Otonomik disrefleksi (OD), T6 seviyesi üzerindeki spinal kord yaralanması olan kişilerde, yaralanma seviyesinin altından kaynaklanan rahatsız edici bir uyaranın tetiklediği, uzamış bir sempatik yanıt sonucu ortaya çıkan tıbbi acil durumdur (Nelson - Bölüm 32 Rehabilitasyon Tıbbı).

⚠️ Otonomik disrefleksi bir tıbbi acildir“OD’nin çok yüksek olması, güvenilir olmaz. Onlara neyin zarar verdiğini anlamak ve uzaklaştırmak önemlidir. Bu durumu düzeltmemek tehlikeli olabilir ve hastaya çok zarar verebilir.”“OD; nöbetlere, inme veya ölümlere neden olabilir.”

Patofizyoloji

📝 Neden T6?“Çocuklarda T6 veya üzerindeki seviyede yaralanma; otonomik sinir sisteminin yolaklarının kesilmesi ve merkezden bağımsız bir hale gelmesi için bir risk faktörüdür.”“Bradikardi, hipotansiyon, ısının düzenlenememesi; akut spinal şok döneminden sonra olabilen otonomik disrefleksi (OD) en yaygın bulgulardır.”“OD, hasarın seviyesinden altından kaynaklanan rahatsız edici bir uyaran kaynaklı uzamış bir sempatik yanıttır.”

Klinik bulgular

Tanım kriteri: hastanın kan basıncı normalinden >15 mmHg yükselmesi, frontal baş ağrısı başlaması, bradikardi, taşikardi, yaralanma seviyesinin üzerinde derinin ani kızarması ve/veya terleme, anksiyete varlığı.

Yaralanma seviyesinin ÜZERİNDE

• Hipertansiyon — kan basıncında ani bir yükselme, çocuklardan sistolik normalden 15-20 mmHg daha yüksek (ve adolesanda daha yüksek)
• Bradikardi (düşük kalp hızı) veya taşikardi (yüksek kalp hızı)
• Şiddetli baş ağrısı
• Sinirli/endişeli/korkmuş hissetme
• Kırmızı yanaklar/boyun/omuzlar
• Bulanık görme · Burun tıkanıklığı · Terleme · Tüylerin dikleşmesi · Karıncalanma

Yaralanma seviyesinin ALTINDA

• Mide bulantısı, kusacakmış gibi hissetme · Ateşsiz titreme · Islak veya soğuk ve terli · Soğukluk · Solukluk

💡 TUS ipucu — küçük çocukta OD atipiktir“Rahatsız edici uyaran, birçok nedene bağlı olabildiği gibi, sıklıkla mesane veya rektal distansiyondan kaynaklanmaktadır.”“Çocuklar ve adolesanlarda servikal ve üst torakis SCI’da, genel popülasyonce ile karşılaştırıldığında kan basıncı alt sınırı daha düşüktür. Bu nedenle yaşa göre kan basıncını değerlendirirken dikkatli olunmalıdır; normalde olan alt sınırın üzerine kan basıncında 20-40 mmHg yükselme bile OD’yi işaret edebilir.”“Daha küçük çocuklarda halsizlik, huzursuzluk veya ağlama gibi müphem bulgular şeklinde olabilir.”

Etiyoloji — rahatsız edici uyaranlar

Tam liste → Otonomik Disrefleksiye Neden Olan Uyaranlar (Tablo 729.1).

En sık nedenler:dolu mesane · dolu bağırsak/Kabızlık · yaralar · kırık kemikler · deri yanıkları · enfeksiyonlar · batık ayak tırnakları · nörolojik yaralanma seviyesi altındaki ağrılı veya rahatsızlık yaratabilecek herhangi bir durum ya da uygulama