK NADİRDİR (9 aşıdan 11 vaka bildirilmiş, hepsinde aşı sonrası döküntü mevcut) |
| MMRV ve ateşli nöbet | MMRV aşısı, EŞZAMANLI MMR ve SUÇİÇEĞİ AŞILARINA KIYASLA 12-23 AYLIK ÇOCUKLAR ARASINDA BİRİNCİ DOZDAN 5-12 GÜN SONRA ATEŞLİ NÖBETLER İÇİN DAHA BÜYÜK BİR RİSKLE İLİŞKİLİDİR (AŞILANAN HER 2.500 ÇOCUK İÇİN BİR EKSTRA ATEŞLİ NÖBET) |
| Yaklaşım | İçerik |
|---|---|
| Aşı ile | SAĞLIKLI ÇOCUKLARA MARUZİYET SONRASI 3-5 GÜN İÇİNDE (MÜMKÜN OLAN EN KISA SÜREDE) VERİLEN AŞI, SUÇİÇEĞİ ENFEKSİYONUNU ÖNLEMESİ veya MODİFİYE EDİLMESİNDE ETKİLİDİR |
| Salgın kontrolü | Suçiçeği aşısının MARUZİYET SONRASI ve SALGIN KONTROLÜ İÇİN KULLANIMI ÖNERİLMEKTEDİR |
| Oral asiklovir | Kuluçka döneminin sonunda verilen ORAL ASİKLOVİR, sağlıklı çocukta suçiçeği enfeksiyonunu değiştirebilir; FAKAT BU KONUDA YETERLİ ARAŞTIRMA OLMADIĞINDAN BU ŞEKİLDE KULLANILMASI ÖNERİLMEZ |
| VariZIG kime | BAĞIŞIKLIK YETERSİZLİĞİ OLAN ÇOCUKLAR, HAMİLE KADINLAR ve SUÇİÇEĞİNE MARUZ KALAN YENİDOĞANLARA YÜKSEK TİTRELİ ANTİ-VZV İMMÜNGLOBULİN ÖNERİLİR |
| VariZIG durumu | ABD’de VariZIG bu amaçla 2012’DEN BERİ LİSANSLI OLARAK KULLANILMAKTADIR |
| Doz | ≤2 kg ağırlığındaki bebekler için 0.5 FLAKON; diğer hastalar için HER 10 kg’ı 1 FLAKON (125 ÜNİTE; MAKSİMUM 5 FLAKON, 625 ÜNİTE) |
| Uygulama | VariZIG mümkün olan en kısa sürede KAS İÇİNE VERİLMELİDİR; MARUZİYETTEN SONRA 10 GÜNE KADAR ETKİLİ OLABİLİR |
| Grup | Ayrıntı |
|---|---|
| Yenidoğan | Anneleri DOĞUMDAN 5 GÜN ÖNCE ve DOĞUMDAN 2 GÜN SONRA SUÇİÇEĞİ GEÇİREN YENİDOĞANLARA (≤2 kg olanlar için 0.5 flakon ve >2 kg olanlar için 1 flakon) |
| Gebe / bağışıklığı baskılanmış | SUÇİÇEĞİ BAĞIŞIKLIĞI OLMAYAN GEBE KADINLAR ve BAĞIŞIKLIĞI BASKILANMIŞ KİŞİLER |
| Prematüre <28 hafta | Maternal suçiçeği bağışıklığına bakılmaksızın SUÇİÇEĞİNE MARUZ KALAN ve <28. GEBELİK HAFTASINDA (veya ağırlığı <1.000 gr) DOĞAN HASTANEDE YATAN ‣ |
| Prematüre ≥28 hafta | ≥28 GEBELİK HAFTASINDA DOĞAN, SUÇİÇEĞİNE MARUZ KALAN ve ANNELERİNDE SUÇİÇEĞİ BAĞIŞIKLIĞI OLMAYAN HASTANEYE YATIRILMIŞ PREMATÜRE BEBEKLERDE |
| İzlem | VariZIG verilen hastalar YAKINDAN İZLENMELİ ve GEREKİRSE SUÇİÇEĞİ GELİŞTİĞİNDE ANTİVİRAL TEDAVİ EDİLMELİDİR |
| Zonalı temas | Yüksek riskli bir hasta ile ZONALI BİR HASTANIN YAKIN TEMASI SONRASINDA DA VariZIG PROFİLAKSİSİ UYGULANMALIDIR |
⚠️ VariZIG hastalığı önlemez, seyri değiştirirSemptomların başlangıcından sonra PASİF ANTİKOR UYGULAMASI VARSAYILMAZ; ZONA RİSKİNİ AZALTMAZ ve SUÇİÇEĞİ veya ZONANIN KLİNİK SEYRİNİ DEĞİŞTİRMEZ.
| Alternatif | İçerik |
|---|---|
| IVIG | Lisanslı havuzlanmış IVIG preparatlarının ANTİ-VZV ANTİKORLARI İÇERMESİNE RAĞMEN, ANTİKOR TİTRESİ ÜRÜNDEN ÜRÜNE DEĞİŞİR; VariZIG uygulamasının MÜMKÜN OLMADIĞI DURUMLARDA IVIG UYGULANABİLİR (MARUZİYETTEN SONRAKİ 10 GÜN İÇİNDE BİR KEZ 400 mg/kg uygulanır) |
| Yüksek doz IVIG alanlar | VZV maruziyetinden 2-3 HAFTA ÖNCE DİĞER ENDİKASYONLAR NEDENİYLE YÜKSEK DOZ IVIG (>400 mg/kg) ALMIŞ İMMÜN SİSTEMİ BASKILANMIŞ HASTALARIN VZV’YE KARŞI SERUM ANTİKORLARININ MEVCUT OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜR |
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
💡 TUS ipucu — Varisella aşısı ve profilaksi
- AŞI: CANLI, ZAYIFLATILMIŞ OKA SUŞU.12-15 AY ve 4-6 YAŞ; iki doz. Minimum aralık ≤12 yaş 3 AY, >12 yaş 4 HAFTA.
- MMRV İLK DOZU, 12-23 AYLIKTA ATEŞLİ NÖBET RİSKİNİ ARTIRIR (her 2.500 çocukta 1 ekstra nöbet) — bu yaşta ayrı MMR + suçiçeği tercih edilir.
- MMR ve SUÇİÇEĞİ AYNI GÜN FARKLI BÖLGEDE ya da EN AZ 4 HAFTA ARAYLA — arada 1-3 hafta olursa “breakthrough” riski artar.
- KONTRENDİKASYON LİSTESİNDE EN ÇOK ATLANAN: BİRİNCİ DERECE AKRABADA KALITSAL İMMÜN YETMEZLİK ÖYKÜSÜ.
- İZOLE HUMORAL İMMÜN YETMEZLİKTE AŞI YAPILABİLİR (canlı aşı yasağının istisnası).
- HIV’de CD4 ≥%15 ise aşılanır, 3 ay arayla 2 doz; ancak MMRV KULLANILMAZ.
- MARUZİYET SONRASI AŞI: 3-5 GÜN İÇİNDE etkilidir.
- VariZIG: ≤2 kg bebek 0.5 flakon, diğerleri her 10 kg için 1 flakon (125 ünite), MAKSİMUM 5 FLAKON/625 ünite; İM; 10 GÜNE KADAR etkili.
- VariZIG, SEMPTOM BAŞLADIKTAN SONRA SEYRİ DEĞİŞTİRMEZ ve ZONA RİSKİNİ AZALTMAZ.
- <28 HAFTA (veya <1.000 gr) PREMATÜRE: ANNE BAĞIŞIK OLSA BİLE VariZIG verilir (maternal IgG ~30. haftadan sonra geçtiği için).