Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	İskelet büyüme ve gelişmesi
ad-en	Skeletal growth and development
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-10-26
kaynaklar	Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem

İskelet Büyüme ve Gelişmesi

Bölüm 692 — Büyüme ve Gelişme (Keith D. Baldwin ve Lawrence Wells) (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).

💡 Normal değerler, sıklıkla POPÜLASYON İÇİN ORTALAMA DEĞERİN İKİ STANDART SAPMASI İÇİNDE YER ALAN DEĞERLER olarak tanımlanır; değerlerin yaklaşık %95’ini oluşturan bir aralıktır. İSTATİSTİKSEL OLARAK NORMAL, herhangi bir kişinin veya anne-babanın düşündüğü İDEAL ile KARIŞTIRILMAMALIDIR (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).

Tablo 692.1 — Sapma Terminolojileri

Tablo tam olarak aktarılmıştır.

Terminoloji	Tanım
Konjenital	DOĞUMDA VAR OLAN ANOMALİ
> [!tip] Deformasyon	MEKANİK KUVVETLER TARAFINDAN ŞEKİL DIŞINA İTİLEN NORMAL OLARAK OLUŞMUŞ BİR YAPI
Deformite	NORMAL ARALIĞIN DIŞINDA ŞEKİL DEĞİŞTİRİLMİŞ BİR VÜCUT BÖLÜMÜ
Gelişimsel	DOĞUMDA MEVCUT OLMAYAN VEYA BELİRGİN OLMAYAN, ZAMAN İÇİNDE MEYDANA GELEN SAPMA
Disrupsiyon	NORMAL GELİŞİME DEVAM EDERKEN, GELİŞİMİ DURAN VEYA YOK OLAN YAPI KALDIRILAN BİR YAPI
Displazi	ANORMAL VEYA YANLIŞ YAPILANDIRILMIŞ BİR DOKU
> [!tip] Malformasyon	YANLIŞ OLUŞMUŞ BİR YAPI; ANORMAL VEYA EKSİK YAPILARA NEDEN OLAN EMBRİYOLOJİK GELİŞİM VEYA FARKLILAŞMA BAŞARISIZLIĞI

Doğuştan anomaliler ÜRETİM SORUNLARI ve “PACKAGING” SORUNLARI olarak sınıflandırılabilir (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).
ÜRETİM SORUNLARI, kendiliğinden çözülmeyen MALFORMASYONLAR, DİSPLAZİ veya DİSRUPSİYONDAN KAYNAKLANAN ANORMALLİKLERİ içerir (bkz. Bölüm 128).
[!tip] “PACKAGING” SORUNLARI, İNTRAUTERİN POZİSYONDAN ve ÜST ÜSTE BİNME DAHİL OLMAK ÜZERE MEKANİK NEDENLERDEN KAYNAKLANAN DEFORMASYONLARI içerir ve GENELLİKLE ZAMANLA İYİLEŞİR.

İntrauterin pozisyon

Konu	Ayrıntı
Etki	İntrauterin pozisyon GEÇİCİ EKLEM ve KAS KONTRAKTÜRLERİNE sebep olur ve özellikle ALT EKSTREMİTELER olmak üzere UZUN KEMİKLERİN TORSİYONEL SIRALANMASINI etkiler
Normal yenidoğan	Normal zamanında doğan yenidoğanlarda 20-30 DERECEYE KADAR KALÇA ve DİZ FLEKSİYON KONTRAKTÜRLERİ olabilir
> [!tip] Düzelme	Bu kontraktürler 4-6 AYLIKKEN İYİLEŞME EĞİLİMİNDEDİR
Kalça rotasyonu	Yenidoğan bebekte kalçanın DIŞ ROTASYONU 80-90 DERECEYE KADARDIR ve İÇ ROTASYONU YAKLAŞIK 0-10 DERECEYE KADAR SINIRLIDIR
Alt bacak	Alt bacak genellikle İÇE DOĞRU DÖNEBİLİR (İÇ ‣)
Diğer	YÜZDE DE BOZUKLUK OLABİLİR; OMURGA ve ÜST EKSTREMİTELER intrauterin pozisyondan DAHA AZ ETKİLENİR
> [!tip] Prognoz	İntrauterin pozisyonun etkileri dolayısıyla FİZYOLOJİK KÖKENLİDİR ve BEBEK 3-4 AYLIK OLANA KADAR İYİLEŞİR

Kemikleşme

Tip	Mekanizma	Örnek
> [!tip] ENDOKONDRAL KEMİKLEŞME	MEZENKİMAL HÜCRELER KEMİĞE DÖNÜŞEN KIKIRDAK OLUŞTURMAK İÇİN KONDROJENEZE UĞRAR	AKSİYAL ve APENDİKÜLER İSKELETTEKİ ÇOĞU KEMİK bu şekilde oluşur
> [!tip] İNTRAMEMBRANÖZ KEMİKLEŞME	MEZENKİMAL HÜCRELERİN KEMİĞE DOĞRUDAN FARKLILAŞMASI ile OSTEOBLASTLAR OLUŞUR	KAFATASININ DÜZ KEMİKLERİ ve KLAVİKULA

Kemikleşme merkezleri

Fetal dönemin başında, UZUN KEMİKLERİN ORTA KISMINDAKİ KONDROSİTLER BİRİNCİL BÜYÜME MERKEZLERİNİ oluşturur; kemik SONUCA UZAR (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).
[!tip] İKİNCİL kemikleşme merkezleri KONDROEPİFİZDE görülür ve ÇOĞUNLUKLA DOĞUM SONRASI ORTAYA ÇIKAR. Bunlar BÜYÜME BOYUNCA KEMİK OLUŞUMUNU ve ÖZELLİKLE EKLEM GELİŞİMİNİ YÖNLENDİRİR.
Genellikle DOĞUMDA BULUNAN kemikleşme merkezleri: DİSTAL FEMUR, PROKSİMAL TİBİA, KALKANEUS ve TALUSTADIR. Şekil 692.1 (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem) — üst (A) ve alt (B) ekstremitenin büyük kemiklerinin ikincil kemikleşmesinin başlangıç yaşları (epifiz ve apofiz). K: Kız; E: erkek; a: ay; hf: hafta; y: yıl. (Caffey J, Pediatric Xray Diagnosis, 8th ed. Chicago: Year Book, 1985.)

Anatomik konumlar: tanımlayıcı terimler

Terim	Tanım
Uzun kemik bölümleri	FİZİS, EPİFİZ, METAFİZ, DİAFİZ ve PERİKONDRİYAL HALKAYA ayrılır (Şekil 692.2 ve 692.3)
> [!tip] Fizis	KEMİĞİN SONUNDA YERLEŞMİŞ BÜYÜME PLAĞIDIR
Epifiz	Tipik olarak EKLEM GELİŞİMİNE KATKIDA BULUNAN İKİNCİL KEMİKLEŞME MERKEZİDİR
Metafiz	EKLEMDEN UZAKTA YANDAKİ FİZİSE BİTİŞİK KEMİKTİR
Diafiz	Uzun kemiklerin ŞAFTI veya ORTA KISMIDIR
Perikondriyal halka	APOZİSYONEL BÜYÜMEYE KATKIDA BULUNUR
Eklem kıkırdağı	EPİFİZİN BÜYÜMESİNE KATKIDA BULUNUR