Oral Kandidiyazis

Eşanlamlılar: Muguet, Oral Kandidoz, Pamukçuk

Kategori: Enfeksiyon Hastalıkları · Tür: hastalık

Özet

Pamukçuk (muguet) olarak da bilinen, Candida albicans’ın neden olduğu mantar enfeksiyonudur; bebek ve çocuklarda en yaygın kandida enfeksiyonudur, yenidoğanlarda ilk ayda %37 oranında görülür. Yenidoğanda doğum kanalından, emzirme veya biberonla bulaşır; uzun süreli antibiyotik, ağır enfeksiyon ve hücresel immün yetmezlikte de sıktır. En sık akut psödomembranöz tiptir: dil, damak, bukkal ve gingival mukozada peynirimsi, inci beyazı yapışkan plaklar kaldırılınca eritemli ve kanamalı zemin bırakır. Angular Keilit (dudak köşelerinde eritemli, ödemli fissür) ve atrofik glossit (papilla atrofisi, derin fissürler) görülebilir; glossit ve perleşte ağrı ve yanma olur. Sağlıklı bebeklerde tedavi gerekmeyebilir; topikal antifungal (oral nistatin 7-14 gün) etkilidir, bağışıklığı baskılılarda flukonazol kullanılır. Ayırıcı tanıda aftöz ülser, CMV ve herpes enfeksiyonları, coğrafik dil, epidermolizis bülloza, eritema multiforme, farenjit, histiyositoz X ve sifiliz yer alır.

Bölümlerdeki özetler

Candida albicans’a bağlı pamukçuk; yenidoğan ve erken süt çocukluğunda sık, uzun antibiyotik, ağır enfeksiyon ve hücresel immün yetmezlikte de görülür. (Sosyal Pediatri › Pediatride Öykü Ve Fizik Muayene Öykü Alma; s.76)
Bebek ve çocuklarda en yaygın kandida enfeksiyonu; yenidoğanlarda ilk ayda %37 oranında. En sık akut psödomembranöz tip. Sağlıklı bebeklerde tedavi gerekmeyebilir; oral nistatin 7-14 gün etkilidir. (Dermatoloji › Derinin Yüzeyel Mantar Hastalıkları; s.4447)
Küçük çocuklarda ve immün sistem sorunu olanlarda görülür. (Kulak Burun Boğaz › Farenjit; s.4999)
Candida albicans’ın neden olduğu mantar enfeksiyonu; yenidoğanda doğum kanalından, emzirme/biberonla bulaşır. Topikal antifungal, bağışıklığı baskılıda flukonazol. (Diş Hastalıkları › Çocuklarda Görülen Oral Patolojiler Yumuşak Oral Dokuların; s.5394)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

Pamukçuk (muguet): bebek ve çocuklarda en yaygın kandida enfeksiyonudur; 4 klinik form: akut psödomembranöz (en sık), akut eritematöz atrofik, kronik eritematöz kandidoz, kandidal lökoplaki; yanak içi, damak ve dilde beyaz plak ve döküntülerle karakterize C. albicans enfeksiyonu (orofaringeal kandidiyazis); psödomembranöz form çocuklarda en sık fırsatçı enfeksiyondur (s.76, s.4447, s.5394, s.5397)
Diğer mukozal formlar: perleş (alt-üst dudak birleşiminde eritemli, ödemli, fissürlü, ağrı-yanmalı lezyon) ve glossit (yaşlılarda/sindirim sistemi hastalarında; papilla atrofisi, derin fissür, gri zarımsı plak, yanma-ağrı) (s.4447).

Epidemiyoloji

Kız ve erkeği eşit etkiler; genellikle 6-9 aydan büyük bebeklerde fazla görülmez, predispoze hastalarda her yaşta olabilir; ilk 10 günde nadirdir, 4. hafta civarı sıklık artar; yenidoğanlarda ilk ayda %37 görülür (s.76, s.4447)
En sık yenidoğanlarda görülür; yakın zamanda antibiyotik, kortikosteroid kullanan veya uzun süre emzik kullanan çocuklarda olasılık daha yüksektir; uzun antibiyotik kullanımı, ağır enfeksiyon ve hücresel immün yetmezlik durumlarında; küçük çocuklarda ve immün sistem sorunu olanlarda (s.76, s.4999, s.5394, s.5397)

Etiyoloji ve patogenez