| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | Çocuklarda migren baş ağrılarının yönetiminde kullanılan ilaçlar |
| ad-en | Drugs used in the management of migraine headaches in children |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi |
Tablo 613.8 (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi, Bölüm 613.1).
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
ℹ️ Beş hedefBAŞ AĞRISI SIKLIĞININ, ŞİDDETİNİN, SÜRESİNİN ve FONKSİYON KAYBININ AZALTILMASITOLERE EDİLEMEYEN, İNEFEKTİF ya da İSTENMEYEN AKUT FARMAKOTERAPİLERE BAĞIMLILIĞIN AZALTILMASIYAŞAM KALİTESİNİN ARTIRILMASIAŞIRI AKUT BAŞ AĞRISI İLACI KULLANIMINDAN KAÇINILMASIHASTALARIN MİGRENLERİ ÜZERİNDE KİŞİSEL KONTROLLERİNİ ARTTIRMAK İÇİN HASTALIKLARININ YÖNETİMLERİNİ SAĞLAMAK ve EĞİTMEK
| İlaç | Doz | Mekanizma | Yan etkiler | Yorumlar |
|---|---|---|---|---|
| Asetaminofen | 15 mg/kg/doz | Analjezik etkisi | AŞIRI DOZDA FATAL HEPATİK NEKROZ | Migrende etkinliği sınırlıdır |
| > [!tip] İbuprofen | 7.5-10 mg/kg/doz | Antiinflamatuvar ve analjezik | GI KANAMA, MİDE RAHATSIZLIĞI, BÖBREK HASARI | AŞIRI KULLANIMDAN KAÇIN (haftada 2-3 kez) |
| İlaç | Doz | Yorumlar |
|---|---|---|
| Almotriptan* (12-17 yaş) | 12.5 mg | Aşırı kullanımdan kaçın (>4-6 kez/ay) |
| Eletriptan | 40 mg | Aynı |
| Frovatriptan | 2.5 mg | MENSTRÜAL MİGRENİ ÖNLEMEDE ETKİLİ OLABİLİR |
| Naratriptan | 2.5 mg | MENSTRÜAL MİGRENİ ÖNLEMEDE ETKİLİ OLABİLİR |
| > [!tip] Rizatriptan* (6-17 yaş) | <40 kg çocuklar için 5 mg, ≥40 kg için 10 mg | TABLET ve AĞIZDA ERİYEN FORM |
| > [!tip] Sumatriptan | Oral: 25, 50, 100 mg · NAZAL: 10 mg · SUBKUTAN: 6 mg | Aşırı kullanımdan kaçın |
| Zolmitriptan* (+12 yaş nazal sprey) | Oral: 2.5, 5 mg · NAZAL: 5 mg | TABLET ve AĞIZDA ERİYEN FORM |
Mekanizma: 5-HT_1B/1D AGONİSTİ. Yan etkiler: VASKÜLER KONSTRÜKSİYON, FLUSHING, PARESTEZİ, SOMNOLANS, GI RAHATSIZLIK GİBİ SEROTONİN SEMPTOMLARI.
| Sınıf | İlaç | Doz | Mekanizma | Yan etkiler | Yorumlar |
|---|---|---|---|---|---|
| > [!tip] Kalsiyum kanal blokeri | FLUNARİZİN | 5 mg HS | Kalsiyum kanal bloke edici | Baş ağrısı, letarji, sersemlik | DOZ 10 mg HS’YE ÇIKILABİLİR; ABD’DE BULUNMAMAKTADIR |
| Antikonvülzan | Valproik asit | 20 mg/kg/gün (5 mg/kg/gün’den başla) | ↑ Beyin GABA | BULANTI, PANKREATİT, FATAL HEPATOTOKSİSİTE | ↑ 5 mg/kg her 2 haftada bir |
| > [!tip] Antikonvülzan | TOPİRAMAT* (12-17 yaş) | 100-200 mg bölünmüş dozda bid | ↑ GABA aktivitesi | Yorgunluk, sinirlilik | 12-16 HAFTADA YAVAŞ ARTTIR |
| Antikonvülzan | Levetirasetam | 20-60 mg/kg bölünmüş dozda bid | Bilinmiyor | İrritabilite, yorgunluk | 20 mg/kg’dan başla, 2 haftada bir arttır |
| Antikonvülzan | Gabapentin | 900-1800 mg bölünmüş | Bilinmiyor | Somnolans, yorgunluk, saldırganlık, kilo alma | 300 mg başla, ↑ 300 mg/hafta |
| > [!tip] Antidepresan | AMİTRİPTİLİN | 1 mg/kg/gün | ↑ SSS serotonin ve norepinefrin | KARDİYAK İLETİM BOZUKLUKLARI, KURU AĞIZ, KONSTİPASYON, UYKULULUK, KONFÜZYON | 2 HAFTADA BİR 0.25 mg/kg ARTTIR; AKŞAM YEMEĞİNDE VERİLEREK SABAH UYKULULUĞU AZALTILABİLİR |
| Antihistaminik | Siproheptadin | 0.2-0.4 mg/kg bölünmüş dozda bid; maks 0.5 mg/kg/gün | H₁-reseptör ve serotonin agonisti | Uykululuk, koyu bronşiyal sekresyonlar | HAP YUTAMAYAN ÇOCUKLARDA TERCİH EDİLİR; ADOLESANLARDA İYİ TOLERE EDİLMEZ |
| Antihipertansif | Propranolol | 10-20 mg tid | Nonselektif β-adrenerjik bloke edici | Sersemlik, letarji | ASTIM ve DEPRESYONDA KONTRENDİKEDİR |
| Diğer | Koenzim Q10 | 1-3 mg/kg/gün | Mitokondride yağ asidi oksidasyonunu arttırır | Yan etki bildirilmemiştir | Yağda çözünür |
| > [!tip] Diğer | RİBOFLAVİN (B₂) | 50-400 mg günlük | Enerji metabolizmasında kofaktör | AÇIK SARI İDRAR, POLİÜRİ ve DİYARE | — |
| Diğer | Magnezyum | 9 mg/kg bölünmüş dozda tid | Enerji metabolizmasında kofaktör | Diyare ya da yumuşak gayta | — |
| > [!warning] Diğer | ÖKSÜRÜK OTU (butterbur) | 50-150 mg günlük | Kalsiyum kanal blokörü benzeri etki | GEĞİRME | POTANSİYEL TOKSİSİTESİNDEN DOLAYI ÇOCUKLARDA KULLANIMI KISITLANMALIDIR — doğal olarak bulunan ve bilinen bir KANSEROJEN ve KARACİĞER İÇİN TOKSİK PİROLİZİDİN ALKALOİDLERİ içerir |
| Diğer | OnabotulinumtoksinA | 100 ünite (11-17 yaş) | Sinir sonlarında asetilkolin salınımını inhibe eder | Pitoz, bulanık görme, enjeksiyon yerinde hematom | ÇOCUKLARDA RUHSATSIZ KULLANIM |
| İlaç | Doz | Mekanizma | Yan etkiler | Yorumlar |
|---|---|---|---|---|
| > [!tip] Proklorperazin | 0.15 mg/kg IV; maks. doz 10 mg | DOPAMİN ANTAGONİSTİ | AJİTASYON, UYKULULUK, KAS KATILIĞI (STIFFNESS), AKİNEZİ ve AKATİZİ | KETOROLAK ve SIVI HİDRASYONU KOMBİNE EDİLDİĞİNDE ETKİNLİĞİ ARTABİLİR |
| Metoklopramid | 0.2 mg/kg IV; maks. doz 10 mg | Dopamin antagonisti | Uykululuk, ürtiker, ajitasyon, akinezi ve akatizi | ASTIMLI HASTALARDA DİKKATLİ KULLANIM |
| > [!tip] Ketorolak | 0.5 mg/kg IV; maks. doz 15 mg | Antiinflamatuar ve analjezik | GI üst rahatsızlık, kanama | — |
| Valproat sodyum enjeksiyon | 15 mg/kg IV; maks. doz 1.000 mg | ↑ Beyin GABA | Bulantı, kusma, somnolans, trombositopeni | HEPATİK HASTALIKTA KAÇINILMALI |
| > [!warning] Dihidroergotamin (DHE) IV | 0.5 mg/doz her 8 saatte bir (<40 kg) · 1.0 mg/doz her 8 saatte bir (≥40 kg) · Nazal sprey 0.5-1.0 mg/doz | — | Bulantı, kusma, vasküler konstrüksiyon, flebit | Doz ayarlamaları yan etki (azaltma) ve sınırlı etkinlik (arttırma) durumlarında yapılabilir |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] İki hedef | AKUT TEDAVİ İLKELERİ: BAŞ AĞRISININ EN KISA SÜREDE ORTADAN KALDIRILMASI ve NORMAL FONKSİYONA DÖNÜLEBİLMESİNİ İÇERİR |
| NSAİİ | ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN ÇOĞU MİGREN BAŞ AĞRISI, ATAĞIN BAŞLANGICINDA UYGUN DOZDA NSAİİ KULLANIMINA YANIT VERECEKTİR. İBUPROFEN 7.5-10.0 mg/kg DOZUNDA ETKİLİ OLDUĞU GÖSTERİLMİŞ ve SIKLIKLA TERCİH EDİLMEKTEDİR; FAKAT NSAİİ KONTRENDİKASYONU BULUNAN HASTALARDA ASETOMİNOFEN (15 mg/kg) DA ETKİLİ OLABİLİR |
| > [!warning] Erken alma | ASETOMİNOFEN ve İBUPROFEN KULLANIMIYLA İLGİLİ ÖZEL BİR ENDİŞE, ÇOCUKLARIN BAŞ AĞRISININ BAŞLANGICINI TANIYABİLDİĞİ ve TEPKİ VEREBİLDİĞİNDEN EMİN OLUNMASI GEREKLİLİĞİDİR. BU, OKULDA BAŞ AĞRISI BAŞLADIĞINDA ÖĞRETMENİNE SÖYLEMESİNİN ÖNEMLİ OLDUĞUNU ÇOCUĞA ANLATMAK ve OKULA UYGUN DOZAJ KILAVUZLARININ ve İZİNLERİN SAĞLANDIĞI KONUSUNDA EMİN OLUNMASI GEREKTİĞİNİ ANLAMAKTADIR |
| > [!warning] Aşırı kullanım sınırı | NSAİİ (VEYA REÇETESİZ HERHANGİ BİR ANALJEZİK) HAFTADA 2-3 DEFADAN FAZLA KULLANILMAMALIDIR. HERHANGİ BİR ANALJEZİĞİN KULLANIMININ HAFTADA ÜÇ BAŞ AĞRISIYLA SINIRLANDIRILMASI, MİGRENLERİN DÜZENLİ TEDAVİYE BAĞIMLI BAŞ AĞRISINA DÖNÜŞMESİNİ ÖNLEMEK İÇİN GEREKLİDİR |
| > [!warning] Aspirin | ASPİRİN DE BİR SEÇENEKTİR, FAKAT GENELLİKLE BÜYÜK ÇOCUKLARDA KULLANILIR (>16 YAŞ) |
| > [!tip] Ne zaman triptan? | MİGREN ŞİDDETLİ İSE NSAİİ’LER YETERLİ OLMAYABİLİR. BU VAKALARDA TRİPTAN KULLANIMI DÜŞÜNÜLMELİDİR. GÜNÜMÜZDE PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA GÖRÜLEN EPİZODİK MİGRENLERİN TEDAVİSİ İÇİN FDA ONAYI ALMIŞ ÜÇ TRİPTAN BULUNMAKTADIR: ALMOTRİPTAN, ADOLESANLARDA (12-17 YAŞ) · RİZATRİPTAN, 6 YAŞTAN BÜYÜK ÇOCUKLARDA · ZOLMİTRİPTAN’IN İNTRANAZAL FORMU 12 YAŞ ve ÜZERİNDEKİ ÇOCUKLARDA |
| > [!tip] Triptan yanıt kuralı | BU, DEĞİŞKEN LİPOFİLİTELERİ ve DOZLARI İLE İLİŞKİLİDİR. KLİNİK OLARAK, HASTALARIN %60-70’İ İLK BEŞ DENEME TRİPTANA YANIT VERİR, İLK TRİPTANA YANIT VERMEYEN HASTALARIN %60-70’İ İKİNCİ İLACA YANIT VERİR. BU NEDENLE İLK TRİPTANA İSTENİLEN ŞEKİLDE (NÜKS veya YAN ETKİLER OLMADAN HIZLI RAHATLAMA) YANIT VERMEYEN HASTALARDA FARKLI BİR TRİPTAN DENEMEK FAYDALI OLABİLİR |
| > [!warning] Triptan kontrendikasyonları | TRİPTANLAR, SON 24 SAAT İÇİNDE ERGOTAMİN ve SON 2 HAFTA İÇİNDE MAO İNHİBİTÖRÜ KULLANILMIŞ HASTALARDA KONTRENDİKEDİR. TRİPTANLAR NADİREN SEROTONİN RESEPTÖR REUPTAKE İNHİBİTÖRÜ KULLANAN HASTALARDA ‣ NEDEN OLABİLİR. HEMİPLEJİK MİGRENLERDE TRİPTAN ve ERGOTAMİN KONTRENDİKEDİR |
| Hidrasyon ve antiemetik | MİGRENDE SIK GÖRÜLDÜĞÜ İÇİN VASKÜLER DİLATASYON, ATAKLARA EŞLİK EDEN YÜZDE ANI KIZARIKLIK (FLUSHING) ve TAKİP EDEN SOLUKLUK ve BAŞ DÖNMESİ HİSSİNDEN SORUMLU OLABİLİR; BU NEDENLE AKUT TEDAVİ PLANINA HİDRASYON DA DAHİL EDİLMELİDİR |
| > [!tip] Antidopaminerjik mekanizması | DAHA İLERİ ÇALIŞMALAR, BAŞ AĞRISI TEDAVİSİNDE BENZERSİZ ETKİNLİK MEKANİZMALARININ DOPAMİNERJİK NÖROTRANSMİSYON ANTAGONİZMALARI İLE İLİŞKİLİ OLDUĞUNU BELİRLEMİŞTİR. BU NEDENLE, EN GÜÇLÜ DOPAMİNERJİK ANTAGONİZMASI OLAN ANTİEMETİKLER (PROKLORPERAZİN ve METOKLOPRAMİD) EN ETKİLİ OLANLARDIR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| Proklorperazin | HASTALARIN %50’SİNDE BİR SAATTE BAŞ AĞRISI KESİLMESİYLE %75 İYİLEŞME SAĞLANDIĞINI ve %60’INDA ÜÇ SAATTE BAŞ AĞRISI KESİLMESİYLE %95 İYİLEŞME SAĞLANDIĞINI GÖSTERMEKTEDİR. PROKLORPERAZİN METOKLOPRAMİDDEN DAHA ETKİLİ OLABİLİR |
| > [!warning] Ekstrapiramidal reaksiyon | ÇOCUKLARDA ve YETİŞKİNLERDE DAHA SIKTIR; 25-50 mg IV DİFENHİDRAMİN VERİLEREK KONTROL ALTINA ALINABİLİR. YAN ETKİLERDEN KORUNMAK İÇİN DİFENHİDRAMİN PREMEDİKASYONA GEREK YOKTUR; DİFENHİDRAMİN YALNIZCA YAN ETKİ VARLIĞINDA İHTİYAÇ HALİNDE KULLANILMALIDIR |
| Ketorolak | MONOTERAPİ OLARAK %55.2 İYİLEŞME YANITI SAĞLANIR. ACİL SERVİSTE EKSTRAPİRAMİDAL YANITI DAHA SIKTIR. KETOROLAK İLE PROKLORPERAZİN KOMBİNE EDİLDİĞİNDE İSE BU ORAN %93’E ÇIKAR |
| Sodyum valproat | 15-20 mg/kg BOLUS DOZ ŞEKLİNDE VERİLİR (10 DAKİKA İÇİNDE). BU IV YÜKLEMEYİ ENJEKSİYONDAN 4 SAAT SONRA VERİLECEK ORAL DOZ (15-20 mg/gün) TAKİP EDER |
| > [!tip] DHE protokolü | DHE DOZUNDAN 30 DAKİKA ÖNCE HASTAYA 0.13-0.15 mg/kg PROKLORPERAZİN VERİLİR (EKSTRAPİRAMİDAL SENDROMDAN KORUNMAK İÇİN MAKSİMUM 3 DOZ PROKLORPERAZİN; 3 DOZ PROKLORPERAZİNDEN SONRA ONDANSETRON GİBİ BİR DOPAMİN ANTAGONİSTİ OLMAYAN BİR ANTİEMETİK KULLANILMALIDIR). 0.5-1.0 mg DHE (YAŞA ve TOLERANSA BAĞLI) BAŞ AĞRISI GEÇENE KADAR HER 8 SAATTE BİR VERİLMELİDİR |
| > [!tip] DHE yanıtı | BU PROTOKOLE YANIT %97 ORANINDA AĞRIDA HAFİFLEME ve %77 ORANINDA BAŞ AĞRISINDAN KURTULMA ŞEKLİNDEDİR. YANIT BEŞİNCİ DOZDA FARK EDİLMEYE BAŞLANIR; İLAÇ ORANSIZ DOZDAN SONRA FİMAKSİMUM ETKİYE BAŞLAMAKTADIR. DHE’NİN YAN ETKİLERİ BULANTI, KUSMA, ABDOMİNAL RAHATSIZLIK, YÜZDE KIZARIKLIK ve ARTMIŞ KAN BASINCIDIR. BU PROTOKOLDE KULLANILAN MAKSİMUM DHE DOZU 15 mg’DIR |
| > [!warning] DHE gebelik | DOĞURGANLIK ÇAĞINDAKİ KIZLAR ERGOT TEDAVİSİ BAŞLANMADAN GEBELİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMELİDİR |