| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, solunum |
| ad-tr | Nazal Polipler |
| ad-en | Nasal Polyps |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 406, Şekil 406.1, 406.2 |
ℹ️ TanımNazal polipler, ÖDEMLİ, GENELLİKLE KRONİK OLARAK İLTİHAPLI BURUN MUKOZASINDA OLUŞAN BENİGN PEDİNKÜLE TÜMÖRLERDİR. GENELLİKLE ETMOİDAL SİNÜSTEN ORTAYA ÇIKARLAR VE ORTA MEATUSTA GÖRÜLÜRLER. BAZEN MAKSİLLER ANTRUM İÇİNDE ORTAYA ÇIKARLAR VE NAZOFARENKSE (ANTROKOANAL POLİP) İÇİNE UZANABİLİRLER (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Toplumda sıklık | TOPLUMUN %1-4’ÜNÜN BURUN POLİPLERİ GELİŞTİRECEĞİ TAHMİN EDİLMEKTEDİR |
| Yaşla ilişki | NAZAL POLİP İNSİDANSI YAŞLA BİRLİKTE ARTAR |
| Antrokoanal polip payı | GENEL TOPLUMDAKİ TÜM NAZAL POLİPLERİN SADECE %4-6’SINI TEMSİL EDER |
| Antrokoanal polip, çocukluk çağında | ANCAK ÇOCUKLUK ÇAĞINDAKİ POLİPLERİN YAKLAŞIK ÜÇTE BİRİNİ OLUŞTURUR ← çocukta oransal olarak çok daha sık |
⚠️ Çocukta nazal polip = kistik fibrozis, aksi ispatlanana kadarKİSTİK FİBROZİS (KF), NAZAL POLİPOZİSİN EN YAYGIN ÇOCUKLUK ÇAĞI NEDENİDİR VE KF HASTALARININ %50 KADARINDA, KF OLMAYAN ÇOCUKLARDA NADİR OLAN NAZAL POLİPOZİSE BAĞLI TIKANIKLIK GÖRÜLÜR. BU NEDENLE, TİPİK OLARAK VE SİNDİRİM SİSTEMİ BELİRTİLERİ OLMASA BİLE, NAZAL POLİPLİ 12 YAŞINDAN KÜÇÜK HERHANGİ BİR ÇOCUKTA KF’DEN ŞÜPHELENİLMELİDİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi) → Kistik Fibrozis.
| İlişki | Açıklama |
|---|---|
| Kronik ‣ | NAZAL POLİPOZİS AYRICA KRONİK SİNÜZİT İLE İLİŞKİLİDİR |
| Alerjik rinit | GENİŞ TOPLUM ÇALIŞMALARI KRONİK RİNOSİNÜZİTLE BİRLİKTE POLİPOZİSİN ÖNEMLİ SAYIDA ÇALIŞMADA DÜŞÜK D VİTAMİNİ SEVİYELERİNİN OLDUĞU BİLDİRİLMİŞTİR |
| D vitamini eksikliği | D VİTAMİNİNİN MUHTEMELEN SOLUNUM EPİTELİNDEKİ İMMÜNOMODÜLATÖR ROLÜYLE İLGİLİ POLİPOİD KRONİK RİNOSİNÜZİT İLE İLİŞKİLİ OLDUĞU BELİRTİLMİŞTİR |
| Samter triadı | NAZAL POLİPLER ASPİRİN DUYARLILIĞI VE ASTIM İLE İLİŞKİLİDİR; BU DURUM ÇOCUKLARDA NADİRDİR ← TUS klasiği |
💡 Samter triadı (aspirinle alevlenen solunum yolu hastalığı)NAZAL POLİPOZİS + ASPİRİN DUYARLILIĞI + ASTIM. Erişkinde klasik; ÇOCUKLARDA NADİRDİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Bulgu | Açıklama |
|---|---|
| Konuşma | HİPONAZAL KONUŞMA |
| Solunum | AĞIZ SOLUNUMU |
| Tıkanıklık | BURUN PASAJLARININ TIKANMASI, BELİRGİNDİR |
| Akıntı | SIK TEK TARAFLI MUKOİD VEYA MUKOPÜRÜLAN BURUN AKINTISI DA OLABİLİR |
| Muayene | NAZAL PASAJLARI İNCELENMESİ, BURUN KONKALARI VE SEPTUM ARASINDA SIKIŞAN PARLAK, GRİ, ÜZÜM BENZERİ KİTLELERİ ORTAYA ÇIKARIR ← patognomonik görünüm |
ℹ️ Rinoskopi ile ayrımBURNUN DIŞTAN MUAYENESİ VE RİNOSKOPİ YAPILMALIDIR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi):
| Lezyon | Görünüm |
|---|---|
| Etmoidal polipler | PEMBE VEYA KIRMIZI RENKTE OLUP İYİ VASKÜLARİZE KONKA DOKUSUNDAN KOLAYCA AYIRT EDİLEBİLİR |
| Antrokoanal polipler | DAHA DOLGUN BİR GÖRÜNÜME SAHİP OLABİLİR (Şekil 406.1 — endoskopik görünüm) |
| Fleksible nazofaringoskopi | TANIYA YARDIMCI OLABİLİR |
| Komplikasyon | Açıklama |
|---|---|
| Kemik aşınması | ÇOCUKTA ETMOİDAL POLİPLERİN UZUN SÜRELİ VARLIĞI BURUN KÖPRÜSÜNÜ GENİŞLETEBİLİR VE BİTİŞİK KEMİK YAPILARINI AŞINDIRABİLİR |
| Burun tümörleri | DAHA LOKAL YIKIMA VE ANATOMİNİN BOZULMASINA NEDEN OLUR |
| Orta yüzün BT taraması | TANI VE CERRAHİ TEDAVİ İÇİN PLANLAMANIN ANAHTARIDIR (Şekil 406.2) |
| Tedavi | Etkinlik |
|---|---|
| Lokal veya sistemik dekonjestanlar | MUKOZAL ÖDEMDEN DOLAYI SEMPTOMATİK RAHATLAMA SAĞLAYABİLMELERİNE RAĞMEN, POLİPLERİN KÜÇÜLMESİNDE GENELLİKLE ETKİLİ DEĞİLDİR |
| İntranazal steroid spreyleri ve bazen sistemik steroidler | NAZAL POLİPLERİN SEMPTOMATİK RAHATLAMA İLE BİRAZ KÜÇÜLMESİNİ SAĞLAYABİLİR VE NAZAL POLİPLİ YETİŞKİNLERDE YARARLI OLDUĞU KANITLANMIŞTIR |
| Topikal nazal steroid tedavisi (flutikazon, mometazon, budesonid) | NAZAL BELİRTİLERİNİ İYİLEŞMEDE ETKİLİ GİBİ GÖZÜKMEKTEDİR, ANCAK KF’Lİ KİŞİLER ÜZERİNDE HİÇBİR ETKİSİ OLMADIĞI BULUNMUŞTUR ← önemli |
| Doksisiklin (günde 100 mg) | BURUN POLİPLERİNİN BOYUTU, BURUNLA İLİŞKİLİ BELİRTİLER VE MUKOZAL VE SİSTEMİK ENFLAMASYON BELİRTEÇLERİ ÜZERİNDE ÖNEMLİ ETKİYE SAHİPTİR |
| Cerrahi | TAM TIKANIKLIK OLDUĞUNDA, KONTROLSÜZ BURUN AKINTISI VEYA BURUN DEFORMİTESİ ORTAYA ÇIKTIĞINDA POLİPLER CERRAHİ OLARAK ÇIKARILMALIDIR |
| Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi (FESS) | DİĞER İLİŞKİLİ HASTALIĞIN TEDAVİSİNE VE POLİPİN TAM OLARAK ÇIKARILMASINA OLANAK SAĞLAR; BAZI DURUMLARDA, BU YÖNTEM SIK AMELİYATLARA OLAN İHTİYACI AZALTMIŞTIR |
| Antrokoanal polipler | TIBBİ TEDAVİYE CEVAP VERMEMEKTEDİR VE CERRAHİ YÖNTEMLE, TİPİK ENDOSKOPİK SİNÜS CERRAHİSİ İLE VEYA ALTERNATİF OLARAK MİNİ-CALDWELL ÇIKARILMAKTADIR |
⚠️ NüksALTTA YATAN PATOJENİK MEKANİZMA (KF GİBİ) ORTADAN KALDIRILAMAZSA, POLİPLER YAKINDA TEKRAR OLUŞABİLİR. NAZAL STEROİD SPREYLERİ, CERRAHİ İYİLEŞME SONRASI, TEKRAR POLİP GELİŞİMİNİ ÖNLEMEK İÇİN BAŞLANMALIDIR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
Buna karşılık, BU TİP POLİPLER ALTTA YATAN HERHANGİ BİR HASTALIK SÜRECİ İLE İLİŞKİLİ OLMADIĞINDAN, ANTROKOANAL POLİPLERİN TEKRARLAMA ORANI DİĞER POLİP TİPLERİNDEN ÇOK DAHA DÜŞÜKTÜR.
💡 TUS ipucu — nazal polipler
- 12 YAŞINDAN KÜÇÜK HER NAZAL POLİPLİ ÇOCUKTA KİSTİK FİBROZİS ARAŞTIR — sindirim sistemi belirtileri olmasa bile. KF hastalarının %50’sinde polip vardır.
- Muayenede: BURUN KONKALARI VE SEPTUM ARASINDA PARLAK, GRİ, ÜZÜM BENZERİ KİTLELER.
- ETMOİDAL POLİP = PEMBE/KIRMIZI, KONKA DOKUSUNDAN AYIRT EDİLİR; ANTROKOANAL POLİP = DAHA DOLGUN.
- ANTROKOANAL POLİP: genel toplumda %4-6, ÇOCUKLUK ÇAĞINDA ÜÇTE BİR.
- ANTROKOANAL POLİP TIBBİ TEDAVİYE YANIT VERMEZ, CERRAHİ GEREKİR — AMA NÜKS ORANI EN DÜŞÜK OLANDIR (altta yatan hastalık yok).
- TOPİKAL NAZAL STEROİD KF’Lİ HASTALARDA ETKİSİZDİR.
- SAMTER TRİADI: NAZAL POLİP + ASPİRİN DUYARLILIĞI + ASTIM — çocukta nadir.
- D vitamini eksikliği, polipoid kronik rinosinüzitle ilişkilidir.