Eşanlamlılar: Dismenore

Kategori: Adolesan Jinekolojisi · Tür: hastalık

Özet

Altta yatan pelvik patoloji olmadan görülen ağrılı adet olup ergenlerde en sık görülen menstrual sorundur. Ovulatuar siklusların başlamasından sonra ortaya çıkar; prostaglandin ve lökotrienler sorumludur. Kramp tarzı ağrı kanamanın en yoğun döneminde pik yapar ve 2-3 güne kadar sürer; bulantı, kusma, ishal, İştahsızlık, baş ağrısı, bel ve bacak ağrısı, baş dönmesi, güçsüzlük, uyku bozukluğu, gerginlik ve depresyon eşlik edebilir. Tanı ayrıntılı anamnezle konur; cinsel aktif olmayan ve öyküsü tipik olanlarda pelvik muayene ve görüntüleme gerekmez. Sekonder nedenden şüphede veya tedaviye yanıtsızlıkta pelvik USG, gerekirse laparoskopi yapılır. Tedavide NSAID ve hormonal kontraseptifler kullanılır. Ayırıcı tanıda adenomiyozis, endometriozis ve obstruktif Müllerian anomali gibi Sekonder Dismenore nedenleri düşünülür.

Bölümlerdeki özetler

• Altta yatan pelvik patoloji olmadan görülen ağrılı adet; ergenlerde en yaygın menstrual sorun. Ovulatuar siklusların başlamasından sonra belirir; prostaglandin ve lökotrienler sorumludur. Tedavide NSAID ve hormonal kontraseptifler kullanılır. (Ergen Sağlığı › Ergenlerde Dismenore Ve Premenstrual Sendrom; s.442, s.443)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Altta yatan pelvik patoloji olmadan görülen dismenoredir; dismenore vakalarının çoğunu oluşturur (s.442)

Epidemiyoloji

• Dismenore ergenlerde en sık menstrual sorundur, özellikle orta-geç ergenlikte; üreme çağında prevalans %17-81, ergenlerde yaklaşık %60-93; tekrarlayan kısa süreli okul devamsızlığının önde gelen nedenidir (s.442)
• Risk faktörleri: genç yaş (<30), nulliparite, BKİ <20, menarş <10 yaş, aile öyküsü, uzun/düzensiz/fazla kanama; sigara ağrıyı artırır; çevresel tütün, sık yaşam tarzı değişikliği, yetersiz sosyal destek, stresli ilişkiler de ilişkili (s.442)
• Depresyon gibi duygu durum bozuklukları ve ergende PMS ile ilişkilidir (s.442)

Etiyoloji ve patogenez

• Ovulatuvar siklusta siklik üretilen prostaglandin ve lökotrienler sorumludur; dismenoreli kadınlarda endometriyum ve menstrual akıntıda prostaglandin düzeyi/aktivitesi yüksektir (s.442)
• Prostaglandin F2 alfa vazokonstriksiyonla uterin kan akımını azaltıp iskemi ve miyometrial kontraksiyonla ağrı yapar; ayrıca bulantı, kusma, ishal, baş ağrısı, baş dönmesine neden olur (s.442)
• Ovulatuvar siklus başlayınca ortaya çıkar; genellikle menarştan 6-12 ay sonra, 2-4 yıla kadar uzayabilir (s.442)

Klinik bulgular ve seyir

• Ağrı kramp tarzındadır, kanamanın en yoğun olduğu dönemde pik yapar, 2-3 güne kadar sürer (s.442)