Kategori: Nöroloji · Tür: hastalık
Özet
REM uykusunda atoninin kaybolması sonucu rüyanın canlandırıldığı, şiddetli olabilen karmaşık motor hareketlerle giden bir parasomnidir. Çocuklarda nadirdir; konjenital veya dejeneratif beyin sapı bozukluklarında ve SSRI, SNRI, TCA kullanımında görülebilir. Sabaha doğru kabuslar, uykuda konuşma, inleme, gülme, tekmeleme ve yumruk atma görülür; kişi kendine veya yatak arkadaşına zarar verebilir ve uyandığında şaşkınlık yoktur. DSM-5 kriterleri: uykunun başlamasından 90 dakika sonra REM uykusu sırasında konuşma ve/veya karmaşık motor davranışla tekrarlayan uyanmalar, uyandığında tam uyanıklık, polisomnografide atonisiz REM uykusu veya öykü/sinükleinopati tanısı, klinik sıkıntı ve madde veya eşzamanlı bozukluklarla açıklanamama. Klonazepama yanıt verir.
Bölümlerdeki özetler
- Sabaha doğru kabuslar ve inleme, tekmeleme, konuşma davranışları. (Nöroloji › Nöbeti Taklit Eden Durumlar (nonepileptik Epizodik Olaylar); s.3916)
- REM uykusunda kompleks motor hareketler; PSG ile REM uykusu gösterilmeli ve başka nedenle açıklanamamalı. (Nöroloji › Çocuklarda Uyku Bozuklukları; s.3925, s.3926)
- REM uykusunda atoninin kaybolması sonucu rüyanın canlandırıldığı, şiddetli olabilen karmaşık motor hareketlerle giden parasomnidir. Çocuklarda nadirdir; konjenital veya dejeneratif beyin sapı bozukluklarında ve SSRI, SNRI, TCA kullanımında görülebilir; klonazepama yanıt verir. (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları › Çocuklarda Uyku Ve Uyanıklık Bozuklukları; s.4341)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- REM uyku bozuklukları sıklıkla sabaha doğru kabuslar şeklindedir (s.3916)
- Uykuda gülme, konuşma, yumruk atma gibi kompleks motor hareketler; REM uykusunda beklenen atoni yerine rüyanın canlandırıldığı, şiddetli olabilen karmaşık motor hareketlerin görüldüğü tablo; REM uykusunda olduğu PSG ile gösterilmeli; başka uyku hastalığı, mental bozukluk, ilaç veya madde ile açıklanamamalı (s.3925–3926, s.4341)
- DSM-5 ölçütleri: konuşma/karmaşık motor davranışlı tekrarlayıcı uyanmalar; REM sırasında (genelde uyku başlangıcından 90 dk sonra, gecenin sonraki bölümlerinde, nadiren gündüz kestirmesinde); uyanınca tam uyanık, konfüzyon yok; PSG’de atonisiz REM veya öykü/sinükleinopati tanısı (Parkinson, çoğul sistem atrofisi); klinik sıkıntı (kendini/yatak arkadaşını yaralama dahil); madde ve eşzamanlı ruhsal/tıbbi durumla açıklanamaz (s.4341)
Epidemiyoloji
- Yetişkinlerde genelde 6.-7. dekatta başlar; çocuklarda nadirdir; konjenital veya dejeneratif beyin sapı bozukluğu olan çocuklarda daha yaygın olabilir (s.4341)
Etiyoloji ve patogenez
- Yetişkinlerde Parkinson ve Lewy body gibi sinükleinopatilerle birlikte görülür (s.4341)
- SSRI, SNRI ve trisiklik antidepresanlar epizod olsun olmasın atonisiz REM’i kışkırtır (s.4341)
Klinik bulgular ve seyir
- İnleme, tekmeleme, konuşma gibi davranışlar gözlenebilir (s.3916)