Eşanlamlılar: Şant Malfonksiyonu, Şant Tıkanıklığı

Kategori: Beyin Cerrahisi · Tür: hastalık

Özet

Şantlı çocuklarda ilk yıl içinde %40’a varan oranda şant disfonksiyonu gelişir; mekanik (tıkanma, kopma, migrasyon, adezyon) ve dinamik komplikasyonlar görülür, tıkanma pediatrik şant komplikasyonlarının yaklaşık yarısıdır. Baş ağrısı, kusma, diplopi, uykuya eğilim, konvülziyon, karın ağrısı; bir yaş altında irritabilite, apne ve Bradikardi görülür. Muayenede papil ödemi, abdusens felci (yukarı bakış paralizisi de), ataksi, fontanel bombeliği, baş çevresi artışı, saçlı deri venlerinde belirginlik, şant trasesi boyunca BOS koleksiyonu ve şant pompasının geç dolması (normalde 15-30 saniyede dolar) saptanır. Tanıda direkt grafi, transkraniyal ve abdominal USG, BT ve MRG kullanılır.

Bölümlerdeki özetler

• Şantlı çocuklarda ilk yıl içinde %40’a varan disfonksiyon; mekanik (tıkanma, kopma, migrasyon, adezyon) ve dinamik komplikasyonlar. Tıkanma pediatrik şant komplikasyonlarının yaklaşık yarısıdır. (Beyin Cerrahisi › Hıdrosefalı; s.4860, s.4861)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Çocuklarda şant cerrahisini izleyen ilk yılda şant disfonksiyonu %40’lara varır; komplikasyonlar enfeksiyon, mekanik ve dinamik olarak sınıflanır (s.4860).
• Mekanik: tıkanma (pediatrik komplikasyonların ~yarısı, risk erken postoperatif dönemde en yüksek), kırılma-kopma-ayrılma, migrasyon, adezyon (s.4860–4861).

Etiyoloji ve patogenez

• Erken tıkanma nedenleri BOS debrisi, pıhtı, kateter yeri; geç: koroid pleksus yapışması, ependimal veya immün reaksiyon; proksimal tıkanma kateter pozisyonu ve koroid pleksus, ventrikül duvarına yakınlık, overdrenaja bağlı slit ventrikül, enfeksiyon, leptomenenjit, glial temas; tıkalı kateterde yabancı cisim dev hücreleri, kristal, sütür artıkları bulunmuş (kateter manipülasyonundan kaçınma, steril drape) (s.4860).
• Peritoneal uç tıkanması: yanlış yerleşim, abdominal yapışıklık, omentum, psödokist, enfeksiyon (anaerop peritonit psödokist yapar), nadiren MPS ve tümör yayılımı (s.4860).
• Kırılma servikal bölgede ve büyüme dönemlerinde sık; silikon deformasyonu, kalsifikasyon, partikül yayılması, sıkı/gevşek tespit, emilebilir sütür, metal aletle yüzey bozulması predispozandır (s.4860).
• Migrasyon: peritoneal uç barsağa/mesaneye girip rektum, skrotum veya üretradan çıkabilir, cilt altına yerleşebilir; ventriküler kateter parankimde kalabilir veya cilt altında batına kadar yerleşebilir; intrakraniyal negatif basınç, cerrahi yetersizlik, karın içi basınç, barsak hareketleri, adezyon, büyüme, diyafram hernileri zemin hazırlar (s.4860–4861).
• Adezyon: silikonun yabancı cisim fibrozisi, partikül göçü, BOS protein/kalsiyumunun lümeni bozması; karaciğer, omentum, barsak, mesane, diyafram yapışması ve erozyon/perforasyon (s.4861).

Klinik bulgular ve seyir

• Baş ağrısı, kusma, diplopi, uykuya eğilim, nöbet, karın ağrısı, ataksi; <1 yaşta apne, Bradikardi, irritabilite; papil ödemi, abdusens ve yukarı bakış paralizisi, kateter çevresi şişlik, fontanel gerginliği, baş çevresi artışı, saçlı deri ven belirginliği; pompa dolum hızı (ortalama 15-30 sn) (s.4861).

Tanı