Karşılaştırılan: Dentigeröz Kist · Odontojenik Keratokist · Kalsifiye Odontojenik Kist · Çene Nonodontojenik Kistleri · Ossifiye Fibrom · Çenelerde Agresif ve Malign Lezyonlar · Başlık: Diş ve Ağız Hastalıkları
Çenede radyolüsen alan ya da lokalize ekspansiyon saptanan çocukta bu lezyonlar birbirinden klinik olarak kolay ayrılmaz. Çoğu benign kisttir ve sık olarak rastlantısal radyografide görülür: Dentigeröz Kist gömülü dişi çevreler, Odontojenik Keratokist agresif davranır, Kalsifiye Odontojenik Kist odontomalarla ilişkilidir, Çene Nonodontojenik Kistleri ise sklerotik sınırlıdır. Ossifiye Fibrom diş yer değiştirmesi yapan ağrısız bir şişliktir. Asıl kaçırılmaması gereken grup ise hızlı büyüyen, düzensiz sınırlı, ağrı, parestezi ve sistemik semptomlarla gelen Çenelerde Agresif ve Malign Lezyonlardır. Kesin tanı histopatolojiktir.
| Özellik | Dentigeröz Kist | Odontojenik Keratokist | Kalsifiye Odontojenik Kist | Çene Nonodontojenik Kistleri | Ossifiye Fibrom | Çenelerde Agresif ve Malign Lezyonlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Etiyoloji ve mekanizma | Gömülü dişle ilişkili odontojenik kist | Neoplastik histolojili odontojenik kist; nevoid bazal hücreli karsinom sendromunda çoklu olabilir | Odontomalarla ilişkili odontojenik kist | Nazolabial kist, nazopalatin kanal kisti, santral dev hücreli granülom, travmatik kemik kisti | Benign fibro-osseöz lezyon | Bebeklik melanotik nöroektodermal tümörü, Langerhans hücreli histiyositoz, Ewing sarkomu, PNET, osteosarkom, desmoplastik fibrom |
| Tipik yaş | Çocuklarda çenede en sık odontojenik kist | — | Pediatrik popülasyon | Çocuklarda en sık nonodontojenik çene kistleri | Pediatrik grupta nadir; fibröz displaziden ileri yaşta | Çok nadir |
| Başlangıç ve seyir | Sıklıkla radyografide saptanır | Agresif davranış | — | — | Ağrısız şişlik | Hızlı büyüme |
| Ana semptomlar | — | — | — | — | — | Ağrı, parestezi, ateş, gece terlemesi, kilo kaybı |
| Ayırt ettirici fizik muayene bulguları | — | Lokalize çene ekspansiyonu | Lokalize çene ekspansiyonu | — | Ağrısız şişlik, diş yer değiştirmesi (genellikle mandibula) | Düzensiz sınırlı hızlı büyüyen kitle, kraniyal sinir bozukluğu |
| Görüntüleme ve diğer testler | Gömülü dişi çevreleyen radyolüsent kist | — | — | Sklerotik sınırlı, multi- veya unilokuler radyolüsensi; tanı histopatolojik | Net kenarlı radyolüsen alan | — |
| Tedavi | Enükleasyon veya küretaj | — | — | Cerrahi eksizyon ve küretaj | Cerrahi eksizyon | — |
| Komplikasyon ve prognoz | — | Çoklu lezyonlar sendrom ipucu olabilir | — | — | — | Ayırıcı tanıda hematolojik malignite ve lenfoma |
Çene şişliği veya rastlantısal radyolüsensi saptanan çocukta lezyonun gömülü dişle ilişkisi, sınırlarının sklerotik mi düzensiz mi olduğu ve tek mi çoklu mu olduğu radyografide değerlendirilir. Hızlı büyüme, ağrı, parestezi, kraniyal sinir bulgusu veya sistemik semptom varsa malignite açısından acil değerlendirme yapılır ve hematolojik malignite ile lenfoma da düşünülür. Çoklu keratokistte sendrom bulguları aranır. Kesin tanı için lezyon çıkarılır ve histopatolojik inceleme yapılır.