Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	Neonatal morbidite ve mortaliteye genel bakış
ad-en	Overview of neonatal morbidity and mortality
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-10-22
kaynaklar	Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan

Neonatal Morbidite ve Mortalite

Nelson Bölüm 112’nin tam aktarımı (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan).

Tanımlar

Terim	Tanım
Bebek ölüm hızı	Her 1000 canlı doğum başına düşen bebek ölümü
Bebek ölümü	Gebelik yaşı ne olursa olsun doğumdan birinci doğum gününe kadar geçen süre içinde gerçekleşen ölüm
Canlı doğum	Gebeliğe ait yapıların rahimden tamamen çıkarılmasının ardından üç kriterden birinin sağlanması: kardiyak aktivitenin (oskültasyon veya umbilikal kord kökünün palpasyonu ile), istemli kas kontraksiyonu sonucu oluşan belirgin hareketin veya herhangi bir solunum çabasının saptanması
Perinatal dönem	Gebeliğin 28. haftasından doğum sonrası yedinci güne kadar olan dönem
Neonatal dönem	Yaşamın ilk 28 günü
Erken neonatal	İlk yedi gün
Geç neonatal	8-28. günler

💡 Mortalite ve majör morbidite riski özellikle doğum zamanı içerisinde yüksektir (Şekil 112.1). Anne ve çocuk sağlığı pratiğinde yüksek riskli özellikle dönemlere dikkat çekmek için bebek mortalitesi spektrumu belirli alt kategorilere ayrılmıştır.

⚠️ Mortalitenin öncelikli nedenleri gebelik süresi boyunca büyüdükçe değişir:perinatal ve neonatal dönem boyunca Prematüre Bebek başı çekerken, konjenital malformasyonlar başı çekerken beklediğin geri kalan dönemde ölümlerin çoğunluğundan güvenli olmayan uyku pozisyonları sorumludur.

Bebek ölümünün ana nedenleri

ABD ve Avrupa’da bebek ölüm nedenlerinin çoğu üç kategoriden birine ait olmaktadır:prematüre doğum, konjenital anomaliler ve uyku ilişkili durumlar (örn. ani bebek ölümü sendromu, Ani Bebek Ölüm Sendromu).
Geri kalan kısmını enfeksiyonlar, travma, doğum asfiksisi ve yaralanmalar oluşturmaktadır.
[!warning] ABD’nin diğer gelişmiş ülkelerden büyük oranda daha yüksek bebek ölüm hızına sahip olması ile açıklanabilir. Tüm dünyada prematüre doğum hızları ile bebek ölüm hızları yakın bir ilişki içindedir (Şekil 112.5).
Modern yenidoğan yoğun bakım çağında prematüre doğan bebek ölümlerinin çoğunluğu erken gebelik yaşlarında (<28 hafta) ve yaşamın ilk birkaç günü içinde respiratuar immatürite ve yetmezlik nedeniyle olmaktadır.
Diğer prematüre ölümleri prematürelik ile ilişkili morbiditelerden kaynaklanmaktadır. Geç prematüre doğumlar (35-36 haftaları) bebek mortalitesine önemli bir katkıda bulunmazlar.

Tablo 112.1 — Seçilmiş gelişmiş ülkelerde her 1000 canlı doğum için bebek mortalite hızı (IMR), 2010

Ülke	IMR	Ülke	IMR
Finlandiya	2,3	Birleşik Krallık	4,2
Japonya	2,3	Amerika Birleşik Devletleri	6,1
Yunanistan	3,8

National Center for Health Statistics: Natl Vital Stat Rep 63(5):1, 2014.

Irksal farklılıklar ve bebek mortalitesi

ABD’de beyaz ve siyah ırka (Afrikalı, Amerikalı) ait bebekler arasında bebek ölüm hızında önemli farklılık vardır.
[!warning] Sosyoekonomik durum (SED) ve eğitim düzeyleri göz önünde bulundurulduğunda yine ciddi fark gözlenmektedir.
[!tip] Hispanik paradoksu: Amerika Birleşik Devletleri’ndeki İspanyol toplumun bebek ölüm hızı beyaz ırkınki ile uyumludur. İlginç olarak ABD’deki Güney Asya’lı toplumlar (Hintliler) düşük doğum ağırlığı nedeniyle yüksek bebek ölüm hızına sahiptir.