Özellik	Değer
tags	karşılaştırma
ad-tr	Pankreas enzimi replasman tedavisi (PERT)
ad-en	Pancreatic enzyme replacement therapy
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-10-09
kaynaklar	Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi

Pankreas Enzimi Replasman Tedavisi

“Pankreas yetmezliğinin (PY) en önemli tedavisi pankreas enzim replasman tedavisidir (PERT).” (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 377) Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.

Tablo 377.1 — FDA onaylı pankreatik enzim replasman ürünleri

Ürün	Kullanılabilir doz
HIZLI SALINIMLI
Viokace (Allergan)	10440 veya 20880 ünite lipaz
YAVAŞ SALINIMLI
Creon (Abbvie)	3000, 6000, 12000, 24000 ya da 36000 USP ünitesi lipaz
Pancreaze (Janssen)	2600, 4200, 10500, 16800 ya da 21000 ünite lipaz
Pertzye (Digestive Care)	4000, 8000, 16000 veya 24000 ünite lipaz
Zenpep (Allergan)	3000, 5000, 10000, 15000, 20000, 25000 ya da 40000 ünite lipaz

“Pankrelipaz ürünleri birbirinin yerine kullanılamaz. Bütün bu ürünler, domuzdan türetilmiş lipazlar, proteazlar ve amilazların bir bileşimini içerir.”Viokace yalnızca erişkinlerde kullanım için onaylanmıştır. Duodenumdan emilimin en yüksege çıkarmak için bir proton pompası inhibitörüyle birleştirilerek kullanılmalıdır. Yalnızca kronik pankreatit ya da pankreatektomi nedeniyle EPI olan yetişkinlerin tedavisi için FDA onaylıdır.Ezilmemeli ya da çiğnenmemelidir. Kapsüller açılabilir ve içerik elma püresi gibi yumuşak asidik gıdalara (pH ≤4.5) serpilebilir.

Tablo 377.2 — Kuzey Amerika KF Vakfı uzlaşı açıklaması

Yaş grubu	Doz
Bebekler (12 aya kadar)	2000-4000 U lipaz/120 ml anne sütü ya da mama
12 ay - 4 yıl	Başlangıçta 1000 U lipaz/kg/öğün, daha sonra yanıta göre titre ediniz
4 yaş üstü çocuklar ve erişkinler	Başlangıçta 500 U lipaz/kg/öğün, en yüksek 2500 U lipaz/kg/öğün ya da 10000 U lipaz/kg/gün ya da günde 4000 U lipaz/gr yağ alımı

ARTI: atıştırmalıklar ile birlikte verilecek doz, standart öğün dozunun yarısıdır.

Uygulama ilkeleri

ℹ️ Enterik kaplama neden gerekli?“Modern enzim kapsüllerinde, enzimlerin mide asidiyle parçalanmaması ve ince bağırsakta otosindirime uğramaması için enzimler enterik kaplanır.”“Hastalar bir üründen diğerine geçerken genellikle 1:1 lipaz oranı kullanılır ve ardından en yüksek etkinlik için titrasyon yapılır.”

“Enzim preparatlarının bölünmeli, öğün başında ve sırasında verilmelidir. Enzimler çiğnenmemeli, ezilmemeli ya da yemeğin içerisine çözülmemelidir; bu durum mide asidinin enterik kaplamaya işlemesine ve enzimleri parçalamasına yol açabilir.”
“Enzimler ayrıca yağ içeren atıştırmalıklarla birlikte verilmelidir.”
Doz aşımı riski:“Önerilen dozun ötesinde enzim desteğinin artırılması emilimi artırmaz, büyümeyi yavaşlatabilir ve fibrozan kolonopatiye yol açabilir.”
“Önemli bir kaygı, enzimlerin bebekler tarafından yutulmasıdır. Bebeklerde ve çocuklarda doğru enzim alımının önemi açıktır; ancak mikroküreciklerin küçük olmalarına karşın bebekleri beslemekte zorluklar yaşanabilir.”
“Enterik kaplı mikroküreler, oral kullanım için elma sosuyla karıştırılabilir ya da tüpe beslemede kullanım için uygulanabilir.”
“Bebekler ve küçük çocuklar için özel olarak hazırlanan küçük granüllü pankreas enzimleri geliştirilmiştir.”

Protein mi yağ mı?

⚠️ Steatore tam düzelmez“Ekzokrin PY’nin oral enzim replasmanıyla tedavisi genellikle protein malabsorpsiyonunu düzeltir; ancak steatoreyi bütünüyle düzeltilmesi zordur.”“Yağ malabsorpsiyonuna katkıda bulunan etmenler yetersiz dozaj, enzimlerin gıda tüketimi ya da mide boşalımına göre yanlış zamanlarda verilmesi, lipazın mide asidiyle etkisizleştirilmesi ve gözlemlere göre enzim preparatındaki kimotripsinin, lipazı sindirerek etkisizleştirmesidir.”

“Yeterli yağ emilimi sağlanamadığında, bir H₂-reseptör antagonisti ya da -daha yaygın olarak- bir proton pompası inhibitörüyle mide asidinin nötralizasyonu, enzimlerin mide asidiyle etkisizleştirilmesini azaltır; böylece bağırsaklarda lipaz geçişi kolaylaştırır. Enterik kaplama da lipazı asit inaktivasyonundan korur.”