Eşanlamlılar: C Vitamini Eksikliği

Kategori: Beslenme ve Metabolizma · Tür: hastalık

Özet

Skorbüt, kollajen sentezinin bozulmasına yol açan C vitamini eksikliğidir; kıtlık, Malnütrisyon ve pastörize/ısıtılmış süt ile beslenme riskli durumlardır. Erken dönemde İştahsızlık, halsizlik, hafif ateş ve takipne görülür; bacaklarda hassasiyet, kas-iskelet ve eklem ağrısı, subperiostal kanamaya bağlı topallama ve depresyon gelişir. Yaklaşık 3 ay sonra diş eti iltihabı ve kanaması, ayrıca Ekimoz, purpura, subkonjonktival ve göz içi kanama, periostal kanama, foliküler hiperkeratoz, ödem, saç kırılganlığı ve yara iyileşmesinde gecikme saptanır. Tanı klinik ve radyolojiktir (uzun kemik şaftlarında buzlu cam görünümü, ince yoğun korteks); plazma vitamin C düzeyi 0,2 mg/dL’nin altındadır. Günlük 100-200 mg C vitamini ile tedavi edilir.

Bölümlerdeki özetler

• Kollajen sentezi bozukluğuna bağlı C vitamini eksikliği; kıtlık, malnütrisyon, pastörize/ısıtılmış süt beslenmesi risklidir. Tanı klinik ve radyolojik; günlük 100-200 mg C vitamini ile tedavi. (Sosyal Pediatri › Vitamin Ve Mineraller; s.231)
• Mikrobesin eksikliği; kanamaya eğilim. (Gastroenteroloji › Malnütrisyonu Olan Çocuğa Yaklaşım -tanım; s.3634, s.3635)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• C vitamini eksikliğidir; temelde kollajen sentezi bozukluğuna bağlı belirtiler verir (s.231).
• Vitamin C demir/çinko içeren enzimlerin aktivitesi için gerekli; kaynaklar: karnabahar, brokoli, Brüksel lahanası, turunçgiller, çilek; anne sütü yeterli (s.231).

Etiyoloji ve patogenez

• Risk: kıtlık, Malnütrisyon, yüksek ısıda ısıtılmış veya pastörize sütle beslenme, sebze-meyve alınamaması (s.231).

Klinik bulgular ve seyir

• Erken: İştahsızlık, hafif ateş, takipne, kas-iskelet ağrısı, bacaklarda hassasiyet (s.231).
• Genellikle yetersiz alımdan 3 ay sonra gingivit, dişeti kanaması (gingivada ödem ve kanama), follüküler hiperkeratoz, kanamalar; saç/alopesi bulgularında C vitamini de sayılır; Kraniotabes, X/O bacak, periostal kanama, sternum çökmesi, splinter hemoraji, paronişi C-E-D vitaminleri ve çinko eksikliğiyle ilişkilendirilmiştir (s.231, s.3634, s.3635)
• Yaygın Ekimoz, artralji, ödem, yara iyileşmesinde gecikme, saçlarda kolay kırılma, subperiostal kanamaya bağlı ekstremite ağrısı ve topallama; halsizlik, depresyon, vazomotor dengesizlik; K ve C vitamini eksikliğinde purpura, ekimoz; konjonktival kanama ve göz içi kanaması C vitamini eksikliğini düşündürür (s.231, s.232, s.3634)

Tanı

• Tanıda klinik ve radyolojik bulgular esastır; lökosit vitamin C düzeyi yararlı olabilir (s.231).